Gemeenten zoeken naar manieren om de beweging van zorg naar preventie en brede gezondheid te versnellen. Kunst en cultuur kunnen daarbij helpen: ze bieden inwoners ruimte om talenten te ontdekken, mee te doen en zich gezien te voelen, vaak juist daar waar reguliere ondersteuning vastloopt. Dit sluit aan de propositie ‘Samen cultuur borgen’, die de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) presenteerde in 2024. Hierin benadrukt VNG dat cultuur niet alleen intrinsieke waarde heeft, maar ook bijdraagt aan maatschappelijke opgaven zoals zorg en welzijn, kansengelijkheid en een gezonde leefstijl.

In de publicatie ‘Hoopvol pionieren voor een nieuw paradigma’ lees je hoe 6 gemeenten cultuur aan zorg en welzijn koppelen in de praktijk. De publicatie benoemt terugkerende succesfactoren: bestuurlijke rugdekking, korte lijnen tussen afdelingen en partners en ruimte om te pionieren. Tegelijk is structurele financiering vaak het knelpunt. In meerdere gemeenten gaf de Brede SPUK (GALA/IZA) het startzetje, maar continuïteit is nodig om initiatieven te verankeren in beleid en begroting.

Veel effecten zijn zichtbaar in verhalen, maar gemeenten hebben ook behoefte aan onderbouwing. Daarom loopt op diverse plekken onderzoek (onder andere via hogescholen en partners als LKCA en Movisie) naar de bijdrage van cultuur aan positieve gezondheid en kansengelijkheid.