Corona-ondersteuners helpen amateurkunstkoepels bij herstelplannen

Gepubliceerd:
Deel dit artikel
Het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft financiële middelen beschikbaar gesteld; LKCA begeleidt het traject en zorgt voor kennisdeling en verbinding.

Dit artikel is een update van Corona-ondersteuning landelijke koepels amateurkunst goed van start, dat verscheen op 28 juni, 3 mei en 23 februari 2021.

Aanvullend steunpakket 3e kwartaal 2021

Vrijdag 2 juli 2021 heeft het kabinet een aanvullend steunpakket ter beschikking gesteld voor het derde kwartaal van 2021. Een bedrag van 1,9 miljoen loopt via het Fonds voor cultuurparticipatie en wordt ingezet voor de Impulsregeling voor zzp’ers (1,56 miljoen) en voor de ondersteuning van de koepels amateurkunst (150.000).

Met het extra geld kunnen de corona-ondersteuners ook in en na de zomer bijspringen bij het wederopbouwen van het amateurkunstleven.

Steunpakket OCW: ook voor het Verenigingsleven

In mei 2020 stelde OCW een steunpakket beschikbaar voor de culturele sector. Een deel daarvan wordt gebruikt voor ondersteuning van negen landelijke amateurkunstkoepels. Die ondersteuning is hard nodig want duizenden vrijwillige bestuurders zijn al bijna een jaar druk in de weer om het verenigingsleven in deze moeilijke tijd overeind te houden. Daarbij krijgen ze te maken met complexe regelgeving, voortdurend wisselende maatregelen, financiële uitdagingen en ledenbinding. Ze worden geholpen door landelijke koepels die ook zelf bijna allemaal werken met uitsluitend vrijwillige bestuurders. En daarom is deze extra inzet van een zestal professionele corona-ondersteuners zeer welkom! Vanaf oktober/november 2020 zijn de ondersteuners aan de slag gegaan; in de tweede helft van 2021 ronden ze hun werkzaamheden af.

Corona-ondersteuning in de afrondende fase

Nu de maatregelen met betrekking tot samenkomsten voor amateurkunstgroepen is komen te vervallen, zien de negen landelijke amateurkoepels hun verenigingen weer opstarten. Dat gebeurt soms nog voorzichtig en schoorvoetend waarbij grote gezelschappen nog altijd op zoek moeten naar grote ruimtes. Met de herstart wordt voor de koepels ook duidelijk hoe hoog de opgelopen schade is en welke herstelactiviteiten nodig zijn. Zo organiseren ze samen met de corona-ondersteuners onder meer bijeenkomsten voor hun leden om ze te helpen bij de opstart en om op te halen welke ondersteuning daarbij nodig is. Het lijkt erop dat de sector veel veerkracht heeft maar er zijn ook  zorgen, bijvoorbeeld over de teruggelopen deelname van ouderen en jeugd.
De corona-ondersteuners richten zich in deze laatste fase op de herstelplannen en herstart van activiteiten. Nu er extra geld beschikbaar is, hebben zij meer tijd om hun werkzaamheden af te ronden. 

Zichtbaarheid en contact met de achterban vergroot

De zichtbaarheid en de relevantie van koepels voor hun achterban (verenigingen) is door de corona-ondersteuning versterkt en heeft de ondersteuning in zijn algemeenheid een flinke impuls gegeven aan het uitwisselen van ideeën en oplossingen. Zo zijn websites verbeterd, is er content voor nieuwsbrieven gemaakt en is er een coronatoolkit ontwikkeld. De toolkit levert allerlei handige adviezen over online mogelijkheden, ledenwerving en tips voor de herstart. Een overzicht van fondsen – landelijk, provinciaal en lokaal – helpt bij de verwerving van middelen.
Als afronding van het traject wordt er nu nog een praktische toolkit branding ontwikkeld. Deze helpt koepels en verenigingen bij het versterken van hun identiteit en beeldvorming. De toolkit is begin oktober gratis beschikbaar.

Verder organiseerden Circuspunt en de KNMO regelmatig online bijeenkomsten voor inspiratie, uitwisseling en netwerkvorming, voor verenigingsbestuurders maar ook voor artistiek leiders en docenten. Het praktisch gemak van de online ontmoeting zal zeker een blijvende  rol spelen. Bestuurders maken nu al plannen voor invulling hiervan. Tegelijkertijd geven koepelbestuurders aan ook weer graag live in contact te zijn met hun achterban. 

Ontwikkeling nieuw materiaal en repertoire

Koepels hebben nieuw repertoire ontwikkeld dat gebruikt kan worden in een anderhalvemeter-afstand-situatie. Bij de ontwikkeling is echter het uitgangspunt  geweest dat verenigingen het materiaal ook moeten kunnen gebruiken wanneer de situatie weer geheel normaal is. Zo heeft Danslink een aantal nieuwe choreografieën laten maken en zijn er voor de FFGN filmpjes gemaakt van folkloristische dansen.

Herstelplan en Toekomst

Koepels zijn bezig met de herstelplannen voor het verenigingsleven na corona en, zoals bijvoorbeeld de KNMO, op zoek naar nieuwe manieren om de verenigingsondersteuning in de toekomst in te vullen. Met de beeldende koepels zijn regelmatig bijeenkomsten gehouden over het ontwikkelen van een toekomstvisie. Een belangrijk onderdeel hiervan is de aansluiting met andere partners in het werkveld en samenwerking met relevante partijen. Een mooi praktijkvoorbeeld is dat studententheaterkoepel LOST samenwerkt met landelijke partners in de aanpak tegen eenzaamheid; een onderwerp dat ook bij studenten speelt.
De urgentie om na te denken over nieuwe organisatievormen wordt bij sommige koepels sterk gevoeld. Zo heeft STIDOC stappen gezet in de ontwikkeling van online communities, het bedenken van activiteiten voor niet-leden en het uitwerken van verschillende toekomstscenario’s.
Je kunt stellen dat de coronacrisis koepels aan het denken heeft gezet over de essentie van hun rol, de relatie met de achterban en de wereld daar omheen. Welke gevolgen dit heeft, welke dynamiek het oplevert en welke ontwikkelingen in gang worden gezet hopen we de komende tijd te gaan zien!  

Ondersteuningsinfrastructuur

Het is bemoedigend om te zien dat de inzet van tijdelijke professionals resultaten oplevert voor de negen landelijke koepels en hun achterban. Maar het maakt ook vooral  zichtbaar hóe noodzakelijk deze ondersteuning is om de specifieke kennis van de amateurkunsten op disciplineniveau te voeden, de uitdagingen aan te gaan en om noodzakelijke transities te kunnen begeleiden. Het is opmerkelijk dat deze structurele ondersteuning er nu niet is en aan de sectoren zelf wordt overgelaten.

De coronacrisis maakt ook het belang duidelijk van het goed kijken naar de actuele ondersteuningsinfrastructuur: landelijk, lokaal en provinciaal, generiek en disciplinair. Want er liggen belangrijke thema’s om op te pakken, grote uitdagingen om op te lossen maar ook kansrijke perspectieven om te verzilveren.
De koepels zijn zich hiervan bewust en nu de corona-ondersteuning ten einde loopt, zijn er bij hen serieuze zorgen over de manier waarop ze deze uitdagingen te lijf moeten en kunnen gaan.

Inventarisatie en planvorming infrastructuur

De landelijke koepels en de zes corona-ondersteuners werken tot eind augustus samen met het Fonds voor Cultuurparticipatie en LKCA aan de bestrijding van de gevolgen van de crisis. Daarnaast brengt LKCA, samen met partners in het veld, in kaart waar de hiaten zitten in de ondersteuningsinfrastructuur en hoe het anders zou kunnen. Deze resultaten presenteren we in september. We hopen hiermee beleidsmakers duidelijk te maken hoe waardevol en noodzakelijk structurele ondersteuning ook op landelijk niveau is!

Heb je naar aanleiding van dit artikel suggesties of vragen: stel ze ons! Piet Roorda (pietroorda@lkca.nl) en Hans Noijens (hansnoijens@lkca.nl); voor het Fonds voor Cultuurparticipatie, Karin Verbeek: k.verbeek@cultuurparticipatie.nl.

Landelijke koepels

  • KNMO, Koninklijke Nederlandse Muziek Organisatie
  • Koornetwerk Nederland
  • NOVA, Nederlandse Organisatie van Audiovisuele Amateurs
  • Fotobond
  • STIDOC, Stichting Textiel Informatie en Documentatie Centrum
  • Danslink
  • LOST, Landelijke Organisatie Studenten Theaterverenigingen
  • Circuspunt
  • FFGN, Federatie van Folkloristische Groepen Nederland

Projectmedewerkers Corona

Koornetwerk Nederland
Erica Tervelde: erica@koornetwerk.nl
Jan van Deursen: jan@koornetwerk.nl

KNMO
Luuk Mevis: lmevis@knmo.nl
Jos van der Sijde: jvdsijde@knmo.nl

Koepels podiumkunsten
Moniek IJzermans: moniekijzermans@lkca.nl

Koepels beeldend
Jos Naus: josnaus@lkca.nl

Foto: Anna van Kooij

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 4.5 / 5. totaal 2

Reageer (je reactie verschijnt na goedkeuring, vanwege spam)

Reacties (0)
Praat verder over dit onderwerp met deze expert(s):
Hans Noijens
Hans Noijens
Functie: Specialist Cultuurparticipatie
Expertise: cultuurparticipatie,verenigingen
hansnoijens@lkca.nl
030 - 711 51 60
Piet Roorda
Piet Roorda
Functie: Specialist Cultuurparticipatie
Expertise: verenigingen
pietroorda@lkca.nl
030 - 711 51 31
Bekijk alle experts
Gepubliceerd:
Deel dit artikel