Klanklichaam-Lichaamsklank. Experimenteren in kunst en wetenschap

materiaal
digitale publicatie
auteur(s)
K. Anzengruber
in
Cultuur+Educatie
jaar van uitgave
2019
jaargang
18
nr
51
pagina
pp. 90-103
annotatie
Met literatuuropgave.

Katharina Anzengruber ontwierp voor haar promotieonderzoek een interdisciplinair onderwijsproject rondom experimentele muziek. Uitgangspunt is de methodiek van ‘het experiment’. In dit artikel beschrijft ze hoe leerlingen dankzij een interdisciplinaire voorbereiding zelf aan het experimenteren sloegen met een gieter.

Klanklichaam-Lichaamsklank

Welke klanken kunnen er op, met en door verschillende ‘lichamen’ worden voortgebracht? Hoe klinkt het menselijk lichaam? Hoe ontstaan klanken? Wat bedoelen we met het begrip ‘experiment’? Hoe wordt er in verschillende disciplines geëxperimenteerd? Wat is experimentele muziek? Zo’n vijftig scholieren tussen de 15 en 18 jaar van een gymnasium in Salzburg hielden zich van januari tot september 2017 bezig met deze vragen, binnen het interdisciplinaire onderwijsproject Klangkörper-Körperklang (in het Nederlands vertaald als Klanklichaam-Lichaamsklank, red.).

Ruimte om te experimenteren

De bedoeling van het project was om de leerlingen ruimte te geven om te experimenteren in het spanningsveld tussen kunst en wetenschap. Het primaire doel was om hen te laten kennismaken met experimentele muziek op basis van het brede concept van het experiment als bepalend methodologisch principe. Het project was verdeeld in vier projectfases, waarbij de experimentele benadering van verschillende klanklichamen en lichaamsklanken centraal stond. 

Conclusie

Leerlingen wisten over het algemeen wat ze deden, wat ze wilden en wat niet. De interdisciplinaire opzet lijkt daarom een interessante mogelijkheid te zijn om ‘experimenteercompetenties’ te ontwikkelen. De vakliteratuur bevestigt dat enige mate van ervaring met experimentele muziek en de daaraan ten grondslag liggende methode op zijn minst nuttig is, omdat je zo drempels kunt verlagen en overvraging van leerlingen tegengaat en omdat zij zo sneller betrokken raken bij experimenteerprocessen. De interdisciplinaire opzet biedt hiervoor een interessante mogelijkheid.

Lees online

Trefwoorden

- kunst - wetenschap - interdisciplinaire educatie - onderzoek (onderwerp) - onderzoek (vorm) - voortgezet onderwijs - jongeren - Duitsland - muziek - creativiteit