Cultuureducatie met Kwaliteit: van CmK1 tot CmK4

Bijgewerkt op:
Gepubliceerd:
Deel dit artikel
In 2025 is de vierde periode van Cultuureducatie met Kwaliteit gestart: CmK4 (2025-2028)In dit artikel nemen we je mee in de ontwikkelingen binnen Cultuureducatie met Kwaliteit vanaf het begin tot aan deze vierde periode en lichten we toe wat CmK4 onderscheidt van de voorgaande periodes.
Cultuureducatie met Kwaliteit in Friesland

Begin CmK-regeling

De CmK-regeling is in 2013 gestart als opvolger van het programma Cultuur en School (1997-2012). Hierin werd met name ingezet op het stimuleren van de samenwerking tussen scholen en culturele instellingen. Hoewel er een betere samenwerking ontstond tussen het onderwijs en culturele instellingen, heeft Cultuur en School niet geleid tot een inhoudelijke verbetering van het cultuuronderwijs.

In 2012 heeft OCW een nieuwe visie op cultuureducatie gepresenteerd. Kern van het nieuwe beleid was het borgen van de kwaliteit van cultuureducatie in het primair onderwijs. Cultuureducatie met Kwaliteit moest docenten handvatten bieden bij het invullen van cultuureducatie en stimuleren dat deze handvatten ook gebruikt worden.

CmK1 (2013-2016)

CmK1 bestond uit vier belangrijke onderdelen: deskundigheidsbevordering van leraren, het ontwikkelen van doorlopende leerlijnen, duurzame samenwerking tussen scholen en culturele instellingen en de ontwikkeling van instrumenten om prestaties te beoordelen. Het resultaat van CmK1 was dat culturele instellingen niet meer alleen met aanbod kwamen maar actief in gesprek gingen met scholen om samen iets nieuws te ontwikkelen, passend bij de school. Ook zijn er veel doorlopende leerlijnen ontwikkeld in CmK1 in verschillende kunstdisciplines.

CmK2 (2017-2020)

In CmK2 werd een vervolg aan de onderdelen uit CmK1 gegeven. Doorlopende leerlijnen dienden verder ontwikkeld en verdiept te worden en vast geïmplementeerd in het onderwijs. In CmK1 bestond de deskundigheidsbevordering vooral nog uit workshops voor leerkrachten, in CmK2 ontwikkelde het zich tot meer één op één coaching van leerkrachten door kunstvakdocenten. Het ontwikkelen van evaluatie-instrumenten is vervallen in CmK2 omdat er in de eerste periode al een aantal goed bruikbare instrumenten zijn ontwikkeld.

CmK3 (2021-2024)

Vanaf CmK3 werd cultuuronderwijs voor het bevorderen van kansengelijkheid een speerpunt. Dit resulteerde in een tweesporenbeleid: de relatie met al deelnemende scholen diende te worden onderhouden en versterkt en de scholen die nog niet deelnamen moesten actief worden opgezocht en betrokken om het bereik van CmK te verbreden. Ook wordt er in CmK3 nog meer gestuurd op duurzaamheid en kwaliteit om cultuuronderwijs op scholen goed te borgen.

Verder is er in deze periode al aandacht voor de ontwikkelingen van het nieuwe curriculum voor het onderwijs. Facultatieve doelen in deze derde CmK periode zijn het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn van primair naar voortgezet onderwijs, meer vakoverstijgend werken door cultuurvakken te koppelen aan andere vakken en het verbinden van binnenschoolse en buitenschoolse cultuureducatie.

Waar in CmK1 en CmK2 de nadruk lag op het primair onderwijs, komt er in CmK3 meer aandacht voor gespecialiseerd onderwijs, voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Ook kan Caribisch Nederland voor het eerst aansluiten bij CmK.

Vierde periode CmK (2025-2028)

Inmiddels zitten we in de vierde periode van CmK en net als in CmK3 is in deze periode kansengelijkheid weer een belangrijk doel. Het streven is nog steeds om zoveel mogelijk scholen te bereiken. Met de scholen waarmee al wordt samengewerkt is het vooral van belang om in te zetten op het goed borgen van alles wat is opgebouwd zodat de kwaliteit van het cultuuronderwijs ook na CmK4 blijft gewaarborgd. Het streven naar kansengelijkheid blijkt ook uit het uitbreiden van de doelgroepen binnen deze CmK-periode. Naast het primair onderwijs is het voortgezet onderwijs een verplichte doelgroep geworden. Voor het vmbo, vso en praktijkonderwijs stelt het Fonds voor Cultuurparticipatie nog extra subsidieregelingen beschikbaar, net als voor het mbo. Dit is in CmK4 nog steeds een facultatieve doelgroep, maar het aantal penvoerders met een adviseur voor mbo is wel gegroeid.

De curriculumvernieuwing is in CmK4 een nog belangrijker aandachtspunt dan in CmK3 omdat in deze periode de kerndoelen daadwerkelijk gaan wijzigen. Als het wetgevingsproces soepel verloopt zijn de nieuwe kerndoelen per 1 augustus 2027 definitief. Hoewel de nieuwe kerndoelen pas in 2031 verplicht zullen zijn, biedt CmK4 goede mogelijkheden om scholen te helpen bij het implementeren van de nieuwe kerndoelen voor kunst en cultuur.

Resultaten

Het hoofddoel van CmK is om kinderen (en jongeren) de mogelijkheid te bieden om zich cultureel te ontwikkelen door samenwerking tussen scholen, culturele instellingen en aanbieders en zo te zorgen voor een florerend, inclusief en divers (regionaal) ecosysteem. Eén van de grootste resultaten van twaalf jaar CmK is het opbouwen van provinciale en regionale netwerken door heel Nederland. Samenwerking tussen scholen en de culturele omgeving en verbinding tussen binnenschoolse en buitenschoolse cultuureducatie komen vaker voor bij CmK-scholen. Deze samenwerkingen zijn vaak ook structureler van aard dan bij niet deelnemende scholen.

Basisscholen die meedoen aan CmK hebben naast dat ze meer samenwerken met de culturele omgeving ook vaker een vastgelegde visie, werken vaker met leerlijnen, bezitten meer deskundigheid in cultuureducatie, doen meer aan deskundigheidsbevordering en zijn tevredener over hun eigen cultuureducatie en over het aanbod van de culturele omgeving. Hoe langer scholen al meedoen, hoe groter deze positieve samenhang is.

CmK4 loopt nog door tot en met 2028 maar er wordt nu al onderzocht hoe de opgebouwde kennis bij de penvoerders en de ontstane infrastructuur ook na het aflopen van CmK4 structureel geborgd kan worden zodat cultuur voor alle kinderen en jongeren toegankelijk blijft en alles wat in de afgelopen jaren is opgebouwd niet verloren zal gaan.

Meer weten?

Zowel na CmK2 als CmK3 is er een publicatie verschenen met een terugblik op de betreffende CmK-periode, de aanleiding en doelen en de ervaringen van de verschillende penvoerders. Deze publicaties zijn hier te vinden: 

Voor een overzicht van alle penvoerders in CmK4, kijk hier:

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 0 / 5. totaal 0

Reageer (je reactie verschijnt na goedkeuring, vanwege spam)

Reacties (0)
Bijgewerkt op:
Gepubliceerd:
Deel dit artikel