Hoe krijgen we schoolleiders gemotiveerder voor cultuureducatie?

Gepubliceerd:
Deel dit artikel
Onbekend maakt onbemind. Als je schoolleiders in het primair onderwijs wilt motiveren voor cultuureducatie, moet je ze laten kennismaken met kunst en op een positieve manier kunst laten ervaren. Én daarover met ze in gesprek gaan. Dat dat werkt, ontdekte Dian Langenhuijzen.

Door Dian Langenhuijzen

meisje in museum
Art based learning in het museum

Schoolleiders onderschrijven het belang van kunsteducatie, daarom hebben ze al twee keer meegedaan aan de vierjarige CMK-periode. Maar hoe komt het dan dat kunsteducatie zo snel onder druk komt te staan wanneer ‘andere prioriteiten’ zich aandienen? Ik was benieuwd hoe schoolleiders hun eigen rol hierbij zien. Waar komt hun motivatie voor kunsteducatie vandaan, en is het mogelijk die te vergroten?

Om daar achter te komen, interviewde ik zes schoolleiders. Vervolgens deed ik een groot praktijkonderzoek naar het effect van Art Based Learning, en tot slot voerde ik met de schoolleiders een diepgaand gesprek over de waarde van kunsteducatie en de rol van de schoolleiders hierin.

Tijdens de interviews met de schoolleiders ging ik op zoek naar de motivatie voor kunsteducatie en hoe zij hun rol hierbinnen zien. Daarbij vielen me een paar dingen op:

  • Scholen kunnen zelf kiezen hoe ze kunsteducatie invullen. Zij zijn daarin autonoom.
  • De uitvoering van kunsteducatie hangt sterk af van de hoogte van de financiering door de overheid.
  • Binnen de overkoepelende scholenstichting voeren schoolleiders niet of nauwelijks inhoudelijke gesprekken over kunsteducatie met collegaschoolleiders of met het schoolbestuur.
  • Bij kunsteducatie zien schoolleiders hun eigen rol vooral als het faciliteren en ondersteunen van de icc’er.

Meer betrokkenheid bij kunst

Toen kwam de vervolgstap: is het mogelijk om de betrokkenheid bij kunst bij schoolleiders te vergroten? Ik onderzocht het in de praktijk. Dat deed ik door middel van Art Based Learning (Lutters, 2013), omdat je met deze methode tot nieuwe persoonlijke inzichten kunt komen door kunst. Ook is de methode zeer toegankelijk; deelnemers hoeven geen voorkennis of affiniteit met kunst te hebben. Ik begeleidde in musea negen masterclasses Art Based Learning. De zevenenzeventig deelnemers, waarvan een deel van de groep ook de geïnterviewde schoolleiders waren, toonden na afloop meer betrokkenheid bij kunst, bleek uit de digitale evaluaties

Voor een deel was mijn vraag hiermee beantwoord. Maar ik wist nog niet wat schoolleiders nodig hebben om kunsteducatie voortaan meer prioriteit te geven op hun school. Daarom voerde ik na de masterclass een socratisch groepsgesprek met ze. Bij deze vorm bevraag je elkaar op persoonlijke waardes. Oordelen en meningen worden uitgesteld.

Welk effect hadden deze gesprekken op de schoolleiders? Na het interview, het praktijkonderzoek en de socratische gespreksvoering bleek het volgende:

  • De motivatie om op school aan kunsteducatie te doen, hangt nu vaak af van externe factoren. De continuïteit is meer gewaarborgd als de motivatie voortkomt uit persoonlijke verbondenheid.
  • De uitvoering van kunsteducatie op school hangt af van de kwaliteit van de icc’er maar ook van de tijd, ruimte en financiën die een icc’er ervoor heeft. Een schoolleider geeft aan: De continuïteit van kunsteducatie is hiermee kwetsbaar. De schoolleider zou het met het team moeten hebben over de pedagogische waarde van kunsteducatie.
  • Meer dan negentig procent van de negenenvijftig respondenten geeft na de masterclass aan dat zij kunst op een andere en betekenisvolle manier hebben ervaren. De methode laat hiermee zien dat zij effect heeft op de groei van de persoonlijke waardering voor kunst.
  • Een Art Based Learning-ervaring geeft schoolleiders inzicht in welke waarde kunst kan hebben voor kinderen. En welke waarde zij heeft voor de verbinding met jezelf. Schoolleiders vinden het waardevol om gezamenlijk naar kunst te kijken en om te praten over de rol en betekenis van kunsteducatie. Door zelf kunst te ervaren, zien zij de waarde van kunst beter. Het socratisch gesprek bracht een kanteling teweeg. Een van de schoolleiders zei: Mijn rol zet me nu aan het denken, ik heb nog wat werk te doen. Ook dit onderstreept dat het belangrijk is om met schoolleiders in gesprek te gaan over de waarde van kunsteducatie en de rol van de schoolleider daarin.
  • Het is belangrijk dit gesprek ook aan te gaan met collega’s van andere scholenstichtingen en/of gemeenten. Het is raadzaam daarvoor een lokaal of landelijk netwerk in te richten.

Laten we ernaar streven dat schoolleiders kunsteducatie belangrijker gaan vinden. Voor zichzelf en voor hun school!


Bronnen:

  • Lutters, J. (2013). University 21: Creativiteit als Noodzaak: Windesheimreeks kennis en onderzoek. Geraadpleegd van www.artez.nl.
  • Lutters, J. (2015). Sprekende objecten: Studies in art-based learning. Arnhem, Nederland: ArtEZ Press.

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 4.6 / 5. totaal 17

Reageer

Uw bericht kan gewijzigd worden door de beheerder
Reacties (5)
Arco van Diggele 27-11-2020

Goed om te lezen hoe je schoolleiders wist te motiveren. Daar ben ik ook al een poosje naar op zoek als bovenschools cultuurcoördinator. Kan ik je hele onderzoek lezen of heb je nog meer tips voor me?

reageer
Dian Langenhuijzen 02-12-2020

Mijn onderzoek staat op mijn site www.dianlangenhuijzen.nl bij blog. Op mijn site staan ook mijn contactgegevens.
Neem gerust contact op.

reageer
Sandra Jaspers 22-11-2020

Dank, een helder betoog over het belang van kunsteducatie en een manier waarop schoolleiders dat kunnen inzien. Nu nog structureel ruimte creëren in het curriculum.

reageer
Dian langenhuijzen 23-11-2020

Dank voor je compliment.
Ik ga ermee aan de slag om de motivatie voor kunsteducatie nog hoger op de agenda te krijgen binnen de onderwijsvisie. Heb jij daar ook al ideeën bij?

reageer
Ivonne van der Velden 13-11-2020

Interessant artikel met goede suggesties hoe de betrokkenheid bij kunsteducatie vergroot kan worden.

reageer
Dian Langenhuijzen 18-11-2020

Dank je wel en inderdaad de betrokkenheid van kunsteducatie is niet alleen voorbehouden aan het onderwijs, zeker niet!

reageer
Karin van Dijk 11-11-2020

Heel mooi, precies dit is nodig om cultuureducatie binnen scholen te borgen en verankeren! Level up: schoolbesturen en docent opleidingen. Als we een transitie goed in gang willen zetten naar curriculum.nu , is draagvlak betrokkenheid en bewustzijn voor cultuureducatie essentieel binnen alle geledingen van het onderwijs. Wat een geweldige uitdaging!

reageer
Dian Langenhuijzen 13-11-2020

Inderdaad een mooie uitdaging! Ik zou graag verder gaan met mijn missie om op dit level meer voet aan de grond te krijgen. Ben op zoek naar landelijke/provinciale partijen die dit ook omarmen.

reageer
Merel 11-11-2020

Interessant! Hoe heb je deze schoolleiders in eerste instantie zo ver gekregen om zich hiervoor aan te melden?

reageer
Dian Langenhuijzen 13-11-2020

De schoolleiders die ik benaderd heb behoren grotendeels tot mijn huidige werkveld, ze wilden graag meedoen aan dit onderzoek. Ik heb een kwalitatief onderzoek gedaan en ben begonnen met interviews en heb toen meteen gevraagd of ze open stonden voor een praktijkonderzoek. Dit was geen probleem.

reageer
Gepubliceerd:
Deel dit artikel