Zing’es: de nieuwe interactieve handreiking met tekst, beeld én geluid

Zing'es
auteur
Chantal de Bonth en Gert Bomhof
datum
31 oktober 2017

De nieuwe Handleiding Zing’es is verschenen! Het is een interactieve publicatie voor groepsleerkrachten en pabodocenten geworden met tekst, beeld en filmpjes. Wij maakten de handleiding samen met Leo Aussems en Roeland Vrolijk en spraken met hen over de totstandkoming.

Dat zingen belangrijk is voor de ontwikkeling van kinderen is wel bekend. Vakken als lezen, schrijven en rekenen zijn dat ook, maar kunnen al zingend nog leuker gemaakt worden. Daarbij stimuleer je met zingen ook vaardigheden als taalontwikkeling, concentratie en samenwerken.

Zing'esActuele en geschikte vorm

‘Deze handleiding is een vanzelfsprekend vervolg op het vorige Zing’es project, waar ik ook aan mee heb gewerkt’, vertelt Leo. ‘Een waardevolle aanvulling en verdieping voor groepsleerkrachten en pabostudenten. Een document waarbij kwaliteit voorop stond en het geen drempels zou moeten opwerpen, was het plan.’

‘Dat sprak mij zeer aan’, vervolgt hij. ‘Om niet opnieuw het wiel uit te vinden, wilden we de opgedane kennis vanuit het verleden ook in deze publicatie een plek geven. Op zoek naar een actuele en geschikte vorm kwamen we op deze vorm. Een interactieve publicatie bestaande uit vijf hoofdstukken met tekst, beeld en filmpjes.’

In de praktijk van de klas

‘De inhoud van de handleiding is gebaseerd op wat we in de praktijk in de klas zien, of eigenlijk helaas te weinig zien’, vult Roeland aan. ‘De focus is daarom dat er meer aandacht komt voor kwaliteit. Vaak lijkt het aanleren van een lied voldoende, maar dat is pas het begin. De volgende stap is het werken aan kwaliteitsaspecten zoals houding, adem, overnemen van de begintoon, articulatie, etc…’ 

‘Dit soort aspecten staan in de handleiding in tekst beschreven en in video’s getoond. Ook besteden we bijvoorbeeld aandacht aan het moment voordat je samen met de kinderen gaat zingen: zorg eerst dat je in je hoofd een goede voorstelling maakt van wat je muzikaal wilt bereiken. We willen leerkrachten vooral laten ervaren hoe zij zelf kunnen werken aan kwaliteit.’

Beginsituatie voor zingen

‘Daarnaast is het in kaart brengen van de beginsituatie voor zingen in de klas ook essentieel’, gaat Roeland verder. ‘In hoofdstuk 2 werken we dit verder uit. Zo’n startmeting lijkt een enorme tijdsinvestering maar wat je terugkrijgt is ook weer: kwaliteit! We gebruiken deze kennis om activiteiten te organiseren die de hele groep een positieve impuls geeft.’

‘Zo kunnen we kinderen die de toon goed kunnen overnemen, op een bepaalde plek positioneren in de groep zodat zij andere kinderen gunstig beïnvloeden. Daardoor doe je meer samen met de klas. Ik heb hier in de lespraktijk veel succes mee gehad.’ (lees verder onder afbeelding)

Zing'es

‘De relatie en het verband tussen de inhoud van het product en de vormgeving in tekst, beeld en video past goed bij hoe studenten leren’, vindt Roeland. Leo: ‘We hebben bij de video’s bovendien gekozen voor een leerkracht uit het basisonderwijs, geen vakspecialist. Zo herkennen de student en leerkracht zich wellicht makkelijker in de getoonde onderwijsleersituatie. Dat geeft toch net wat meer vertrouwen.’

Zangonderwijs op de pabo

Roeland: ‘De handreiking is ook geschikt voor pabodocenten om te gebruiken bij hun studenten. Ik zie graag dat ze samen de video's gaan bekijken tijdens de les, om ze vervolgens te wijzen op de verdiepende teksten.

‘Ik heb zelf natuurlijk al wat uitgeprobeerd bij leerkrachten in de nascholing en pabostudenten. Hun reacties? 'Aha, oké zo kan het dus ook.' 'Hier had ik eigenlijk helemaal niet aan gedacht, zo ga ik het voortaan denk ik ook doen.’ Die laatste reactie ging dan over het voeren van een reflectiegesprek na een muziekles.’

‘De filmpjes en de teksten kunnen dus een onderdeel vormen van de lessen, het leerplan van de pabodocent’, hoopt Leo. ‘Met de filmpjes als voorbeeld kan de student zelf met medestudenten oefenen zodat ze het later in de praktijk kunnen toepassen.’

Zing'esMaak tijd voor muziek

‘Doe het elke dag: zingen met kinderen!’, adviseert Roeland. ‘Zing misschien wel drie keer per dag: aan het begin, halverwege en aan het einde van de dag. Muziek is een taal die je leert door het liever vaker korter te doen, dan minder vaak lang.’

‘Maak tijd voor muziek! Kinderen vinden het leuk en het is zo goed voor hun muzikale en brede ontwikkeling. Bovendien heeft het een enorm positief effect op het sociale klimaat in de klas en dat is weer een voorwaarde om leren te stimuleren op allerlei ander gebieden.’

Wees de musicus

Ga als groepsleerkracht of pabostudent op zoek naar wat jou fascineert in muziek, naar wat je daarin blij maakt. Daar begin het mee. En vraag je daarbij af hoe je daarmee de kinderen kunt bereiken en het plezier in zingen en het maken van muziek kan overdragen. ‘Het begint bij muziek maken. Wees de musicus, laat zien wat het je brengt en gebracht heeft. Dat is de kracht van muziek.’

Download

Handreiking Zing’es: voor groepsleerkrachten en pabodocenten

Leo Aussems was van 1998 tot 2017 verbonden aan Codarts, Hogeschool voor de kunsten te Rotterdam en verzorgde daar lessen muziekmethodiek en -didactiek. Hij geeft regelmatig na- en bijscholingscursussen, zowel regionaal als nationaal. Voor Gehrels muziekeducatie is hij verantwoordelijk voor de totstandkoming van de cd’s die bij De Pyramide worden samengesteld. Op uitvoerend terrein schrijft en arrangeert hij liedjes voor het basisonderwijs, alsook voor vocal groups en koren. Roeland Vrolijk is als opleidingsdocent muziek verbonden aan de pabo van de Thomas More Hogeschool en aan het Rotterdams conservatorium Codarts. Ook werkt hij als auteur voor Noordhoff-Uitgevers: Nieuw Geluid (2009) en Tijd voor muziek (2017). Daarnaast is hij bestuurslid en voorzitter van het NMP (Netwerk Muziekdocenten Pabo).

contact

Gert Bomhof
naamGert BomhoffunctieSpecialist cultuureducatietelefoonnummer030 711 51 55e-mailGertBomhof@lkca.nl
Chantal de Bont
naamChantal de Bonth-VromansfunctieSpecialist cultuureducatietelefoonnummer030 711 51 64e-mailChantaldeBonth@lkca.nl