Hoe maken we het voor families in het museum nog beter?

sociallinksheader

Volg ons
  • linkedin
opinie

Hoe maken we het voor families in het museum nog beter?

opinie

auteur
Astrid Poot
datum
10 januari 2017
Door Astrid Poot • 10 januari 2017

Museumbezoekers kijken vaak maar heel kort naar een kunstwerk. Ontwerper Astrid Poot onderzocht samen met haar team hoe je museumbezoek voor families spannender kunt maken. Wat gebeurt er als je de traditionele volgorde waarin informatie wordt aangeboden loslaat?

Wat willen we?

Eén van de belangrijkste taken van een museum is haar collectie te delen met het publiek. Musea gebruiken daarvoor vaak het traditionele basisproces.

Optie 1: het basisproces

In dit proces zijn er drie stappen, in deze volgorde: 

  • het museum laat mensen iets zien
  • het museum geeft (extra) informatie bij het werk
  • de bezoeker vindt persoonlijke betekenis in het getoonde werk
 
 

Maar in werkelijkheid doet dit basisproces iets anders dan beoogd... Het stond laatst weer in de krant. We kijken maar kort. En vaak gebeurt er dit.



 
Mark Mieras schrijft hele mooie dingen over het geheugen. Hij zegt dat geheugen is als kralen rijgen. Als er een ketting is waar de nieuwe ervaring aan geregen kan worden, wordt het een herinnering. Is er geen ketting, dan rolt de ervaring weg.



 

Als er geen bestaande museumketting is, is kijken en informatie begrijpen zwaar werk. En tot persoonlijke betekenis kom je dan maar moeilijk.

Voor families proberen we dat op te lossen. Eén van de oplossingen kan zijn de traditionele volgorde impressie > informatie > betekenis om te gooien. Ik deel graag wat voorbeelden. 

Optie 2: wat als je informatie en betekenis tegelijk geeft?

Met NEMO Science Museum hebben we daar een onderzoek naar gedaan tijdens het maken van de app OntdekNEMO. Zij zagen dat families niet altijd echt samen aan het ontdekken waren, maar dat ouders vaak de faciliterende rol hadden. Of zich in hun telefoon gedoken wat aan het leerproces onttrokken. Wij laten families samen ontdekken en leren door de volgorde impressie, informatie, betekenis om te gooien.

Setting: de app is gratis te downloaden in het museum en draait op de telefoon van de ouders.

Families zien een animatie (impressie) en gaan meteen daarna zelf en samen onderzoek doen. Ze maken zelf de brug tussen informatie (zelf gevonden) en betekenis (zelf bedacht). De app helpt daarbij.




Impressie: korte filmpjes die een principe laten zien:


 

Informatie en betekenis: onderzoeksvraag, onderzoek doen, kennis opdoen.


 

Optie 3: wat als je informatie als laatste geeft?

Voor Mocca Amsterdam hebben we met de collectie van Het Rijksmuseum onderzocht of het een goed idee is om eerst de betekenis in de bezoeker te vinden, en pas daarna meer informatie te geven. Wordt de informatie dan relevanter? 

 

Dit is Paris Hilton op een red carpet. Een iconisch beeld dat iedereen meteen herkent en kan duiden: rijk, socialite. Haar gezicht hebben we vervangen met dat van Maria Trip; de it-girl uit de gouden eeuw. We zien een rijke socialite (betekenis) en kunnen dan vertellen over Maria Trip: informatie! En die is ineens heel relevant!



 

Optie 4: en wat als we de informatie weglaten?

Het Kröller-Müller Museum gaat nog verder: wat als je de informatie weg laat? Is een museumbezoek dan nog waardevol?



 

Dat hebben ze onderzocht met hun Museumdobbelspel. Een kijkinstrument voor families waarmee ze met behulp van een dobbelsteen samen kijken en vragen beantwoorden over kunst. Informatie komt er niet in voor, ervaringen en eigen betekenis staan centraal. 



We zijn fan en schreven daar al eens over

Optie 5: en wat als we de informatie als allereerste geven?

Maar als je die informatie toch wil geven? Daar hebben we in een ander project samen over nagedacht. Wat zou er gebeuren als we de informatie wel geven, maar thuis, in een rustige en vertrouwde omgeving? 

Inspiratie hiervoor was flipping the classroom: een onderwijs concept waarin de informatie thuis bekeken wordt en het samenzijn in de klas als moment voor discussie en duiding wordt gebruikt. Ik heb daar met mijn familie al eens mee geëxperimenteerd

Met het Kröller-Müller Museum flipten we het museumbezoek: de voorbereiding thuis, het museumbezoek als moment voor verdieping en betekenis. 

Hoe werkt dat? 

Families gaan op blind date met een kunstwerk uit het museum. 


 

  • Ze krijgen een pakketje met opdrachten thuisgestuurd. De opdrachten gaan over een kunstwerk, maar ze weten niet welk. 
  • Families doen kennis op tijdens het uitvoeren van de opdrachten en de betekenis groeit doordat ze ermee bezig zijn.
  • Pas daarna gaan ze naar het museum en zien ze (pas) het werk waar ze al die tijd over hebben nagedacht. De ontmoeting met het echte werk is het hoogtepunt. De impressie is dus het allerlaatste. 

Samen tekenen: naar abstractie


 

Ontmoeting met het werk!


 

In testfamilies werkte het goed. De post en opdrachten werden gewaardeerd en tijdens de ontmoeting met het kunstwerk was de kijktijd langer, de gesprekken inhoudelijk en onderzoekend. Meer weten zorgt voor beter kijken.

Dus: liefde

Je kunt dus op veel manieren over volgordes in musea nadenken. Belangstelling kun je niet afdwingen, je moet het uitnodigen. Al is het alleen maar als een experiment. Wij hebben van deze projecten echt veel geleerd! 

Kern blijft dat je altijd vanuit liefde ontwerpt en veel vertrouwen geeft aan je bezoekers. Dat zij echt altijd het startpunt zijn en tijdens het hele project centraal blijven staan. En dat je ze niet ziet als doelgroep (zij), maar gewoon als mensen. Net als jij.


ck