Dit is een artikel uit de Cultuurkrant, editie 37.

Grijp iedere mogelijkheid tot verbinding aan.
Gina Sanches: ‘Wat we zagen is dat docenten hun leerlingen goed willen leren kennen en hen op allerlei manieren willen prikkelen. Dat kan over een kledingstuk gaan, iets wat in het weekend is gebeurd of zelfs ingaan op een opmerking tijdens de les.’

Draag gedragsverwachtingen uit.
Meldrid Ibrahim: ‘Maak duidelijk hoe je wil dat leerlingen tijdens de les met elkaar, maar bij voorbeeld ook met materialen omgaan. Om dat te corrigeren hoeft het niet altijd groot en klassikaal. Je kunt ook non-verbaal aan die ene leerling duidelijk maken dat kauwgom tijdens de les niet mag. Bedenk iets speels waardoor je leerlingen zich bewust worden. We zagen een docent die een bijzonder leensysteem had. Een leerling, die potlood en gum was vergeten, kreeg het van hem in ruil voor iets persoonlijks als de ov-kaart.’

Geef leerlingen de ruimte.  
GS: ‘Bied ze keuzes aan, maar geef ook de ruimte om zelf keuzes te maken. Laat eventueel zien wat kan. Een docent ging zover dat hij de tegels van het systeemplafond door leerlingen liet beschilderen. In een van de lessen zagen we een leerling die vastgelopen was en dat aan de docent ging melden. De docent gaf daarop geen suggesties, maar liet alleen maar een aantal voorbeelden zien, waarna de leerling op een gegeven moment zei genoeg te hebben gezien. En vervolgens op een heel andere manier aan het werk ging.’

Zwengel het werkproces aan.
MI: ‘Laat leerlingen vrij met welke techniek ze een bepaald thema willen vormgeven. Maar daag ze tegelijk ook uit. Als iets bij voorbeeld te veel een knutselwerkje is, bespreek dan met die leerling wat er nodig is om het naar een artistiek niveau te tillen. Ook zagen we docenten die zelf met de opdracht aan de slag gingen.’

Zet routines in rond het werken in het kunstlokaal.
GS: ‘Bij het werken in een kunstlokaal hoort bijvoorbeeld dat je aan het eind van de les alles netjes opruimt. Je kunt dat in goede banen leiden door er een speciaal moment van te maken. Zo was er een docent die een speciale opruim-afspeellijst had en die op het eind van de les muziek aanzette. Een ander had het hele lokaal op kleur ingericht. Zo was het voor leerlingen direct duidelijk waar wat moest staan. Een kunstlokaal ziet er voor buitenstaanders vaak heel chaotisch uit. Maar vaak zit er een heel creatief en doordacht systeem in, waarbinnen leerlingen kunnen bloeien. Je omarmt als het ware de chaos.’

MI: ‘We zien ons onderzoek als een tegenhanger van heel filosofische benaderingen van kunstpedagogiek. Daarvoor is terecht veel aandacht, maar hoe je dat vertaalt naar wat je doet in de klas is voor startende docenten een hele kloof. Daarom vinden we het heel waardevol om iets zo concreets te kunnen zeggen over hoe je pedagogiek kunt vertalen naar de lespraktijk. We staan nu te popelen om vervolgonderzoek te doen.’
GS: ‘Ook willen we vmbo-kunstvakdocenten uitnodigen om bijzondere ervaringen en inzichten met ons te delen.’