LKCA-adviseur Jan van den Eijnden en docentenopleider Kesha Felipa vertellen in de 36e editie van de Cultuurkrant hoe kunstonderwijs kan bijdragen aan het signaleren en ondersteunen van jongeren met sociaal-emotionele problemen. Ook benadrukken zij hoe belangrijk het is dat kunstdocenten de weg weten naar preventie- en zorginstellingen.

Clara Wengert, directeur van de Bundesvereinigung Kulturelle Kinder- und Jugendbildung (BKJ), de Duitse koepelorganisatie voor cultuureducatie, deelt in de 35e editie van de Cultuurkran hoe Duitsland cultuureducatie een stevige plek geeft in het onderwijs. Vanaf 2026 zijn scholen daar verplicht een achturige schooldag aan te bieden, waarin kunst- en cultuureducatie een vaste plaats krijgt.

In december 2025 vond de driedaagse conferentie ‘Creativity as MindCare How Cultural Education Contributes to Psychological Wellbeing and Resilience’ plaats in Berlijn. Hier vind je een korte terugkoppeling van de conferentie. Op onze LinkedIn deelden we daarnaast een aantal foto’s van de bijeenkomst.

Opening van de conferentie in de Nederlandse ambassade in Berlijn
‘Culture strenghtens mutual understanding. It can reduce stress, strengthen resilience and gives people the opportunity to express their feelings’. Zo onderstreepte vice-ambassadeur Mira Woldberg tijdens haar openingsspeech het belang van cultuur als het gaat om het mentaal welzijn. Mareike Wulf (CDU), staatssecretaris van het Duitse ministerie van Educatie, Family Affairs, Senior burgers, Vrouwen & Jeugd sloot daarbij aan. Ze benoemde het simpele voorbeeld dat samen zingen plezier geeft, ‘which is also true for performing, playing and painting. Culture creates, reflects and opens us op to new worlds. Culture and cultural education are important corner stones of our well being and development.’

Na deze openingswoorden was het tijd voor de rest van het programma. Zo vertelden Charlotte (BKJ) en Max van Alphen (LKCA) meer over het MindCare-programma en de onderzoeken in Nederland en Duitsland naar kunstprofessionals en jongeren. Daarna was het tijd voor de documentaire ‘Crossing birds’ van Jordy Dik (DIK Danstheater). Een indrukwekkende inkijk in de dansmethode waarmee hij jongere asielzoekers in Ter Apel hun ellende voor even liet vergeten. Je kunt de documentaire via deze link bekijken op YouTube.

Prof. Dr. Janine Stubbe (Erasmus Universiteit, Codarts) belichtte daarna de onderzoeksaspecten van kunst, cultuur en (mentale) gezondheid met haar keynote speech ‘The health impact of the arts’. Muziekcommunity Paperlantern Collective, dat zich richt op toegankelijke culturele participatie, sloot de eerste dag af met een spetterend optreden.

Tweede dag: workshops
De tweede dag van de conferentie vond plaats op een andere locatie: Palais Podewil. Na de keynote speech ‘The joy of mistakes’ van Michael Dietrich (directeur PA/SPIELkultur in München) waarin hij het belang van een vroege, verantwoorde en barrièrevrije toegang tot cultuureducatie besprak, volgde een toelichting op de fototentoonstelling van de German Young Photo Awards door Katharina Klapdor Ben Salem (Deutscher Jugendfotopreis, Deutsches Kinder- und Jugendfilmzentrum). Vervolgens was het tijd voor de workshops. De deelnemers konden kiezen uit 8 verschillende workshops, waaronder ‘Writing for resilience’ door Fariesh Abdoelrahman en Jamie Hoogeveen (Quardin), ‘Happy dance’ door Jordy Dik en ‘Social media and mental health’ door Moniek Zuidema (LKCA). Hier vind je het volledige aanbod workshops.

Na de workshops genoten we van een spectaculair circusoptreden van het Berlijnse kinder- en jeugdcircus Cabuwazi. En liet klinisch psycholoog Ela Evliyaoglu (European Youth Researchers) ons verschillende initiatieven, instrumenten en diensten zien op het gebied van de mentale gezondheid en het welzijn van jongeren in Europa.

Voor het gezamenlijke diner waarmee deze tweede dag werd afgesloten was het tijd voor de ‘gallery walk’, waarmee deelnemers aan de conferentie de gelegenheid kregen om hun eigen project of initiatief te laten zien door middel van een zelf ontworpen poster.

De laatste dag van de conferentie
De laatste dag werd afgetrapt door Dr. Rose Ehemann, Iva Ivanova en Natia Panjikidze. Zij vertelden over verschillende voorbeelden uit Zwitserland, Georgië en Bulgarije waarbij kunst is ingezet als tool voor mentaal welzijn én genezing. Daarna stond er een ‘energizer’ op het programma waarbij deelnemers elkaar moesten tekenen zonder op het papier te kijken. Er ontstonden daardoor mooie gesprekken.

Dans- en theatergezelschap AWA nam vervolgens de dansvloer met een indrukwekkend stuk over eenzaamheid, waarna de dag werd afgesloten met een panelgesprek over eenzaamheid en de rol van cultuur als het gaat om community building. Daar vertelde Stine Keiding (Interbaltic Reg Arts on Prescription Program) over haar persoonlijke ervaring met cultuur én eenzaamheid: ‘I was once lonely, wanted to sleep all day and even wanted to end my life. Why and how I decided to join a theater group; I don’t know. But it was a turning point.’

Verder kwam onder andere het creëren van een veilige plek aan de orde. Want hoe doe je dat?
Verschillende panelleden gaven tips, en Stine Keiding deelde haar ‘recipe for a safe space’:

4 inzichten van de conferentie:

Foto’s: Paula G. Vidal | BKJ