Filosofische prikkels (12.00-12.30 uur)

Laat je prikkelen en inspireren in één van deze filosofische presentaties.

We zijn volledig volgeboekt, aanmelden is dus helaas niet meer mogelijk. 

1. Voorwaarden voor succesvolle vakintegratie
Door Karin Hoogeveen en Anne Hoogenboom van Sardes

Waarom geven we het onderwijs vooral in aparte vakken, terwijl we weten dat integratie van (kunst- en cultuur)onderwijs met andere vakken tot betere kennisverwerving leidt? Als de stof herhaald kan worden, en dan net op een andere manier, beklijft het beter. In deze interactieve presentatie krijg je een introductie op vakintegratie: welk doel dient het en onder welke voorwaarden is het succesvol?

Je krijgt voorbeelden te zien van vormen van vakintegratie waarbij wordt geput uit onderzoek van Sardes (monitor cultuureducatie) en de ervaringen van Sardes met procesbegeleiding op scholen die met 21ste-eeuwse vaardigheden aan de gang zijn gegaan. Op welke manier kan een school succesvolle vakintegratie tot stand brengen? Je wordt uitgenodigd om ervaringen, vragen, twijfels en ambities te delen.

2. Maakonderwijs en de ontwikkeling van kinderen
Door Marion Poortvliet van Crafts Council Nederland

Wat is de bijdrage van maakonderwijs aan de ontwikkeling van kinderen? Welk kind leert nog met de handen werken? Houtbewerking, naaien, breien… Het lijken verouderde vaardigheden die geen plaats meer hebben in onze klaslokalen. Dat komt omdat maken niet meer één op één te vertalen is naar een beroep. Vroeger werd je opgeleid als schoenmaker , timmerman of kunstenaar. Of omdat je vaardigheden nodig had om je eigen kleding en meubels te maken. Met het verliezen van het oorspronkelijke nut is ook de waarde van het leren met de handen verdwenen. Dat is jammer, want maken is een krachtig middel om te leren.

Naast het creëren van voorwerpen of het maken van kunst heeft het maken nu een bredere betekenis gekregen: het ontwikkelen van autonomie, handvaardigheid, creativiteit en bovenal om plezier te beleven. Er ligt er een prachtige uitdaging om het maken op een nieuwe manier weer in het onderwijs te brengen. Je hoort hoe het maken kan worden ingezet als middel voor creativiteit, om cognitief te leren, om te leren over de wereld om ons heen en voor een brede persoonsvorming. Elke techniek kan op elk niveau in het onderwijs ingezet worden.

3. Bildung in de klas via kunst
Door Roos van Amstel en Lucas Zeevenhoven van Bildung Academie

Je wordt uitgedaagd om weer even de rol van leerling aan te nemen. Hoe zou kunstonderwijs er dan uitzien als alles zou mogen? Op die manier word je aan het denken gezet over de rol die kunst kan spelen bij de vorming van leerlingen en het vinden van hun plek in de samenleving. Kunst als werkwijze in plaats van als onderwerp, als gereedschap om te ontdekken wat leerlingen denken, voelen en willen. Kruip in de rol van leerling en ontdek wat jij zou willen leren, wat jij zou doen wanneer alles mag.

De Bildung Academie gelooft in onderwijs dat uitgaat van de mens als geheel. Onderwijs dat leerlingen leert om zich actief en bewust te verhouden tot zichzelf, de ander en de wereld. Met niet alleen aandacht voor de kritisch analytische houding, maar ook door leerlingen te laten oefenen in empathie, expressie en ethiek. Door hen uit te dagen om naar buiten te gaan en hun eigen waarheid continu te bevragen. Door hen niet alleen te laten luisteren, maar hen vooral ook te laten uitproberen en doen.

4. Embedded kunstenaarschap: radicale verbeelding
Door Ariadne Urlus van SKAR

Hoe ontwerp je een alternatieve leerruimte met kunstenaars en een school? Veel scholen hebben te veel m2 voor het aantal leerlingen. Tegelijkertijd hebben kunstenaars betaalbare en goede werkruimtes nodig, waarvan er altijd te weinig zijn. Het artistiek-pedagogisch experiment SKARlokaal probeert van dit probleem een oplossing te maken, gebaseerd op een vorm van 'embedded kunstenaarschap'.

Kunstenaars huren een ruimte in leegstaande of overbodige ruimten in of nabij een school en gaan vandaaruit een relatie met de school en omgeving aan. Kunstenaars dragen bij aan de mogelijkheden van de school om kunst te integreren in het curriculum, en vice versa: school en omgeving beïnvloeden de praktijk van de kunstenaars.

Ariadne vertelt als toelichting over het vakoverstijgende project ’zinecamp’ waarbij wijkverkenningen door de leerlingen in de eigen wijk leiden tot persoonlijke verhalen en radicale verbeelding.

5. Onderzoekend leren binnen en buiten school
Door Yuri Matteman van Naturalis

Hoe kunnen we binnen en buiten school zo verbinden dat kinderen waar ze ook zijn, altijd een volgende stap kunnen zetten in hun enthousiasme voor en nieuwsgierigheid naar een onderwerp? Het Verwonderpaspoort in Leiden enthousiasmeert kinderen voor natuur, wetenschap, technologie en duurzaamheid door school te verbinden met thuis en buitenschoolse organisaties zoals musea. Het stimuleert kinderen nieuwsgierig te zijn en koppelt activiteiten op locatie aan een virtuele Verwonderwereld. In deze digitale wereld kunnen kinderen online eilanden vrijspelen door activiteiten te volgen bij de deelnemende instellingen. Hoe meer activiteiten een kind volgt, hoe meer eilanden in de Verwonderwereld bezocht worden en hoe meer een kind spelenderwijs leert.

Dit kan onder schooltijd met de klas, maar ook buiten schooltijd met de familie. Onderzoekend leren, met echt materiaal, in echte omgevingen en het stimuleren van nieuwsgierigheid zijn in dit project belangrijke waarden. Het vereist een intensieve samenwerking tussen de elf partners en de Leidse scholen. Yuri vertelt je over het onderliggende idee van leerecosystemen, regionale samenwerkingsverbanden die gezamenlijk een netwerk vormen tussen scholen, musea, natuurorganisaties, bibliotheken en buitenschoolse clubs. Het Verwonderpaspoort won in oktober 2017 de Museumeducatieprijs van de Museumvereniging en het Ministerie OCW.

6. Hoe geef je vleugels aan de creativiteit van leerlingen?
Door Suzan Lutke van Lutke Linkt en Olga Potters van ArtEZ

Wat kan ik leren van kunst als het gaat over creativiteit, en moet ik daar dan kunstzinnig voor zijn? Creativiteit en kunst worden vaak naadloos aan elkaar verbonden. Ah! Jij bent kunstenaar en dus heel creatief! Wat in de kunst maakt dat we die koppeling zo automatisch maken? Is die koppeling wel altijd terecht? Wat kunnen we leren van de kunst als het gaat over creativiteit en moet je daar dan kunstzinnig voor zijn? Creativiteit is van groot belang voor jonge mensen. Verbeeldingskracht is het fundament ervan. Je vermogen om je iets voor te stellen dat er niet werkelijk is. Daarmee geven we kinderen de handvatten om de toekomst vorm te geven in haar steeds veranderende complexiteit.

Creativiteit is een ingewikkeld begrip. Als je het vastlegt, in leerlijnen verwoordt of in stappen beschrijft, dan kan het als los zand tussen je vinger wegsijpelen. Toch kun je veel dingen doen en leren om de creativiteit van leerlingen vleugels te geven. Je leert in deze sessie hoe je dat doet. Je wordt uitgedaagd om met een nieuwe blik naar je eigen onderwijs te kijken. Suzan baseert zich op het boek waaraan ze het afgelopen jaar aan meegeschreven heeft: Leren van Kunst, ruimte voor en door creativiteit.

7. Onderzoekend en ontwerpend leren
Door Els van der Luit van Wetenschapsknooppunt Delft

De eerste stap in een ontwerpfase is creatief denken. Maar hoe organiseer je zo’n creatieve sessie? Welke uiteenlopende creativiteitstechnieken zijn er voor kinderen? Els is verbonden aan het Wetenschapsknooppunt Delft dat geïnspireerd is door de manier waarop TU-studenten worden opgeleid tot ontwerpers. Het knooppunt heeft een methodiek voor creatief ontwerpen voor de basisschool ontwikkeld. Els laat je ervaren hoe verwondering een onuitputtelijke bron van inspiratie kan zijn. Els van der Luit is onderwijskundig pedagoog. Ze werkte 10 jaar als leerkracht in het basisonderwijs. Daarna was zij lange tijd actief in de kinderopvang als begeleidend pedagoog en als trainer/docent.

contact

Eeke Wervers
naamEeke WerversfunctieSpecialist cultuureducatietelefoonnummer030 711 51 37e-mailEekeWervers@lkca.nl
Desiree de Kreuk
naamDésirée de KreukfunctieEventcoördinator telefoonnummer030 711 51 53e-mailDesireedeKreuk@lkca.nl