Cultuur en jongeren

Kunst en cultuur zijn belangrijk voor de identiteitsontwikkeling van jongeren. Wie herinnert zich niet de muziek die je luisterde als puber of de gedichten die je schreef? Door de digitalisering hebben jongeren nu te maken met veel prikkels, supersnelle veranderingen en veel onzekerheid. Ook daarbij kunnen kunst en cultuur jongeren tot steun zijn.
Gepubliceerd:
Deel dit artikel

In dit kennisdossier:

Over jongeren

Met het overgrote deel van de jongeren gaat het goed. Uit de Jeugdmonitor 2019 blijkt dat 86% van de jongeren zich gelukkig voelt. Dit percentage is wel gedaald t.o.v. tien jaar eerder, toen nog 91% van de jeugd zich gelukkig voelde.  

Zo’n 15% van de jongeren komt ooit in een kwetsbare positie. Kunst en cultuur kunnen helpen hun draagkracht te vergroten. Wat kenmerkt een kwetsbare positie? Je moet hierbij denken aan de volgende risicofactoren:

  • Moeilijke thuissituatie – bijvoorbeeld scheiding of huiselijk geweld
  • Problemen met school
  • Jeugdwerkloosheid
  • Beperking of chronische ziekte
  • Depressie
  • Mantelzorg
  • Armoede

Werkzame elementen cultuur

LKCA heeft literatuuronderzoek gedaan en een aantal praktijken onderzocht. Hieruit blijkt dat kunst en cultuur bijdragen aan:

  • een positiever zelfbeeld
  • meer sociale vaardigheden
  • het nemen van eigen verantwoordelijkheid
  • doorzettingsvermogen
  • concentratievermogen
  • en een sterker sociaal netwerk

Dit zijn de werkzame elementen van culturele activiteiten:

  • de mogelijkheden van de jongeren staan centraal en niet de problemen
  • er is veel ruimte voor eigen inbreng, jongeren krijgen de regie
  • er is ruimte voor zelfexpressie en exploratie: uitproberen en ontdekken, falen mag
  • de jongeren voelen zich thuis, onderdeel van een geheel
  • nadenken over jezelf – zelfreflectie – wordt gestimuleerd
  • jongeren doen positieve ervaringen op

Daarnaast zijn de sociaal-culturele professionals die met jongeren werken mensen die werken vanuit een sterke persoonlijke drive en met grote flexibiliteit. Ze durven bestaande kaders los te laten.

Door kunst en cultuur in te zetten, komen de draaglast en draagkracht van jongeren meer in balans. De problemen in het leven van de jongere zijn niet opeens opgelost, maar de jongere voelt wel meer dat hij/zij het leven weer in eigen hand kan nemen. Er ontstaat weer perspectief.

Kortom: talentgericht jongerenwerk versterkt de beschermende factoren in het leven van een jongere.

Tips: succes- en faalfactoren

  • geef jongeren de regie
  • stimuleer experiment
  • bied veiligheid zodat jongeren zich thuis voelen
  • zorg voor betrokken coaching

Daarnaast is het belangrijk om aan te sluiten bij de belevingswereld van jongeren. Hoe beleven zij kunst? De huidige generatie heeft een sterke Do It Yourself (DIY)-mentaliteit. Zij vinden hun eigen muziekles op internet, maken filmpjes, leren breakdance moves van elkaar, maken hun eigen kleding voor een LARP-event, schrijven een gedicht en dragen dat ritmisch voor (spoken word), spelen in een band. Hiphop – met muziek, rap, graffiti, dj-ing, dans – is het meest populair.

Veel jongeren leren via tutorials op internet, maar ook social media nemen een groot deel van hun vrije tijd in beslag: 95% van de jongeren zit dagelijks op internet, 94% van de jongeren gebruikt social media. Het meest houden jongeren zich bezig met muziek (29%), dan met beeldende activiteiten (24%), fotografie en film (20%), dans (16%), creatief schrijven (12%) en theater(10%). Jongeren organiseren zich vaker informeel, in tijdelijke projecten en houden van ‘festivalachtige settings’.

Randvoorwaarden

  • Financier als gemeente of fonds ruimte om te experimenteren
  • Haal bij jongeren zelf op wat er leeft
  • Stem als cultuursector en sociale sector doelen op elkaar af en leer van elkaar
  • Zoek bondgenoten, ook bij werkgevers (bied jongeren perspectief!)

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 5 / 5. totaal 1

Reageer

Uw bericht kan gewijzigd worden door de beheerder
Reacties (0)
Praat verder over dit onderwerp met deze expert:
Claudia Marinelli
Claudia Marinelli
Functie: Specialist Cultuurparticipatie
Expertise: cultuurparticipatie,zorg en welzijn
claudiamarinelli@lkca.nl
030 - 711 51 35
Bekijk alle experts