Cultuur en nieuwkomers

Een plek vinden in een nieuw land is een intensief proces. Je moet niet alleen de taal leren, maar ook wennen aan een nieuwe omgeving, gewoontes en gebruiken, nieuwe vrienden maken of een baan vinden. Meedoen aan culturele activiteiten kan positief bijdragen aan dit proces en vergroot het wederzijds begrip.
Gepubliceerd:
Deel dit artikel

In dit kennisdossier:

Over nieuwkomers

Elk jaar komen er veel nieuwe mensen uit alle hoeken van de wereld in Nederland wonen. Sommigen komen hier werken, anderen voegen zich bij hun familie of bij hun geliefde. En er is ook een groep die om ernstige redenen naar Nederland komt: op de vlucht voor een oorlog of vervolgd worden in eigen land. Alle nieuwkomers van buiten de Europese Unie, IJsland, Kroatië, Liechtenstein, Noorwegen en Zwitserland die voor langere tijd in Nederland komen wonen, zijn volgens de wet verplicht om de Nederlandse taal te leren. Daarnaast moeten ze kennis opdoen over hoe de Nederlandse samenleving en arbeidsmarkt werken. Dit heet inburgeren. En is veelal een uitdagende opgave.

Inburgeren: de kaders

De nieuwkomer is zelf verantwoordelijk voor zijn inburgeringstraject. In juli 2021 gaat de nieuwe Inburgeringswet in en dan worden gemeenten verantwoordelijk voor het inburgeringstraject. Het accent komt dan meer te liggen op activering en vooral op participatie. Een inburgeringstraject bestaat uit het leren van de Nederlandse taal, kennis opdoen over de Nederlandse samenleving en werk vinden.

Werkzame elementen cultuur

Actief iets doen met kunst en cultuur kan nieuwkomers op verschillende manieren verder helpen.

  • De taal leren
    Actief meedoen aan culturele activiteiten, zoals samen zingen of toneelspelen, vergroot de alledaagse taalvaardigheid. Zeker als er Nederlanders meedoen leer je op informele en speelse wijze veel nieuwe woorden en uitdrukkingen. In de NT2-taalles is samen Nederlandse liedjes zingen of verhalen en gedichten maken een goede stimulans.
  • Kennis van de Nederlandse samenleving
    Door samen met Nederlanders iets kunstzinnigs te doen, leren nieuwkomers veel over de Nederlandse cultuur, gewoonten en gebruiken. Tijdens het inburgeringstraject kunnen maatjestrajecten goed werken, waarbij je bijvoorbeeld samen musea bezoekt of musiceert. 
  • Werk vinden
    Via cultuur kun je ook werken aan werknemersvaardigheden. Via interactieve theatertrainingen kunnen statushouders bijvoorbeeld leren over Nederlandse gewoontes op de werkvloer of oefenen met solliciteren.
  • Elkaars cultuur delen
    Als je samen aan een culturele activiteit deelneemt, kun je ook je cultuur en verhalen met elkaar delen.
  • Sociaal netwerk
    Meedoen aan een culturele activiteit helpt om op een laagdrempelige manier een netwerk op te bouwen.

Specifieke werkzame elementen van cultuurparticipatie voor vluchtelingen:

  • Kunst- en cultuurprojecten vragen een actieve rol. En dat kan leiden tot empowerment: iemand ontwikkelt weer veerkracht en krijgt opnieuw zeggenschap over het eigen leven. Heel belangrijk voor iemand wiens leven vooral bestaat uit wachten in een asielzoekerscentrum. Het toonmoment heeft ook veel waarde. Je beleeft samen iets, je maakt iets en voert het uit voor publiek. Dat toonmoment levert waardering op en dus een positieve ervaring.
  • Cultuurparticipatie zet de mens en zijn kwaliteiten centraal. Dat is extra belangrijk bij vluchtelingen, want zij worden vaak gezien als een groep met een stigma.
  • Cultuurparticipatie kijkt naar talenten en mogelijkheden, en niet naar beperkingen als laaggeletterdheid, analfabetisme. Belangrijk, want veel vluchtelingen hebben lange tijd geen scholing gehad.
  • Het belangrijkste werkzame element is de kunst zelf, die zich bij uitstek leent voor het vertellen van verhalen, het uiten en overbrengen van emoties en het vergroten van empathie.

Tips: succes- en faalfactoren

Waar moet je op letten als je culturele activiteiten voor nieuwkomers wilt opzetten?

  • Start niet zomaar. Ga op zoek naar sterke partners: gemeenten, taalbureaus, arbeidsbemiddelaars of woningcorporaties. Verken de mogelijkheden met elkaar. 
  • Zorg dat je een goed verhaal hebt, maar houd oog voor de behoeften van je samenwerkingspartners. Voor hen spreekt de inzet van kunst en cultuur niet voor zich.
  • Vluchtelingen hebben een lange reis en vaak traumatische ervaringen achter de rug. Dat vraagt veel van de cultureel professional die met hen gaat werken.

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 0 / 5. totaal 0

Reageer

Uw bericht kan gewijzigd worden door de beheerder
Reacties (0)