15.30-16.30 uur

C1 Dilemma’s voor schoolleiders
Workshop voor schoolleiders

Hoe gaan we als schoolleiders om met de dilemma’s van het kunst- en cultuuronderwijs op je school? Beschouwen we dat als ‘regulier’ onderwijs of gelden andere wetten? Hoe gaan we om met de vraag naar prachtige faciliteiten van kunstvakdocenten, als de natuurkundesectie om een groter lab staat te springen? Hoe verantwoorden we aandacht voor cultuur op school, als ouders vooral hoge cijfers willen zien?

Hubert Roza en Albert Noord, rector op respectievelijk het Arte College in Almere en het Harens Lyceum in Haren (beide cultuurprofielschool), leggen elkaar dilemma’s voor en maken die van de deelnemers bespreekbaar. Hoe kunnen we, als schoolleider, maar ook als echte creatievelingen, omgaan met uiterste krachten binnen een school?

C2 10-14 onderwijs, whats in it for you?
Presentatie voor schoolleiders en docenten

10-14 onderwijs, een samenwerking tussen het primair en voortgezet onderwijs, is hot. Nieuwe initiatieven schieten als paddenstoelen uit de grond. Hoe initieer je een dergelijke onderwijsvernieuwing en met welke curriculum- en beleidsmatige keuzes krijg je als schoolleider te maken?

SLO werkt met 10-14 scholen samen aan een passend curriculum in een doorgaande leerlijn. Moniek Warmer en Maaike Rodenboog, beiden leerplanontwikkelaars van SLO, en een schoolleider verzorgen een interactieve lezing waarbij ze uitleg geven over de situatie 10-14 onderwijs in Nederland op dit moment en ingaan op een good practice in het algemeen en een doorlopende leerlijn in de kunstvakken in relatie tot curriculum.nu in het bijzonder.

C3 Kwaliteitslabel voor het Kunst Beeldend programma
Presentatie voor cultuurcoördinatoren, docenten en schoolleiders

Een kwaliteitslabel dat zicht geeft op de kennis en vaardigheden die leerlingen leren bij het kunstvak en dat precies per les, per periode maar ook per jaar (= leerlijn KuB) laat zien wat wel en niet aan bod komt.

De cultuurprofielschool H.N. Werkman Stadslyceum uit Groningen startte in 2017 met de ontwikkeling hiervan op basis van inzichten uit de 21e-eeuwse vaardigheden, authentieke kunsteducatie (Haanstra en Heijnen) en het cultureel bewustzijn (Van Heusden). Ook is het getoetst aan concepten van Curriculum.nu. Het label vormt een mooie bundeling van visies van de vaksectieleden, wat binnen de sectie tot meer samenhang in denken, lesontwerpen en werken heeft geleid.

De Kunstvakdocenten Trudi van den Berg en Miriam Geerts vertellen over de producten en hun ervaringen. Ook helpen ze je op weg als je iets dergelijks voor de eigen school wilt ontwikkelen. Schoolleider Kasper Heesterman is aanwezig voor eventuele vragen van collega-schoolleiders.

C4 #Cultuurisjevisitekaartje
Voorstelling voor cultuurcoördinatoren

In deze escapetheatervoorstelling zijn twee performers hun culturele identiteit kwijt. Ze zijn opgesloten in een ruimte en jij moet hen helpen met hun zoektocht naar de vier pijlers van hun DNA dat door cultuuronderwijs is gevormd. Op een speelse manier komen de spelers met de vier elementen in aanraking die helpen bij een vooruitstrevende bedrijfscultuur op scholen. Het gaat om waarden, rituelen, helden en symbolen. Die worden in het bedrijfsleven toegepast en zijn ook onmisbaar in een gezonde, vooruitstrevende schoolomgeving.

Laat je meeslepen in deze theatervorm die een voorproefje kan zijn voor een uitdagende teamsessie over de positionering van cultuuronderwijs bij jou op school! #cultuurisjevisitekaartje is een bewerking van de voorstelling Laboratory of Men, een co-productie tussen Helden Inc. en Danstheater AYA. De performers zijn Charlie Duran, Ruben Sanchez en Quincy Ignacia.

C5 Creatief denken en artistiek onderzoek in CKV havo/vwo
Presentatie voor docenten en educatiemedewerkers

Hoe kunnen leerlingen op een kunsteigen manier artistiek onderzoek doen? Dit is niet alleen een vraag binnen het vernieuwde vak CKV havo/vwo, ook binnen het domein Kunst & Cultuur van Curriculum.nu komen artistiek onderzoek en creatief denken in het middelpunt te staan. Docenten zijn op zoek naar didactische middelen om leerlingen hierbij effectief te instrueren en te begeleiden.

Want wat is een artistiek-creatieve mindset en hoe kunnen leerlingen in deze geest onderzoek doen? In hoeverre wijkt het af van klassiek academisch onderzoek? En hoe kan de Art Based Learning-methode hierbij een rol spelen? Famke Sinnighe Damsté laat je kennismaken met een aantal aspecten van creatief denken en hoe die aspecten bruikbaar zijn voor het doen van artistiek onderzoek in het vak CKV havo/vwo. Famke is hoofd Art Based Learning Centre ArTEZ, extern lid lectoraat Art Education as Critical Tactics, en CKV-docent Het Baarnsch Lyceum.

C6 It’s my life: een cultuurproject over het verbeelden van verhalen
Presentatie voor docenten, cultuurcoördinatoren, schoolleiders en educatiemedewerkers

Met het vertellen en verbeelden van verhalen worden thema’s als reflecteren op jezelf, de ander, je omgeving, inclusieve maatschappij en talentontwikkeling behandeld in dit cultuurproject voor het eerste leerjaar van het vmbo. Het Schiedamse Lentiz | LIFE College en de Kleine Ambassade ontwikkelden – met financiering van het Fonds voor Cultuurparticipatie - dit project waarin leerlingen hun persoonlijke verhalen vertellen. Die verhalen worden met diverse kunstdisciplines verbeeld. Het geheel wordt uiteindelijk een theatervoorstelling.

Ook wordt een toolkit ontwikkeld waarmee andere scholen het project kunnen overnemen of inspiratie kunnen opdoen voor het ontwikkelen van een cultuurproject samen met een culturele instelling. In deze presentatie maak je kennis met het project en de aanpak van de school en De Kleine Ambassade in de hoop je te inspireren.

C7 Werken aan Artscience
Presentatie en workshop voor docenten en cultuurcoördinatoren

Onze samenleving heeft steeds meer behoefte aan creatieve mensen die complexe problemen kunnen oplossen. Zij moeten kritisch durven zijn, goed kunnen samenwerken en buiten hun vakgebied kunnen denken. Onderwijs op het snijvlak van kunst, technologie en wetenschap kan bijdragen aan de ontwikkeling van deze vaardigheden. Hoe je dit onderwijs in de praktijk kunt vormgeven, staat centraal in deze sessie.

Michiel Koelink, labcoördinator van ArtechLAB Amsterdam en senior docent aan de Breitner Academie, geeft een korte introductie met inspirerende voorbeelden over hoe kunstenaars en wetenschappers samen complexe problemen oplossen. Daarna ga je zelf aan de slag om lesideeën te ontwikkelen voor dit vakoverstijgende gebied. Zo krijg je inzicht in hoe je vanuit kunstonderwijs duurzaam kunt samenwerken met ict, bèta-, en techniekvakken.

C8 Leergebied ARTS: interdisciplinair werk op het VO
Presentatie en workshop voor docenten en cultuurcoördinatoren

Op het Jacob Roelandlyceum in Boxtel zijn de monovakken handvaardigheid, tekenen, dans, drama en muziek geïntegreerd in één vak: ARTS. Het blijkt een interessant en goed voorbeeld van meer samenhang binnen de kunstvakken op een cultuurprofielschool. Elk leerjaar wordt de interdisciplinariteit van het curriculum vergroot, met als resultaat in het derde jaar een programma dat bestaat uit puur interdisciplinaire maakopdrachten.

ARTS is ontwikkeld vanuit de Toolkit: Fak Kunst, interdisciplinair werk op het VO, het afstudeeronderzoek van Felice van Leth (Master Kunsteducatie Fontys, Tilburg) en het leerplan Kunstig Competent van Eric Schrooten (Deeltijds Kunstonderwijs in Vlaanderen). Dit leerplan wordt gekenmerkt door een reflectiemodel vanuit vijf rollen: onderzoeker, kunstenaar, samenspeler, vakman en performer. Felice laat je in deze sessie kennismaken met het leerplan Kunstig Competent en je leert interdisciplinaire maakopdrachten te formuleren.

C9 Issue based art educatie
Workshop voor docenten, cultuurcoördinatoren en schoolleiders

Vanuit de inzichten van de Artist educator as Agent of change (John Johnston, ArtEZ) laat kunstdocent Joske van Zomeren je zien hoe je het kunstonderwijs meer maatschappelijk bewustzijn kan geven. Samen met studenten van ArtEZ toont ze voorbeelden uit de eigen lespraktijk op het Eligant Lyceum, de cultuurprofielschool in Zutphen.

Je gaat aan de slag om lesmateriaal te ontwerpen waarin maatschappelijk bewustzijn een rol speelt en leerlingen hun artistiek en creatief vermogen ontwikkelen.

C10 Cleopatra
Voorstelling voor docenten, cultuurcoördinatoren, schoolleiders en educatiemedewerkers

Danstheater AYA en ZEP Theaterproducties presenteren hun nieuwste voorstelling met dans, spoken word en zang. In deze eigentijdse bewerking van het klassieke liefdesdrama van Shakespeare (Antony and Cleopatra) volg je Cleopatra, die al koningin van Egypte wordt als ze pas 18 jaar oud is. Als leider van haar volk komt zij voor ingewikkelde keuzes te staan. Haar macht en haar vrouwelijkheid lijken elkaar soms in de weg te staan en soms te versterken. Nu jonge vrouwen sinds kort hoger opgeleid zijn dan mannen is deze kwestie meer dan ooit actueel. In deze voorstelling voor 14 + staat de positie van de vrouw centraal.

Choreografie en regie: Wies Bloemen en Peter Pluymaekers
Vertaling in rijmvorm: Brainpower
Dansers/acteurs: Anne-May de Lijser, Arend Brandligt, Isabelle Nelson, Melisa Diktas, Michael de Haan, Mehrnoush Rahmani, Samir Hassan en Sterre Konijn

C11 Hoe inclusief is het cultureel bewustzijn van jongeren?
College voor docenten, cultuurcoördinatoren, schoolleiders en educatiemedewerkers

Het besef dat we in bubbels leven die ons perspectief op onszelf en anderen bepalen, dringt langzaam door. Er zijn sterke antwoorden nodig op vragen rond inclusie en diversiteit. Wat is de taak en verantwoordelijkheid van scholen in dat opzicht? Wat voor rol spelen de kunst- en cultuurvakken daarin binnen het voortgezet onderwijs? Emiel Copini (onderzoeker, docent en adviseur op het terrein van kunst- en cultuuronderwijs in het vo en hbo) stelt voor om met het cultureel bewustzijn als uitgangspunt in gesprek te gaan over de wijze waarop jongeren zichzelf en hun omgeving vormgeven, hoe ze zichzelf positioneren en begrijpen in relatie tot de ander.

Kennis van dit reflexieve vermogen staat in de onderwijspraktijk nooit los van visie. Theorie komt tot leven in de specifieke context van de school en van de leerling. Dit vereist maatwerk, en meer inhoudelijke samenwerking tussen scholen en culturele instellingen. Betekenisvol, geïntegreerd kunst- en cultuuronderwijs ontwikkel je samen. Je wordt in dit college aan het denken gezet over hoe de kunst- en cultuurvakken zich gezamenlijk, in co-creatie met culturele instellingen, kunnen verhouden tot het cultureel bewustzijn van jongeren. Dit gebeurt tegen het licht van vraagstukken rondom inclusie en diversiteit.