‘Als Cultuurbegeleider denk je met je team na welke kant je op wil’

Jonna de Keijzer is Cultuurbegeleider op de Agnesschool in IJsselstein
auteur
Daan Borrel
datum
10 december 2018

Met haar achtergrond in de cultuur kon Jonna de Keijzer direct instromen op de post-HBO opleiding Cultuurbegeleider. Ze wil het creatieve proces integreren en haar leerlingen op de Agnesschool in IJsselstein leren zelf te ontdekken en te onderzoeken. ‘Het gaat er niet om dat ze alle cijfers of spellingregels kennen, maar dat ze zichzelf leren ontdekken en keuzes kunnen maken die bij hen passen.’

Lees verder onder het filmpje

‘Mijn directrice had een foldertje van de opleiding Cultuurbegeleider op mijn bureau gelegd. Het was een kleine hint, ze vond het belangrijk dat iemand op onze school zich zou scholen in cultuur. Mij vond ze de aangewezen persoon om dit te gaan doen.’ 

‘Ik wilde me sowieso ergens in verdiepen en dit sloot mooi aan bij mijn opleiding Cultureel Maatschappelijke Vorming. Mijn roots lagen al in cultuur bijbrengen aan mensen om me heen. De opleiding deed ik voor de Agnesschool, maar ook zeker voor mijzelf omdat ik heel graag wilde leren hoe ik anders les kan geven aan kinderen.’

Grotere verantwoordelijkheid

‘Door mijn opleiding hoefde ik niet eerst de icc-cursus te doen. Ik moest als toelatingstest wel het beleidsplan van de school herschrijven en een intake gesprek doen. Zo wist ik waar we als school stonden en waar we heen wilden. Een Cultuurbegeleider heeft een grotere verantwoordelijkheid dan de cultuurcoördinator.’

‘Taken van een cultuurbegeleider zijn bijvoorbeeld het begeleiden van het team tijdens veranderingen; nadenken over samenwerkingsmogelijkheden buiten de school, fondsen aanschrijven maar ook zichtbaar maken dat cultuur een belangrijke rol speelt op je school. Het is niet alleen je eigen feestje. Als Cultuurbegeleider denk je met je team na welke kant je op wil, wat het hele team belangrijk vindt om op cultuurgebied te ondernemen.’

‘Het meeste zinvolle van de opleiding was voor mij om te leren hoe je een veranderingsproces doorvoert. Ik zit vol met ideeën en ik vind het heel leuk om allerlei dingen te ondernemen. Maar in het onderwijs zit je grotendeels vast aan je eigen klas omdat je nauwelijks in andere groepen komt. Als Cultuurbegeleider mag ik ook veranderingen in andere groepen begeleiden. De theorie over veranderingsprocessen leerde me welke struikelblokken ik allemaal kan tegenkomen als ik echt verandering teweeg wil brengen. En ook dat het niet geeft als verandering niet direct lukt. Het gaat erom dat je doorzet.’

Ruimte voor eigen leerproces

‘Een van die veranderingen die ik wil doorvoeren, is dat kinderen zelf leren onderzoeken. Dat er ruimte is voor hun eigen leerproces en ze niet het voorbeeld van de leerkracht namaken. Dat ze zelf nadenken over hoe ze willen dat hun product eruit komt te zien. Via het creatieve proces ontdekken ze hun eigen persoonlijkheid en leren ze deze in te zetten bij het product dat ze maken.’

‘Als resultaat krijg je allemaal persoonlijke, unieke werkjes waarin de persoonlijkheid van leerlingen wordt uitgedrukt. Ze kunnen in dat proces hun eigen bagage meenemen. Ik vind het heel leuk dat je met een paar kleine vraagjes een opdracht al veel persoonlijker kan maken. Dat vind ik belangrijk.’

‘Tijdens mijn meesterproef heb ik onderzocht wat de leerkrachten nodig hebben om de creativiteit bij leerlingen te stimuleren. Daarvoor heb ik observaties gedaan in andere klassen om te bekijken wat al goed gaat en welke mogelijkheden er nog liggen. Inmiddels zitten we middenin de verandering. We willen het creatieve proces niet alleen inzetten bij het vak beeldend maar ook bij andere creatieve vakken, en zelfs bij de zaakvakken. Zo proberen we steeds meer het creatieve proces te integreren.’

Ontdekken en keuzes maken

‘Wij hebben een heel gemotiveerd team, dus ik ben nog niet veel struikelblokken tegengekomen. Met theorie kan ik onderbouwen waarom we sommige stappen of keuzes maken en dan zien ze ook in dat het heel logisch is dat we deze kant op gaan. Door ze vanaf het begin mee te nemen, waren ze ook meteen enthousiast.’

‘Voor mij is de opleiding ook een enorme verrijking geweest. Het leukste aan de opleiding vond ik dat ik zelf weer ging nadenken over wat ik de leerlingen wil leren. Het gaat er niet om dat ze alle cijfers of spellingregels kennen maar dat ze zichzelf leren ontdekken en keuzes kunnen maken die bij hen passen. Ik wil dat kinderen in groep acht de school zelfverzekerd verlaten, weten wie ze zijn omdat ze hebben geleerd zelfstandig keuzes te maken.’

Lees verder

‘Het zit in de genen van onze school om met cultuureducatie bezig te zijn’,
interview met schooldirecteur Carolien Barger

Opleiding tot Cultuurbegeleider