Cultuuraanbieders in Hardenberg: toegankelijk blijven voor jeugd

Cultuuraanbieders Hardenberg
auteur
Fenna van Hout
datum
7 juni 2017

Hoe staat het met aanbieders van kunsteducatie in de vrije tijd? Het LKCA onderzocht dit in zes gemeenten, waaronder Hardenberg.
Steeds meer zzp'ers en commerciƫle instellingen zijn actief op de markt voor kunsteducatie in Hardenberg, mede door de sluiting van De Muzerie in 2015. Met Cultuurkoepel Vechtdal zet de gemeente in op laagdrempelig aanbod en probeert de gemeente het private aanbod te koppelen aan de vraag. Daarnaast werken aanbieders steeds meer op Hardenbergse scholen, hoewel lesgeld van particulieren de voornaamste inkomstenbron blijft.

Inwoners uit Hardenberg kunnen in hun directe omgeving terecht voor les in de podiumkunsten, jeugdtheater, dans en muziek. Met name voor muziekles zijn de mogelijkheden divers. Van de Hardenbergse aanbieders spraken we met Muziekschool Pianoforte, Xapp Jeugdtheaterscholen, Drum & Slagwerkschool Erik, De Lanterfant, gitaardocent Frits van der Zwan en Cultuurkoepel Vechtdal.

Leven na de Muzerie

Vooral de zzp'ers in muziekeducatie hebben de afgelopen jaar veel zien veranderen. Door het sluiten van de Muzerie maakten veel voormalige Muzerie-cursisten uit Hardenberg de overstap naar Muziekschool Pianoforte in Ommen.

Met de sluiting van Muzerie verdwenen ook de contacten en samenwerkingsprojecten met andere docenten Met de sluiting verdwenen ook contacten en samenwerkingsprojecten met docenten van de Muzerie en zzp'ers, zoals gitaardocent Frits van der Zwan. Bovendien neemt volgens hem ook het aantal muziekverenigingen in de omgeving af door een dalend ledenaantal. Dat heeft gevolgen voor zzp'ers, zoals de Drum- en Slagwerkschool van Erik Zweers. Zijn inkomsten zijn afgenomen de afgelopen jaren, omdat hij normaal door verenigingen wordt ingehuurd.

Overheidssteun: twee kanten van de medaille

Het stopzetten van de subsidie aan de Muzerie in Hardenberg ging gelijk met de oprichting van Cultuurkoepel Vechtdal in 2014. Vivian Rodermond, oud-medewerkerbij de Muzerie, is één van de oprichters en nu coördinator van deze kleine netwerkorganisatie (1,8 fte) en ziet een groot voordeel van deze organisatievorm in Hardenberg als plattelandsgemeente.

Jonge cursisten kunnen nu in eigen wijk of dorp korte cursussen volgen Waren jonge cursisten voorheen aangewezen op één locatie in de gemeente, nu kunnen ze in hun eigen wijk of dorp korte cursussen van 3 á 5 proeflessen, in verschillende kunstdisciplines volgen. Voor onder andere deze kennismakingscursussen werkt Cultuurkoepel Vechtdal inmiddels samen met vijftig lokale docenten, waaronder oud-Muzerie docenten.

Cultuurkoepel Vechtdal wil de kennismaking met een kunstdiscipline aanjagen, waarna de cursist zich verder verdiept bij dezelfde óf een andere docent. Zodoende hopen ze bestaand aanbod zichtbaarder te maken of bepaalde disciplines te stimuleren. Muziekschool Pianoforte heeft profijt van de samenwerking met Cultuurkoepel Vechtdal. Hun activiteiten zijn zichtbaar via de website van de Cultuurkoepel en soms stromen kinderen door naar het ‘reguliere’, langduriger cursusaanbod.

Maar deze strategie en aanpak biedt niet alle aanbieders uitkomst. De kennismaking leidt niet altijd tot cursisten, omdat kinderen na 5 kennismakingslessen zich hebben bedacht, beter weten wat ze wél willen, of dat het prijsverschil (soms van wel €5 naar € 500) voor hun ouders te groot is. Tegen het financiële probleem lopen aanbieders van duurdere jaarcursussen vaker aan, zoals Muziekschool Pianoforte en Xapp jeugdtheaterscholen.

Voor een enkeling is de groepsgrootte belemmerend; de aanwezigheid en vervoer van meerdere instrumenten en of de timing met het klaarzetten van de spullen en de wissel van cursisten vormt een drempel. Deze aanbieder koos ervoor een eigen kennismaking te organiseren.

Björn Zillen, oprichter van Xapp jeugdtheaterscholen, wil niet afhankelijk zijn van subsidie Met uitzondering van Cultuurkoepel Vechtdal ontvangt geen van de aanbieders (structurele) subsidie van de overheid. Het perspectief op overheidssteun verschilt bij de geïnterviewden. Björn Zillen, oprichter van Xapp jeugdtheaterscholen, wil niet afhankelijk zijn van subsidie. Hij vindt het wel positief en belangrijk dat de gemeente geld beschikbaar stelt voor de culturele ontwikkeling van kinderen in het onderwijs: te beginnen met een brede kennismaking met kunstdisciplines.

Hoe verkoop je jezelf?

De geïnterviewde aanbieders geven hoofdzakelijk les aan jonge cursisten van 7-17 jaar. Daarnaast werken zij steeds vaker op scholen. Soms direct op verzoek van de school, of via bemiddelaars als het CJP of de stichting Kind en Cultuur. Net als bij de kennismakingscursussen van Cultuurkoepel Vechtdal stromen kinderen door de lessen op school sneller door naar naschoolse lessen, wanneer dezelfde docent de lessen geeft.

Ondanks de samenwerking met de scholen blijft lesgeld van particulieren de belangrijkste inkomstenbron van de aanbieders. Niet iedereen kan leven van het lesgeven. Een baan ernaast is eerder noodzaak dan luxe. Eén formule voor succes bestaat niet. Muziekschool Pianoforte werkt alleen met hoog opgeleide musici, maar probeert het lestarief zo laag mogelijk te houden. Door te luisteren naar de behoefte van de cursist voeren ze verbeteringen door, zoals nieuwe lesmethoden. Eenpitter Frits van der Zwan heeft weinig onkosten en kan zodoende zijn tarief laag houden. Niet alleen vanuit zijn eigen enthousiasme, maar ook vanwege de laagdrempeligheid richting (nieuwe) leerlingen.

Mond-op-mondreclame is een belangrijke factor Een belangrijke factor is de mond-op-mondreclame. Dat geldt zowel voor De Lanterfant als Frits van der Zwan. Op bepaalde plekken heeft de De Lanterfant al een netwerk opgebouwd. Maar om dat netwerk uit te breiden moet je naar buiten treden en actief achter dingen aan gaan. Dit geldt met name voor het geven van workshops beeldende kunst op scholen. Het betaalt uit om herkenbaar en zichtbaar te zijn, volgens Drum- en Slagwerkschool Erik Zweers. Dat betekent dat je breed inzetbaar bent, creatief en ondernemend.

Voordeel van een modern gebouw

De lessen vinden bij de aanbieders thuis plaats, in een klaslokaal of in een gehuurde ruimte of atelier in de buurt. De aanwezigheid van een modern, multifunctioneel, gebouw is wel een pré. In Hardenberg bouwde de gemeente het LOC+-gebouw, waar maatschappelijke organisaties zijn gehuisvest. Het gebouw heeft goed geïsoleerde (klas)lokalen, een popkelder en een ballet- en danszaal met kleedkamer en douche.

Cultuurkoepel Vechtdal is onderdeel van de bibliotheek en zit ook in het LOC+-gebouw. Ze maken zelf geen gebruik van de ruimtes, maar verhuren ze aan derden, zzp'ers en amateurkunstverenigingen voor een lage prijs. Ook Xapp Jeugdtheaterscholen en Pianoforte maken gebruik van het LOC+ vanwege de goede faciliteiten en de prijs.

Meer informatie

Cultuurkoepel Vechtdal
Xapp Jeugdtheaterschool
Muziekschool Pianoforte
Drum & Slagwerkschool Erik
De Lanterfant
Frits van der Zwan
LOC+-gebouw in Hardenberg

Foto: Dianne de Goeijen

beleid

contact

Fenna van Hout
naamFenna van HoutfunctieSpecialist beleidtelefoonnummer030 711 51 83e-mailFennavanHout@lkca.nl