Pantser of ruggengraat? Over erfgoed, identiteit en cultuurbeleid

Thematische verkenning

materiaal
digitale publicatie
auteur(s)
A. van den Broek; P. van Houwelingen
uitgever(s)
SCP
jaar van uitgave
2019
pagina's
27 p.
isbn
978 90 377 0916 2

In deze verkenning gaat het om cultureel erfgoed en nationale identiteit, om opinies daarover en om de rol van overheidsbeleid daarin. De huidige identiteitsdiscussie vindt plaats in een samenleving met mensen wier voorouders aan de andere kant van de geschiedenis van kolonialisme en slavernij stonden. Zij vragen meer aandacht voor hun kant van die geschiedenis. Dat leidt tot ongemakkelijke vragen, waarbij erfgoed niet alleen een ankerpunt maar ook een twistpunt kan blijken te zijn. Delen van het cultureel erfgoed behoren tot de ‘harde randen’ in de nationale identiteitsdiscussie.

Identiteit en erfgoed: handelingsperspectieven voor de overheid 

Wat kan de rol van de rijksoverheid zijn in de huidige situatie, waarin:

  • mensen wier voorouders aan de andere kant van de geschiedenis stonden kritische vragen stellen bij het erfgoed?
  • mensen die globalisering vooral ervaren als iets wat hen ongevraagd overkwam verlies voelen bij het aan de orde stellen van die vragen?
  • het in de tijdgeest besloten ligt dat mensen zich een eigen oordeel vormen over zaken als erfgoed en identiteit?
  • het op nationaal niveau ontbreekt aan gremia om over immateriële kwesties al ‘polderend’ te komen tot collectieve oordeelsvorming?
  • De rol van de overheid

    In het spanningsveld rond erfgoed en identiteit zijn drie mogelijke rollen van de rijksoverheid te onderscheiden: een afzijdige, een faciliterende en een normstellende rol. Vooralsnog ziet de rijksoverheid in deze af van de normstellende rol, maar is er de facto sprake van de faciliterende rol, door op afstand borg te staan voor evenwichtige informatie en een zekere diversiteit van perspectieven. Met discussies over standbeelden, straatnamen en de intocht van Sinterklaas zien met name gemeenten, maar ook media en musea, zich in de praktijk overigens wel tot oordeelsvorming genoodzaakt.

    Lees de verkenning hier
    Lees de publieksmagazine Denkend aan Nederland

    Trefwoorden

    - cultureel erfgoed - identiteit - culturele diversiteit - culturele canon - Nederland - erfgoed - erfgoedbeleid - erfgoededucatie - erfgoedparticipatie