De conceptkerndoelen gelden voor het basisonderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs. De kerndoelen zijn nog concept omdat ze pas definitief zijn als ze in de wet verankerd zijn. De verwachting is dat het wetgevingsproces 1 augustus 2027 afgerond zal zijn.

De huidige kerndoelen zijn sinds 2006 van kracht. Ze zijn globaal geformuleerd en bieden weinig houvast aan scholen en leraren. Daarom heeft het ministerie van OCW in 2023 opdracht gegeven aan het SLO om samen met het onderwijsveld de kerndoelen te actualiseren. Na het ontwikkelen van de concept kerndoelen zijn deze getest in het onderwijs.

Met de feedback van scholen, leraren, schoolleiders en vakexperts zijn er aanpassingen doorgevoerd wat heeft geresulteerd in de definitieve conceptkerndoelen. Deze conceptkerndoelen zijn concreter geformuleerd dan de vorige, waardoor voor scholen duidelijker is wat hun leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren.

Er staan drie domeinen centraal bij de conceptkerndoelen voor kunst en cultuur waarbij de nadruk ligt op het maken, waarnemen en meemaken van kunst en cultuur. Leerlingen komen in contact met verschillende vormen van kunst en cultuur en maken eigen werk. Ze praten en denken over kunst en leren over de context ervan. Ze leren niet alleen gevoelens en ervaringen uitdrukken met kunst, maar ook te reageren op wat er in de maatschappij gebeurt. Verder wordt het artistiek creatief en onderzoekend vermogen van de leerlingen gestimuleerd. Deze vaardigheden zijn ook in andere leergebieden essentieel.

De invulling van de vernieuwde conceptkerndoelen bevordert ook de mogelijkheid tot vakoverstijgend werken, bijvoorbeeld door de kunstvakken te koppelen aan taal, rekenen of de veelgebruikte lesmethodes voor wereldoriëntatie. Er zijn drie disciplines verplicht voor het onderwijs: muziek en beeldende vorming en een keuze uit theater, dans of fotografie/film.

Zoals eerder genoemd, is de verwachting dat de vernieuwde kerndoelen voor kunst en cultuur per 1 augustus 2027 in de wet komen te staan¹. Daarna is er een overgangsperiode van vier jaar waarin scholen de tijd krijgen om de nieuwe kerndoelen toe te passen. In deze periode mogen scholen zelf per leergebied kiezen of ze de oude of nieuwe kerndoelen toepassen.

Scholen zullen op zijn vroegst in schooljaar 2027-2028 met de nieuwe kerndoelen van kunst en cultuur aan de slag gaan. In augustus 2031 zijn de nieuwe kerndoelen definitief en zijn scholen verplicht aan de vernieuwde kerndoelen te voldoen. Vanaf schooljaar 2031-2032 zal dus elke school met de nieuwe kerndoelen werken.

Allereerst moeten scholen geïnformeerd worden over de vernieuwde conceptkerndoelen. Mogelijk is niet voor alle scholen meteen duidelijk hoe ze deze naar de praktijk kunnen vertalen. Hier kan de penvoerder een belangrijke rol in spelen. Wat staat er precies in de kerndoelen en hoe kun je dit als school in de praktijk brengen? Hoe kunnen scholen kunstvakken verbinden met het overige onderwijs zodat het echt onderdeel wordt van het curriculum? Kortom: penvoerders kunnen samen met het onderwijs een vertaling maken van theorie naar praktijk passend bij de school.

Voor scholen die nu al veel aan kunst en cultuuronderwijs doen, zal het weinig moeite kosten om aan de vernieuwde kerndoelen te voldoen. Het is van belang om met name de scholen die niet of nauwelijks aan kunstonderwijs doen te begeleiden in het implementeren van de vernieuwde kerndoelen in hun dagelijks onderwijs. Want er wordt met de vernieuwde conceptkerndoelen veel meer van het onderwijs verwacht op kunst en cultuurgebied.

De vernieuwde conceptkerndoelen bieden meer haakjes om de kunstvakken te combineren met andere vakken of onder te brengen in vakoverstijgende projecten. De penvoerder kan samen met de school de kerndoelen vertalen naar de praktijk op de manier die past bij elke school. Belangrijk hierbij is om niet alleen de directie en ICC-er te betrekken, maar indien mogelijk het hele team mee te nemen om hen mee te laten bepalen in hoe de kunst en cultuurvakken in het curriculum ondergebracht gaan worden. Op die manier zal het breder gedragen worden door het team.

Door de duidelijkere formulering van de kerndoelen en de verplichting van minimaal drie kunstdisciplines, zal elke school actief moeten nadenken over een cultuurbeleid en zullen schoolbesturen hier ook een actievere rol in moeten gaan spelen. Voor de penvoerder biedt dit de mogelijkheid om samen met de schoolbesturen actief beleid te maken op het kunst en cultuuronderwijs.

¹De herziene kerndoelen voor Nederlands en Rekenen/Wiskunde komen naar verwachting een jaar eerder in de wet te staan, namelijk in augustus 2026. Deze worden ook een jaar eerder definitief, namelijk in augustus 2030.