Conceptvoorstellen leergebied Kunst en Cultuur

materiaal
digitale publicatie
auteur(s) (instelling)
Ontwikkelteam Kunst & Cultuur Curriculum.nu
jaar van uitgave
2019
annotatie
Met literatuuropgave en begrippenlijst.
pagina's
63 p.

In dit document staan de conceptvoorstellen van het ontwikkelteam Kunst & Cultuur. Het team heeft een visie op het leergebied opgesteld, de essenties van het leergebied benoemd (grote opdrachten) en kennis en vaardigheden voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs (bouwstenen) ontwikkeld. Het bevat voor de bovenbouw van het voortgezet onderwijs tevens aanbevelingen voor de herziening van de eindtermen.

Programma

Het ontwikkelteam Kunst & Cultuur heeft een samenhangend programma geformuleerd waarbij zij leerlingen uitdagen nieuwe maak- en ontwerpprocessen te gebruiken en innovatieve oplossingen te zoeken. Zij onderscheiden daarvoor de aspecten ‘maken en betekenis geven’ en ‘meemaken en betekenis geven’. ‘Maken en betekenis geven’ richt zich op de kunstpraktijk in (bewegend) beeld, klank, woord en beweging en cross overs tussen (nieuwe) disciplines. Bij het maken staat het experimenteren, creëren, vormgeven en (re)produceren centraal.

Het leergebied Kunst & Cultuur

In het leergebied Kunst & Cultuur ligt de nadruk op kunst. Het leergebied omvat vanuit de huidige doelen geredeneerd: beeldende vorming (tekenen, handvaardigheid, textiele werkvormen en audiovisuele vorming), dans, theater, muziek, cultureel erfgoed, Kunst (algemeen), CKV (Culturele Kunstzinnige Vorming) én de vakken die hieruit zijn voortgevloeid (zoals nieuwe media) en zich in de toekomst zullen ontwikkelen.

Artistiek-creatief vermogen

In het leergebied Kunst & Cultuur staat het artistiek-creatief vermogen van de leerling in (bewegend) beeld, klank, woord en beweging of combinaties hiervan centraal. Creatief vermogen verwijst naar een iteratief proces waarin leerlingen creatieve maak- en denkstrategieën leren toepassen. Dit kan zijn: fantaseren, spelen, dromen, inleven, experimenteren én divergeren, convergeren, oriënteren, onderzoeken, (filosofisch) bevragen en analyseren.

Kenmerken

Kenmerkend voor het leergebied Kunst & Cultuur is dat leerlingen in een samenhangend geheel kunst leren maken, kunst leren meemaken en betekenis leren geven aan zowel het maken als het meemaken.

De grote opdrachten voor het leergebied Kunst & Cultuur

Er zijn acht samenhangende grote opdrachten ontwikkeld langs de inhoudelijke lijnen 'maken en betekenis geven' en 'meemaken en betekenis geven'.
De grote opdrachten hebben de volgende titels (met tussen haakjes de focus):

  1. Ontwikkel artistiek-creatief vermogen (maak- en denkstrategieën)
  2. Geef vorm aan verhalen door artistieke expressie (artistieke expressie)
  3. Ontwikkel technieken en artistieke vaardigheden (technieken en vaardigheden)
  4. Werk aan innovatie (innovatie, nieuwe maakprocessen)
  5. Ontwikkel kunst- en cultuurhistorische kennis over verleden en heden (context van kunst)
  6. Ontdek kunst als spiegel van de wereld (functies van kunst)
  7. Ervaar culturele en kunstzinnige activiteiten (beleving van kunst)
  8. Toon en deel werk (presenteren).

Drie hoofddoelen

In het leergebied Kunst & Cultuur zijn kwalificatie, socialisatie en persoonsvorming sterk verweven. De grote opdrachten hebben geleid tot een vrijwel een-op-een-relatie met bouwstenen: elke grote opdracht wordt in ten minste één set bouwstenen uitgewerkt, met uitzondering van de grote opdracht 'ontwikkelen van artistiek-creatief vermogen'. Deze grote opdracht is uitgewerkt in twee sets van bouwstenen namelijk leren maakstrategieën gebruiken en leren denkstrategieën gebruiken.

Bouwstenen

Op basis van de visie en de Grote Opdrachten heeft het ontwikkelteam Kunst & Cultuur conceptbouwstenen ontwikkeld. Bouwstenen zijn een vertaling van Grote Opdrachten in kennis en vaardigheden. Bouwstenen beschrijven voorbeeldmatig kennis en vaardigheden en geven inzicht in de opbouw van de doorlopende leerlijn.

Aanbevelingen voor de uitwerking voor de VO-bovenbouw

De aanbevelingen beschrijven op welke wijze de grote opdrachten en bijbehorende bouwstenen uitgewerkt kunnen worden in eindtermen voor vo bovenbouw.

Generieke aanbevelingen

  1. Zorg ervoor dat de visie, grote opdrachten en bouwstenen van fase 1 tot en met 3 voortgezet worden in fase 4.
  2. Zet het artistiek-creatief vermogen en de daarbij horende maak- en denkstrategieën door in alle examenprogramma's (vmbo, havo en vwo).
  3. Zorg dat de verhouding tussen 'maken en betekenis geven' enerzijds en 'meemaken en betekenis' geven anderzijds past bij de doelgroep.
  4. Maak de professionele kunst het uitgangspunt van het examenprogramma in alle kunstvakken in alle sectoren.
  5. Zorg dat de leerling zijn eigen talent kan ontwikkelen in de kunstvakken.
  6. Zorg dat de leerling zich kan specialiseren in de kunst.
  7. Benadruk de samenhang tussen de verschillende examenprogramma's door eindtermen te ontwikkelen die voor meer verbinding tussen het praktijkdeel van verschillende kunstvakken zorgt.
  8. Zet in de bovenbouw hedendaagse kunst centraal maar plaats deze ook in de context van het verleden.
  9. Actualiseer de examenprogramma's door in de theorie de kunst van de 21e eeuw als aandachtsgebied te benoemen.
  10. Verbreed het examenprogramma Kunst (drama) naar ‘theater’ en pas de naamgeving aan.
  11. Onderzoek of film in samenhang met de andere kunstdisciplines een apart examenprogramma in de bovenbouw van vmbo, havo en vwo kan worden, of, verken op welke wijze film/nieuwe media/fotografie versterkt kan worden in de examenprogramma's.
  12. Versterk mondiale thema's in de examenprogramma's van de kunstvakken.
  13. Onderzoek hoe in de bovenbouw de samenhang tussen kunst, wetenschap en techniek versterkt kan worden.

Conceptvoorstel

Van 7 mei t/m 11 augustus 2019 kun je feedback geven op het conceptvoorstel van ontwikkelteam Kunst & Cultuur. De leraren en schoolleiders hebben op basis van hun visie en de benoemde essenties van het leergebied (grote opdrachten) een conceptuitwerking gemaakt in kennis en vaardigheden (bouwstenen) voor het primair onderwijs en de onderbouw van het voortgezet onderwijs (VO).

Lees online
Lees verder op de website van curriculum.nu

Trefwoorden

- cultuureducatie - kunsteducatie - basisonderwijs - voortgezet onderwijs - leerplannen - kunsteducatie - voortgezet onderwijs onderbouw - voortgezet onderwijs bovenbouw - havo - vmbo - vwo