Hoe kunst en techniek bijdragen aan creatief denken en handelen

Interview met Herman Tibosch, hoofd educatie Kröller Müller Museum
auteur
Eeke Wervers
datum
27 december 2018

Bij de educatieve activiteiten in het Kröller-Müller Museum wordt bij het betekenis geven aan kunst dankbaar gebruik gemaakt van technologische ontwikkelingen. Herman Tibosch, hoofd educatie, werkt graag en veel samen met lerarenopleiders. ‘Kunst blijft voor ons museum wel uitgangspunt.’

‘Vanuit kunst maken we in het Kröller Müller uitstapjes naar techniek. Dat kan variëren van kunstenaars die apparaten bouwen of nieuwe technologie gebruiken tot de techniek van het olieverf-schilderen. Daarnaast is de techniek die we in het museum gebruiken interessant: van restaureren tot belichting en het bewaren van kostbare kunstwerken. Al deze aspecten spelen ook een rol bij ons educatieprogramma. We kiezen steeds vaker voor doe-activiteiten geïnspireerd door techniek’, vertelt hij. (lees verder onder de afbeelding)

Interview met Herman Tibosch, hoofd educatie Kröller Müller Museum

Samen werken in een makerslab

Herman maakt deel uit van het LAB Kunst & Techniek, dat Cultuurmij Oost initieerde in het kader van Cultuureducatie met Kwaliteit. ‘In dat lab kijken we samen hoe kunst en techniek kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het creatief denken en handelen van leerlingen. En wat scholen en opleidingen daarvoor nodig hebben.’

‘Het is een interessante groep mensen, en het is goed om te horen waar iedereen mee bezig is. Zo was het makerslab iXperium van de pabo bijvoorbeeld nieuw voor mij. Leraren, lerarenopleiders en studenten experimenteren en maken op verschillende manieren kennis met ict-toepassingen voor het onderwijs.’

‘Een mooie activiteit is de samenwerking tussen pabo-studenten, studenten beeldend van ArtEZ en een leerkracht. Na een inspiratiedag ontwikkelden ze samen een makerschallenge voor leerlingen: een kunstwerk maken voor in de Sint Jansbeek waarbij ze het Arnhemse water moesten gebruiken om energie op te wekken voor de stad. Binnen het LAB is ruimte voor experiment en innovatie. Er ontstaat een dynamiek die ik erg prettig vind.’ (lees verder onder de afbeelding)

Interview met Herman Tibosch, hoofd educatie Kröller Müller Museum

Nieuwe technologie in het museum

Herman werkt sowieso graag samen met opleidingen als de pabo of ArtEZ. ‘Samen met studenten van ArtEZ bedachten we De Winterspelen. Dat is een evenement  met allerlei activiteiten voor gezinnen. Nu heet dat evenement de Museum Take-over en wordt de educatieafdeling overgenomen door studenten. Dan merk je hoe makkelijk zij allerlei nieuwe technologie het museum inbrengen. We doen met dat evenement veel nieuwe ervaringen op die we later kunnen toepassen in ons educatieprogramma.’ 

Educatieve projecten voor scholen

‘In het digitale schilderspel Schilderen met de meesters schilder je met een echt penseel op een digitaal canvas en oefen je verschillende schildertechnieken. Je schildert details na van kunstwerken van vier beroemde meesters uit de collectie van het museum: Van Gogh, Picasso, Mondriaan of Seurat. Zo ervaar je de techniek van de maker, bijvoorbeeld de penseelstreken van Van Gogh. De techniek hiervoor hebben we zelf ontwikkeld en het spel wordt nu ook gespeeld in de bibliotheken in Ede en Veenendaal.’

‘Met de Digitale Scheurkalender, speciaal ontwikkeld voor het digibord, kunnen leerlingen op een laagdrempelige manier kennismaken met kunst. Via kijkopdrachten, filosofische vragen en creatieve verwerkingsopdrachten worden kunstwerken verbonden met schoolvakken zoals biologie, geschiedenis en aardrijkskunde.’

‘In het project Blind date stuur je ons een mailtje en krijg je post van het museum. Verschillende opdrachten waarmee je onder andere kennismaakt met de techniek achter een kunstwerk. De laatste opdracht leidt tot de echte ontmoeting in het museum. Ook schoolklassen kunnen zich aanmelden voor zo’n blind date. En nu maar hopen dat het liefde op het eerste gezicht is! Blind date is ontwikkeld in samenwerking met ontwerper Astrid Poot en geïnspireerd op Flipping the classroom. Astrid toetste of de opdrachten pasten bij makersonderwijs. Leerlingen moeten kunnen maken en klooien.’ (lees verder onder de afbeelding)

Interview met Herman Tibosch, hoofd educatie Kröller Müller Museum

‘Het STOERE Kunstboek nodigt uit om te lezen én te doen. Kinderboekenschrijvers, stoere Nederlanders én collega’s bij het museum laten je kunst op een andere manier beleven. Frank Meijerink (hoofd techniek), Susanne Kensche (restaurator) en Herbert van der Lugt (medewerking beveiliging) delen verborgen verhalen en museumgeheimen. Hoe krijg je een kunstwerk van 1500 kilo op zijn plek en waarom zijn de lijnen van die beroemde tuin in de loop der jaren een paar centimeter opschoven?’

De mooiste combinatie van kunst en techniek? Daar heeft Herman niet maar zo een antwoord op. ‘TamTam Objektentheater maakte met gevonden voorwerpen van het publiek een indrukwekkende installatie. Beeldend theatermaakster Judith Nab werkte vier jaar lang samen kinderen en wetenschappers, en sprak met hen over het heelal, het binnenste van de aarde en de diepte van de zee. Dit resulteerde in een bijzondere theaterinstallatie. Een laatste voorbeeld is de robot die kunstenaars maakten, geïnspireerd op Venus of the rags van Pistoletto. Deze robot ging naar Lowlands, zocht contact en werd volledig opgenomen door het publiek. Zo zoekt kunst – met behulp van techniek – zelf nieuw publiek.’

Meer informatie

Kröller Müller Museum voor het onderwijs
Lesmateriaal van het Kröller Müller Museum