Cultuureducatie in de keuzedelen

Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) werkt met kwalificatiedossiers. Hierin staan de eisen waaraan een student moet voldoen om het diploma te behalen. Alle kwalificatiedossiers samen vormen de kwalificatiestructuur. Sinds augustus 2016 staan naast beroepsgerichte vakken ook keuzedelen in de kwalificatiestructuur. Deze keuzedelen mogen scholen zelf invullen. Ze zijn bedoeld als een verrijking en gericht op de ontwikkeling van de student in zijn/haar toekomstige beroep.

Mbo-opleidingen kunnen - onder begeleiding van het servicepunt voor Invoering Herziening Kwalificatie Structuur (IHKS) – zelf vrije keuzedelen ontwikkelen. Deze vrije keuzedelen worden opgenomen in een register van de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB). Er liggen dus kansen voor mbo-opleidingen om samen met lokale culturele instellingen een cultureel keuzedeel te ontwikkelen. Sommige mbo-opleidingen hebben dit ook al gedaan.

Voorbeeld: keuzedeel Expressief talent

Dit is een keuzedeel voor studenten die later als begeleider van expressieve en creatieve activiteiten willen werken. Het keuzedeel Expressief Talent verdiept de kwalificaties voor pedagogisch werk. Het gaat over zelf expressie geven aan beelden en gevoelens en over kunstbeleving en talentontwikkeling bij kinderen/leerlingen. 
Om expressievormen goed te kunnen inzetten is het van belang dat de beginnend beroepsbeoefenaar inzicht heeft in de eigen creatieve en expressieve talenten en vaardigheden, zichzelf (verder) ontwikkelt op dit terrein en een eigen stijl ontwikkelt. Dit keuzedeel bestaat daarom uit twee pijlers:
1. De creatieve/expressieve ontwikkeling van de student zelf. 
2. Het toepassen van expressievormen om de (creatieve) ontwikkeling van de doelgroep te begeleiden en stimuleren. ‘Beleven’ van kunst en cultuur en van expressievormen is een voorwaarde voor het ontdekken en verwerven van expressieve/creatieve talenten en vaardigheden. Voor de uitvoering van dit keuzedeel betekent dit: aan-de-slag en eropuit! 
Gevalideerd door: Sectorkamer Zorg, welzijn en sport  26-11-2016, Code K0152

Voorbeeld: keuzedeel Verrijking leervaardigheden

Het keuzedeel Verrijking  Leervaardigheden is ontwikkeld door Zadkine Startcollege en de Cultuurschool ontwikkeld. De Cultuurschool heeft de 21ste eeuwse vaardigheden omgezet in praktische lessen en workshops en zet daarbij onder andere een theaterdocent, fotograaf en documentairemaker in.

Het keuzedeel Verrijking Leervaardigheden biedt de beginnend beroepsbeoefenaar de gelegenheid zich verder te ontwikkelen in een deel van de 21-eeuwse vaardigheden, namelijk de metacognitie. Metacognitie gaat over weten wat je (niet) weet en wat je wilt en regie hebben over de eigen ontwikkeling. In dit keuzedeel wordt in plaats van de term metacognitie de term leervaardigheden gebruikt.
Gevalideerd door: Thema Advies Commissie (TAC) Entree 02-12-2015, Code K0440

Keuzedelen voor creatieve beroepen

Keuzedelen voor de creatieve beroepen zoals fotograferen, methodisch ontwerpen en trainingsacteur zijn natuurlijk bij uitstek voorbeelden van cultuuronderwijs in het mbo. Maar ook de manier waarop docenten deze lessen geven is van belang. Voor de identiteitsvorming en  persoonlijke ontwikkeling van de studenten is het belangrijk dat hun creativiteit en ontplooiing centraal staan. 

Overzicht van keuzedelen in het mbo