Heeft de jeugd nog zin in kunst?

sociallinksheader

Volg ons
  • linkedin
opinie

Heeft de jeugd nog zin in kunst?

Onderzoek

auteur
Arno Neele
datum
31 januari 2018
Door Arno Neele • 31 januari 2018 • Leestijd: 2 min

De overheid en de culturele sector willen dat meer kinderen en jongeren aan kunst doen. Daarvoor stimuleren rijk, provincies en gemeenten vooral cultuureducatie op basisscholen. Maar doet jeugd ook meer aan kunst in de vrije tijd?

cijfers
De laatste jaren is het percentage Nederlanders dat in de vrije tijd iets kunstzinnigs of creatiefs doet stabiel. Dit blijkt uit de Nieuwe Monitor Amateurkunst die het LKCA sinds 2013 elke twee jaar uitvoert. In 2013 en 2015 lag het percentage op 41 procent en dit jaar op 40 procent. Dat betekent dat zo’n 6,4 miljoen Nederlanders in meer of mindere mate kunstzinnig en creatief actief zijn in hun vrije tijd. Het gaat dan om beeldende activiteiten, muziek, dans, theater, creatief schrijven en kunstzinnige fotografie, video, film of computerkunst. 

Maar als we wat 'dieper' kijken zien we dat er onder deze trend wel degelijk iets gaande is. In het bijzonder met betrekking tot de kunstbeoefening onder de jeugd. Het beeld is bekend dat kinderen en jongeren in hun vrije tijd verhoudingsgewijs meer kunstzinnig en creatief actief zijn dan volwassenen. Maar daarnaast zien we over de laatste vijf jaar een langzame toename van het aandeel beoefenaars onder kinderen tussen de 6 en 11 jaar. Dit jaar beoefent 66 procent van deze leeftijdsgroep een kunstvorm buiten schooltijd, in 2013 was dit nog 60 procent. Ook opmerkelijk is dat bij de jongeren tussen 12 en 19 jaar zich juist een tegenovergestelde trend aftekent. Bij hen is het aandeel beoefenaars juist gedaald van 58 procent in 2013 naar 49 procent in 2017.  

'Hoge werkdruk'

De Monitor geeft geen verklaringen voor deze trends en ontwikkelingen. Daarnaar is het op basis van de beschikbare cijfers gissen. Zou het kunnen dat stimuleringsprogramma’s als Cultuureducatie met Kwaliteit, Meer Muziek in de Klas en de leerorkesten hun vruchten beginnen af te werpen? Want dat is toch een belangrijk doel van al deze programma’s: meer kinderen aan de kunst. En wat is er aan de hand met de tieners? Waarom beoefenen steeds minder van hen kunstzinnige activiteiten? Zijn ze soms meer gaan sporten? Nee, uit de Sportdeelname Index van het NOC*NSF blijkt van niet. Integendeel. Slokt de digitale wereld tegenwoordig dan zoveel tijd op dat ze hun kunstbeoefening laten vallen? Of ligt het aan de 'hoge werkdruk' bij scholieren die Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer eerder dit jaar constateerde in haar rapport Als je het ons vraagt?

Een hoop vragen dus. Het is dan ook belangrijk om deze trends te blijven volgen en te kijken hoe het bij de volgende meting in 2019 gesteld is met de kunstbeoefening onder deze groepen. Vertaalt de toename onder de jongste kinderen in de afgelopen jaren zich straks ook in een groeiende kunstbeoefening onder scholieren? Of zet de daling onder de tieners door en komt het aandeel beoefenaars in deze groep te liggen op hetzelfde niveau als bij de volwassenen? Of moeten we daar niet op wachten? En wordt het tijd dat het beleid en de sector zich naast de kinderen in het primair onderwijs zich (weer) meer gaat richten op de scholieren in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs?  

Foto: musicalgroep Jeugdtheater Landgraaf, fotograaf: Roger Boerdijk

Bekijk de overige uitkomsten uit de Nieuwe Monitor Amateurkunst op LKCA.nl.

Dit artikel verscheen eerder in de Cultuurkrant NL, een uitgave van het LKCA vol actualiteiten, achtergronden en praktische adviezen voor iedereen die werkt voor cultuur op school of in de vrije tijd. Meld je hier aan voor een gratis abonnement!