Verenigingen in Achtkarspelen: zelfstandig en proactief

Cultuurverenigingen Achtkarspelen
auteur
Henk Smit
datum
15 juli 2016

Hoe gaat het met de Nederlandse cultuurverenigingen? Wat is er veranderd en wat brengt de toekomst? Met een enquĂȘte en interviews onderzocht het LKCA dit in zes gemeenten, waaronder Achtkarspelen.
De verenigingen in Achtkarspelen hechten veel waarde aan de binding met de gemeenschap. Zichtbaar en betekenisvol zijn voor leden en inwoners zijn belangrijke voorwaarden voor het op peil houden van het ledenbestand en het generen van inkomsten en publiek.

Achtkarspelen kent ongeveer 50 amateurkunstverenigingen. Het merendeel bestaat uit muziekverenigingen en koren. Maar ook toneelverenigingen nemen een belangrijke plaats in binnen de gemeente. Van deze verenigingen spraken we met Fanfare De Bazuin uit Augustinusga en met Malletband V.I.O.S. en de Revuploech uit Koatstertille (Kootstertille), waarvan de laatste eigenlijk een stichting is zonder leden.

Zonder jeugd weinig subsidie

De geïnterviewde verenigingen ontvangen van de gemeente een jaarlijkse subsidie, maar die is niet voldoende is om de begrotingen rond te krijgen. De gemeentelijke subsidies bestaan uit een basisbedrag en een bedrag voor leden tot en met 17 jaar. De Bazuin krijgt ongeveer € 2700 subsidie, Malletband V.I.O.S. € 600 en de Revuploech € 250.

Omdat De Bazuin redelijk veel jeugdleden heeft en jaarlijks nieuwe jeugd instroomt, is het subsidiebedrag in verhouding tot andere verenigingen gunstig. Daarnaast is De Bazuin actief in het werven van sponsoren en het aanvragen van extra subsidies bij landelijke fondsen voor het financieren van instrumenten, bladmuziek, dirigent en concerten.

Malletband V.I.O.S. heeft slechts enkele jeugdleden, waardoor het subsidiebedrag lager uitvalt. V.I.O.S. zoekt vooral naar ‘straatoptredens’ in de wijde omgeving om inkomsten te verkrijgen. Omdat er in de omgeving van Achtkarspelen weinig ‘marsorkesten’ meer zijn, wordt V.I.O.S. veel gevraagd in andere dorpen om Koningsdag, 4mei-viering, avond-4-daagse, de intocht van Sinterklaas of dorpsfeesten op te luisteren.

De Revuploech maakt geen aanspraak op een extra bijdrage van de gemeente omdat de deelnemers over het algemeen ouder zijn dan 18 jaar. Naast de kleine gemeentelijke subsidie ontvangt de Revuploech ook een jaarlijkse bijdrage van de Vereniging Plaatselijk Belang Kootstertille, vanwege zijn bijdrage aan de leefbaarheid en de gemeenschap in het dorp. De Revu haalt haar inkomsten verder vooral uit sponsorgelden en entreegelden. In 2015 werden 6 voorstellingen gegeven die door 1150 mensen werden bezocht.

Goedkoop dorpscafé of duur dorpshuis?

De gemeente Achtkarspelen heeft geen beleid voor accommodaties voor repetities en uitvoeringen. De Bazuin had veel problemen met het vinden van een nieuwe repetitieruimte nadat hun vaste ruimte werd verkocht. Augustinusga is een kleine gemeenschap met voor een fanfare weinig tot geen geschikte faciliteiten. Uiteindelijk vonden ze een ruimte achter het dorpscafé als vaste repetitieruimte, maar akoestisch is deze ruimte verre van ideaal.

Een groter probleem is het vinden van geschikte concertlocaties. Het dorp zelf heeft deze niet. Noodgedwongen wijken ze uit naar andere dorpen, terwijl De Bazuin de binding met de eigen gemeenschap juist zo belangrijk vindt; 75 procent van de leden komt uit Augustinusga.

De Revuploech kan voor repetities en uitvoeringen terecht in het geheel vernieuwde dorpshuis van Kootstertille, dat geheel aan de wensen voldoet. Hierdoor behoudt de Revu zijn sterke binding met de eigen gemeenschap. Jaarlijks spelen zij een voorstelling over een actueel thema binnen de gemeenschap, die veel publiek trekt, tot uit de wijde omgeving. De Revu betaalt voor het gebruik een relatief hoge huurprijs omdat het dorpshuis geëxploiteerd wordt door een commerciële partij. Dit bedrag drukt aanzienlijk op de begroting.

Malletband V.I.O.S. repeteert al ongeveer 30 jaar in de kantine van een bedrijf in het dorp, waarvan zij gratis gebruik mogen maken.

Leden actief betrekken

Voor V.I.O.S. is het aantrekken van nieuwe leden een grote uitdaging. Veel kinderen en ouders lopen niet meer warm voor de buitenoptredens, terwijl dit van oudsher een belangrijk onderdeel is. In omliggende plaatsen is dezelfde trend te zien. Daar zijn de drumbands/malletsbands inmiddels verdwenen.

Het ledenaantal bij De Bazuin is de afgelopen jaren licht gestegen. Dit komt onder andere door het enthousiasme dat de vereniging uitstraalt en de zeer goede resultaten op concoursen en kampioenschappen. Jonge leden worden direct meegenomen in het niveau van de vereniging en dat bevalt ze. Daarnaast worden leden actief betrokken bij de organisatie en de activiteiten.

De Revuploech heeft geen leden. Ieder jaar worden audities georganiseerd. Kennelijk hebben de aansprekende onderwerpen en de kwaliteit van de Revu een zuigende werking op deelnemers. Met name mensen tussen de 16 en 25 jaar doen steeds vaker mee.

Uitdagingen voor de toekomst

Beide muziekverenigingen (De Bazuin en V.I.O.S.) zien het op peil houden van het ledenbestand als één van de grootste uitdagingen. Ze zijn beiden actief in kleine gemeenschappen, waardoor het aantrekken van jeugdleden niet vanzelf gaat: ‘Kinderen moeten tegenwoordig keuzes maken uit het grote aanbod aan vrijetijdsactiviteiten’.

V.I.O.S. en de Revuploech zien ook het vullen van de bestuursfuncties als uitdaging: ‘V.I.O.S. is een kleine vereniging waarvan niet ieder lid voldoende competenties of zin heeft om plaats te nemen in het bestuur’.

De Revuploech legt zich tot slot nog een ander doel op: een platform zijn waar mensen kunnen doorgroeien, zowel op artistiek als op bestuurlijk niveau. Maar het waarborgen van het creatieve proces, het vinden van een goede balans tussen kwaliteit en financiën en het vinden van mensen die dit kunnen en willen managen blijft een punt van aandacht. 

Foto: Malletband V.I.O.S

beleid

contact

Henk smit
naamHenk SmitfunctieSpecialist cultuureducatietelefoonnummer030 711 51 62e-mailHenkSmit@lkca.nl