Corona

Wat is de impact van corona op cultuureducatie en cultuurparticipatie? Wat zijn nieuwe initiatieven? En hoe bereiden we ons voor op de 'anderhalvemeter-maatschappij'?

Veelgestelde vragen over Corona

Algemeen

Zijn er protocollen voor cultuureducatie en cultuurparticipatie?

Er zijn twee protocollen ontwikkeld:

  • Er is een Protocol Sector cultuureducatie en cultuurparticipatie. Ook zijn branchespecifieke aanvullingen op de protocollen ontwikkeld door Cultuurconnectie, in samenwerking Kunstenbond, AVV, ArboNed, KNMO, LKCA en Koornetwerk Nederland. Deze aanvullingen, gaan bijvoorbeeld in op verschillende situaties, zoals 1-op-1 les, groepsles en cultuurparticipatie en samenspel. De aanvullingen worden continu geupdatet op basis van nieuwe kennis en informatie.
  • Daarnaast is er een protocol voor de danssector, ontwikkeld door Dansondernemers Nederland. Het conceptprotocol voor de danssector is ter toetsing aangeboden aan de overheid en is nog niet online beschikbaar.

Voor binnenschoolse cultuureducatie gelden de protocollen van het onderwijs (PO en VO). In die protocollen is echter niet of nauwelijks specifieke informatie over cultuureducatie/kunstvakken opgenomen.

De vakverenigingen VLS (muziek) en VONKC (overige kunstvakken) hebben daarom meegewerkt aan de bovengenoemde protocollen voor de dans en voor cultuureducatie en cultuurparticipatie. Die protocollen zijn immers specifiek voor cultuureducatie ontwikkeld. Daarnaast werken zij aan nadere richtlijnen voor kunstvakdocenten kunst specifiek in het onderwijs. Zie daarvoor de websites van beide vakverenigingen. Docenten in het onderwijs kunnen die protocollen en richtlijnen gebruiken als aanvulling op de protocollen van het onderwijs.

Vanaf 29 april komt er ruimte voor buitensport en -spel voor kinderen. Betekent dit dat er ook weer buiten aan cultuur gedaan mag worden?

In dit overzicht hebben we voor je op een rijtje gezet wat er wel en niet is mogelijk is met cultuureducatie en -participatie vanaf 29 april 2020. Houd voor branchespecifieke vragen ook de websites van Cultuurconnectie en KNMO in de gaten.

Wat houdt het steunpakket van €300 miljoen voor de culturele sector in en wat betekent het voor cultuureducatie en -participatie?

In de brief van 15 april waarin de minister de aanvullende ondersteuning aankondigt worden de volgende uitgangspunten genoemd:
  • verhogen van de subsidie aan producerende instellingen in de Basisinfrastructuur 2017-2020 en de instellingen en festivals die meerjarige subsidie ontvangen van de zes rijkscultuurfondsen in de periode 2017-2020;
  • verhogen van de leenfaciliteit voor monumenteneigenaren van opengestelde rijksmonumenten via het Nationaal Restauratie Fonds; investeren in de vitale regionale infrastructuur via de rijkscultuurfondsen voor een beperkt aantal cruciale regionale musea, podia en filmtheaters;
  • verhogen van leenfaciliteiten bij Cultuur+Ondernemen voor instellingen die privaat worden gefinancierd.
Het is nog onduidelijk wat dit precies betekent voor cultuureducatie en -participatie. De verdere uitwerking volgt binnenkort en moet meer duidelijkheid gaan scheppen. Wel staat er expliciet dat de regeling niet toeziet op zzp’ers, maar bedoeld is voor instellingen. En indien het lokale/regionale infrastructuur betreft vermeldt de brief dat een bijdrage vanuit de provincie/gemeente een extra voorwaarde is. In de provincie Noord-Brabant is bijvoorbeeld al aangekondigd de steunmaatregelen van het rijk te matchen. En het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft bijvoorbeeld al €1 miljoen beschikbaar gesteld voor de ondersteuning van amateurverenigingen.

Waar vind ik een overzicht van alle maatregelen die relevant zijn voor de cultuureducatie en -participatie?

De culturele sector is heel breed, maar gelukkig zijn er veel organisaties die heldere overzichten en FAQ’s hebben voor een deel van de sector. Je vindt een overzicht van deze overzichten en FAQ’s op onze speciale pagina met overzichten.

Moet ik mij al voorbereiden op het opstarten van mijn activiteiten waarbij 1,5 meter afstand in acht wordt genomen?

Dinsdag 21 april vond er om 19.00 uur een persconferentie plaats waarin de situatie na 28 april bekend zal worden gemaakt. In dit overzicht hebben we voor je op een rijtje gezet wat er wel en niet is mogelijk is met cultuureducatie en -participatie vanaf 29 april 2020. Maak bijvoorbeeld gebruik van het protocol van NOC*NSF of het protocol van cultuurconnectie e.a.. Het eerstvolgende afwegingsmoment voor verdere versoepeling zal plaatsvinden in de week voor 19 mei.

Scholen

De basisscholen en kinderdagopvang gaan 11 mei weer open, het voortgezet onderwijs mogelijk vanaf 1 juni. Wat betekent dit voor cultuureducatie?

In dit overzicht hebben we voor je op een rijtje gezet wat er wel en niet is mogelijk is met cultuureducatie en -participatie vanaf 29 april 2020.

Bestaat de kans dat scholen prestatieboxmiddelen of subsidies voor cultuureducatie moeten terugbetalen nu de culturele activiteiten die ermee zijn ingekocht niet doorgaan?

Over het algemeen geldt: ga in gesprek met de geldverstrekker. Afspraken/maatregelen kunnen lokaal van elkaar verschillen. Scholen moeten de inzet van prestatieboxgelden apart verantwoorden naar het ministerie van OCW. De algemene lijn tot nu toe vanuit het ministerie is dat men soepel omgaat met verantwoording van uitgaven voor activiteiten die niet doorgaan vanwege corona. Dat is hier dus ook de verwachting. Scholen hoeven dus zeer waarschijnlijk geen gelden terug te betalen voor culturele activiteiten die niet doorgegaan zijn vanwege corona-maatregelen.

Kunnen scholen ervoor kiezen tijdelijk te stoppen met cultuureducatie om leerachterstanden in te halen?

Ja, dat kan altijd in het Nederlandse onderwijssysteem. Scholen moeten zich verantwoorden op basis van de kerndoelen. Dat betekent dat zij in bepaalde periodes bepaalde activiteiten niet aan kunnen bieden. Wel is de school gehouden aan het schoolplan, met name richting ouders. Een medezeggenschapsraad/oudergeleding zou daarmee mogelijk niet in kunnen stemmen. Op 21 april vindt er een persconferentie plaats over de situatie na 28 april. We houden je daarna via onze speciale corona-pagina uiteraard op de hoogte over hoe je cultuureducatie kan continueren binnen de dan geldende regels.

Moeten scholen de ingekochte kunstvakuren gewoon uitbetalen nu de lessen niet plaatsvinden?

Dat hangt af van de afspraken die gemaakt zijn en de reden voor het niet doorgaan. De eerste stap is om te onderzoeken of de lessen niet op een andere manier ingevuld kunnen worden. Bekijk onze pagina met mooie initiatieven ter inspiratie. De lijn vanuit Fonds voor Cultuurparticipatie en het ministerie van OCW in het kader van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK) is dat penvoerders geen verantwoording hoeven af te leggen over prestaties die niet geleverd zijn door omstandigheden als gevolg van de coronacrisis. Controleer altijd of de matchende partner (gemeente of provincie) zich bij deze lijn heeft aangesloten. Er hoeft in dat geval geen subsidie terugbetaald te worden. Penvoerders kunnen in dus uitbetalen als dat past binnen de afgesproken (annulerings)voorwaarden en mogelijkheden.

Waar kunnen icc’ers en cultuurcoaches terecht die op zoek zijn naar hulp en ondersteuning?

Neem in eerste instantie contact op met de CmK-penvoerder in jouw gemeente/regio. Zij zijn het beste op de hoogte van de omstandigheden die in jouw omgeving gelden.

Verenigingen

Hoe moeten verenigingen omgaan met contributies en deelnamegelden nu repetities en lessen niet doorgaan?

De Koninklijke Nederlandse Muziek Organisatie (KNMO) zegt hierover het volgende op haar website: ‘De tegenprestatie voor het betalen van een contributie is dat je lid mag zijn van een vereniging. Tenzij in de statuten en/ of in het huishoudelijk reglement staat wat je voor dit lidmaatschap exact allemaal krijgt, kan een lid in dit stadium niet aangeven dat hij/ zij geen contributie is verschuldigd over de periode dat er geen activiteiten zijn. Dat geldt dus zeker nu, als er voor een korte periode activiteiten worden afgelast.’ Kijk voor de antwoorden vanuit andere overige disciplines in ons overzicht van overzichten.

Van welke ondersteuningsmaatregelen kunnen cultuurverenigingen gebruik maken?

Dit verschilt per gemeente/regio en per discipline. Kijk daarom in ons overzicht van overzichten of jouw koepelorganisatie hier bij staat. Soms komen verenigingen ook in aanmerking voor NOW. Werknemers in dienst bij kerken (zoals organisten en cantors) krijgen dus mogelijk gewoon doorbetaald door hun werkgever. Kijk op deze website van rijksoverheid voor meer informatie. De Rabobank wil in deze bijzondere en hectische tijd hulp bieden via het Rabobank Coöperatief Fonds voor verenigingen, stichtingen en maatschappelijke initiatieven. Via een digitaal formulier kun je als klant van Rabobank aanvragen doen wanneer de continuïteit van je vereniging in het geding is! Het kabinet stelt verschillende regelingen in om tegemoet te komen in de financiële schade voor bedrijven, organisaties en zzp’ers. Het is niet altijd direct duidelijk hoe (en of) verenigingen en onze dirigenten en repetitoren daar gebruik van kunnen maken. Koornetwerk Nederland, KNMO, LKCA en andere organisaties in het culturele veld doen er alles aan in het contact met de minister en OCW om de toegankelijkheid voor verenigingen, culturele organisaties en professionals te versoepelen. Onder bepaalde voorwaarden kunnen ook koren hiervan gebruik maken. Tijdens het cultuurdebat van 28 april gaf de minister aan dat het Fonds voor Cultuurparticipatie €1 miljoen heeft vrijgemaakt voor de ondersteuning van amateurverenigingen.

Freelancers/zzp’ers

Van welke ondersteuningsmaatregelen kunnen zzp’ers in de culturele sector gebruik maken?

Deels zullen de kabinetsbrede maatregelen van toepassing zijn op freelancers/zzp’ers die actief zijn binnen cultuureducatie en/of -participatie. Dit vermeld de minister in haar brief van 27 maart 2020. Deze generieke maatregelen zijn:
  • TOGS: Culturele ondernemers met vaste lasten kunnen in aanmerking komen voor eenmalig €4000 euro. Daarvoor moet je wel met een van de geselecteerde SBI-codes staan ingeschreven bij de Kamer van Koophandel.
  • TOZO: zelfstandige professionals in de cultuureducatie en/of -participatie kunnen aanspraak maken op de standaardregeling voor zzp’ers.
Deze regelingen zijn constant in ontwikkeling, dus houd de site van rijksoverheid in de gaten.
  • NOW: Mogelijk kan je werkgever tot 90% van je loon ontvangen via deze regeling.
Cultuur+Ondernemen heeft een uitgebreide FAQ opgesteld voor zpp’ers binnen de culturele sector. Je kan ook altijd even kijken in ons overzicht van overzichten of er binnen jouw branche nog specifieke maatregelen zijn.

Waar kunnen zzp’ers terecht als de bestaande ondersteuningsmaatregelen niet toereikend zijn?

De Kunstenbond zegt hierover op haar website het volgende: ‘Indien je niet in aanmerking komt voor de TOZO of een WW-uitkering dan kun je in het uiterste geval mogelijk terugvallen op een algemene bijstandsuitkering. Let op: bij de algemene bijstand is in tegenstelling tot de TOZO wél een vermogens- en partnerinkomenstoets van kracht!’ Cultuur+Ondernemen heeft een uitgebreide FAQ opgesteld voor zpp’ers binnen de culturele sector. Je kan ook altijd even kijken in ons overzicht van overzichten of er binnen jouw branche nog specifieke maatregelen zijn.

Cultuur, zorg en welzijn

Hoe kunnen culturele en welzijnsinstellingen kwetsbare doelgroepen bereiken nu iedereen thuis zit?

Dit is van verschillende factoren afhankelijk. Als je samenwerkt met een welzijnsinstelling is het vanzelfsprekend om samen met hen een plan van aanpak te maken. Kijk voor inspiratie op onze pagina met inspirerende voorbeelden.

Hoe ga ik om met mijn (lopende) project in een zorginstelling?

Volg in ieder geval de richtlijnen van de zorginstelling en maak samen afspraken. Mogelijk kan je project op een alternatieve manier toch doorgang vinden. Kijk voor inspiratie op onze pagina met mooie voorbeelden. Neem ook altijd contact op met de financierder van je project over doorbetaling van subsidies en coulance met betrekking tot de prestatie-eisen. De minister roept hier ook toe op in haar brief van 27 maart 2020.

Ik kom zonder geld te zitten, want ik word per uur betaald door de zorginstelling. Hoe kom ik nu aan inkomen?

Zie voor de verschillende mogelijkheden de beantwoording van de vragen onder het kopje freelancer/zpp’er.

Overheden

Wat kunnen gemeenten doen om verenigingen, kunstencentra en zzp’ers in de culturele sector te ondersteunen?

Overheden hebben verschillende mogelijkheden zoals: het opschorten van huren; uitstel van betalingen, bijvoorbeeld belastingen; doorbetaling van subisidies; versoepelen van de prestatiecriteria. Deze en meer mogelijkheden werden 26 maart al verstuurd in een brief aan alle gemeenten. De VNG heeft een Q&A opgesteld voor gemeenten met daarin vragen over cultuur en sport. Voor regionale instellingen die gebruik willen maken van de extra ondersteuning uit het steunfonds van €300 miljoen geldt als extra voorwaarde dat de gemeente of provincie ook een extra bijdrage doet. In een eerdere brief riep de minister gemeenten al op om maatregelen te nemen, waaronder het opschorten van huren. De gemeente kan ook initiatief nemen in het zoeken van oplossingen in de vrije sector. Bijvoorbeeld door te bemiddelen tussen (culturele) huurders en vastgoedeigenaren.
Praat verder over dit onderwerp met deze expert:
Sanne Scholten
Sanne Scholten
Functie: Directeur-bestuurder
sannescholten@lkca.nl
030 - 711 51 67
Bekijk alle experts