Bekijk de videopitch van Najel!

“Ik werk veel samen met organisaties op het gebied van armoede, veiligheid, wonen en sport. Cultuur kan een heel krachtig middel zijn om mensen te bereiken die niet vanzelfsprekend in contact komen met deze organisaties. Een voorbeeld is mijn werk met gezinnen en jongeren die geraakt zijn door het toeslagenschandaal. Drie jaar geleden werd ik door een wethouder gevraagd om vanuit cultuur bij te dragen aan hun herstel. Sindsdien ondersteun ik verschillende jongeren bij het ontwikkelen van hun eigen initiatieven.

Daarbij draait alles om vertrouwen. Veel van deze mensen hebben pijn en verdriet meegemaakt en hebben weinig vertrouwen meer in instanties. Ik kom daarom nooit ergens binnen als ‘de cultuurregisseur’, maar gewoon als mezelf. Ik ga met mensen in gesprek, luister naar hun verhalen en kom soms ook bij ze thuis. Ik ken inmiddels de ouders en families van verschillende jongeren.

Vanuit dat vertrouwen ontstaan vervolgens ideeën. Dat kan een festival zijn, een concert, een muurschildering of een workshop. Maar tijdens die gesprekken hoor ik ook welke problemen er spelen. Bijvoorbeeld dat een gezin moet kiezen tussen het betalen van de huur en de sportcontributie van hun kinderen. Dan zoek ik contact met bijvoorbeeld het Jeugdfonds Sport & Cultuur of een woningcorporatie. Ik probeer een brug te slaan tussen de leefwereld van inwoners en de systeemwereld van organisaties. Want die spreken niet altijd dezelfde taal.”

“Volgens mij zijn de meeste middelen en mogelijkheden er al. Alleen zijn ze vaak verdeeld over allerlei organisaties en afdelingen. Daardoor kost het heel veel tijd om de juiste mensen te bereiken en structurele oplossingen te vinden. Door domeinoverstijgend te werken hoeven inwoners niet steeds opnieuw hun verhaal te vertellen, en bouw je sneller vertrouwen op.

Dat vertrouwen vraagt tijd. Soms ontmoet ik iemand drie of vier keer voordat diegene vertelt dat er bijvoorbeeld schulden zijn of dat diegene geen vaste slaapplek heeft. Pas wanneer iemand zich veilig voelt en zelf om hulp vraagt, kan ik samen met andere organisaties kijken naar een oplossing. Ik vind het belangrijk dat we niet alleen naar de problemen kijken, maar vooral naar de mens erachter. Cultuur kan helpen om dat contact op een positieve manier tot stand te brengen.”

“Dan kies ik voor Mogelijkmakers. Dat is een initiatief van een jongere die zelf geraakt is door het toeslagenschandaal. Hij heeft zich onder andere in de Tweede Kamer uitgesproken over zijn ervaringen en wilde graag iets betekenen voor andere jongeren. Drie jaar geleden kwam ik met hem in contact. Ik werd gevraagd om hem te ondersteunen bij het uitwerken en realiseren van zijn ideeën. Ik zag meteen hoeveel motivatie en doorzettingsvermogen hij had. Dat vond ik heel bijzonder.

Ik heb mijn kennis en netwerk met hem gedeeld. We hebben samen plannen en begrotingen gemaakt, gesproken met wethouders en verschillende organisaties benaderd. Uiteindelijk heeft hij de stichting Mogelijkmakers opgericht. Via die stichting kan hij nu zelf activiteiten organiseren voor andere jongeren. Wat ik hier zo mooi aan vind, is dat het initiatief echt van hemzelf is. Ik heb hem geholpen om zijn ideeën werkelijkheid te maken, maar het eigenaarschap ligt bij hem. Hij heeft nu zelf de kennis, contacten en mogelijkheden om verder te bouwen.

Voor mij laat dit precies zien wat cultuur kan betekenen. Het gaat niet alleen om het organiseren van activiteiten, maar ook om mensen weer vertrouwen en zeggenschap over hun eigen leven te geven.”

“Samenwerking is vaak afhankelijk van personen. Als ik een goede samenwerking heb opgebouwd met iemand binnen de gemeente en diegene vertrekt, moet ik soms weer helemaal opnieuw beginnen. Dan moet je wéér uitleggen waarom cultuur belangrijk is en wat je samen kunt bereiken.

Dat geldt ook voor de ondersteuning van jongeren die geraakt zijn door het toeslagenschandaal. Er bestaan allerlei herstelprogramma’s, maar de procedures verlopen soms moeizaam. Ik vind het lastig om iemand door te verwijzen als ik niet zeker weet of diegene daadwerkelijk geholpen wordt. Zeker wanneer iemand al weinig vertrouwen heeft in de overheid. Daarom pleit ik ervoor dat domeinoverstijgend samenwerken niet alleen afhankelijk is van enthousiaste professionals, maar ook structureel wordt vastgelegd in beleid. Zodat organisaties elkaar makkelijker kunnen vinden en inwoners sneller op de juiste plek terechtkomen.”

“Dat vind ik best ingewikkeld, omdat ik de impact niet naar mezelf toe wil trekken. Natuurlijk kan ik laten zien hoeveel activiteiten we ondersteunen en hoeveel mensen daaraan deelnemen. Zo heb ik de afgelopen vier jaar een aantal initiatieven ondersteund die nu zelfstandig draaien.

Maar voor mij zit de echte impact ergens anders. Ik zeg altijd: mijn impact zie je pas als ik niet meer nodig ben. Als iemand zelfstandig activiteiten kan organiseren, weet waar financiële middelen te vinden zijn en een eigen netwerk heeft opgebouwd, dan weet ik dat mijn werk iets heeft opgeleverd. Diegene heeft meer vertrouwen gekregen, voelt zich sterker en kan zelf verder.

Dat is alleen moeilijk in cijfers uit te drukken. Zeker omdat veel van mijn werk plaatsvindt binnen informele netwerken. Dat zijn groepen inwoners die niet altijd verbonden zijn aan grote culturele instellingen, maar onmisbaar zijn voor de wijk. Ik vind dat we die informele netwerken veel serieuzer moeten nemen. Er wordt veel onderzoek gedaan naar de grote culturele instellingen, maar de waarde van initiatieven die vanuit inwoners zelf ontstaan, blijft vaak onderbelicht. Terwijl daar zoveel moois gebeurt.”

“Kunst en cultuur hebben mij gemaakt tot wie ik nu ben. Muziek werd mijn uitlaatklep, en later mijn vak als DJ en producer. Daarom weet ik uit eigen ervaring wat cultuur kan openen. Cultuur gaf me de mogelijkheid om op een andere manier naar de wereld te kijken en nieuwe perspectieven te ontdekken. Ik heb me altijd willen inzetten voor maatschappelijke verandering. In mijn huidige werk kan ik mijn liefde voor cultuur combineren met mijn betrokkenheid bij mensen en de samenleving.

Ik geloof dat cultuur mensen op een positieve manier bij elkaar kan brengen. Het biedt ruimte om jezelf te uiten, anderen te ontmoeten en nieuwe mogelijkheden te ontdekken. En juist voor mensen die het moeilijk hebben, kan dat ontzettend waardevol zijn. Wat mij het meeste voldoening geeft, is wanneer iemand uiteindelijk op eigen kracht verder kan. Als ik daar een bijdrage aan heb kunnen leveren, dan is mijn werk geslaagd.”