Cultuuraanbieders in Achtkarspelen: vooral gericht op muziekliefhebbers

Cultuuraanbieders Achtkarspelen
auteur
Fenna van Hout
datum
7 juni 2017

Hoe staat het met de aanbieders van kunsteducatie? Het LKCA onderzocht dit in zes gemeenten, waaronder Achtkarspelen.
Mede dankzij de goede subsidierelatie van Cultuurcentrum de Wâldsang met de gemeente is er in Achtkarspelen voldoende muzikaal cursusaanbod. Les in andere kunstdisciplines is schaarser en wordt gegeven door enkele zelfstandige docenten.

Van de aanbieders in Achtkarspelen spraken we met Cultuurcentrum de Wâldsang en Atelier Tamme Hoekstra.

Vrijetijdsbesteding in verenigingsvorm domineert

De gemeentegids liegt er niet om. Het verenigingsleven in Achtkarspelen is divers en biedt mogelijkheden voor een ieder die in zijn vrije tijd samen wil dansen, zingen, muziek maken of toneel spelen. Wie zich liever niet aan een vereniging wil binden, wordt het lastiger. De omgeving biedt weinig alternatieven om (tijdelijke) cursussen te volgen, individueel of in groepsverband. Daarnaast hebben de verenigingen in Achtkarspelen moeite om te verjongen, zoals in de rest van Nederland.

De gemeente kiest er bewust voor om traditionele vrijetijdsvoorzieningen in verenigingsvorm én in het bijzonder muziek te stimuleren. Muziekeducatie op school en in de vrije tijd krijgen financiële steun, zoals via Cultuurcentrum de Wâldsang. Voorheen was dit een traditionele muziekschool, nu is het een coöperatie van muziekdocenten die een spilfunctie in de omgeving vervullen, heel soms óók voor andere disciplines.

Coöperatie muziekdocenten succesvol

De Wâldsang was al vroeg bezig met het zoeken van alternatieve organisatievormen In Achtkarspelen was toenmalige streekmuziekschool De Wâldsang al vroeg bezig met het zoeken van alternatieve organisatievormen, mede ingegeven door de economische crisis en de dreiging van dalende ledenaantallen. In 2012 maakte de stichting al op eigen initiatief de beweging naar een coöperatieve vereniging van zzp’ers, muziekdocenten. Dat gaf hen de ruimte om de nieuwe structuur goed op te zetten.

Gelijktijdig kreeg zij de opdracht van vier samenwerkende gemeenten om met een afgeslankt budget vanaf 2014 muzieklessen (AMV) op basisscholen en cursusaanbod in de vrije tijd te verzorgen én hun activiteiten aan de lokale muziekverenigingen te verbinden. Eind 2016 vervullen zij deze opdracht, onder nagenoeg dezelfde naam, succesvol met een groep van 35 docenten, vier docenten minder dan daarvoor.

Financieel gezond blijven in een krimpgebied

De 1000 klanten van Cultuurcentrum de Wâldsang zijn voor 80% kinderen, afkomstig uit de gemeenten die het cultuurcentrum subsidiëren. Cultuurcentrum de Wâldsang bedient echter een krimpgebied, waardoor het belangrijker wordt om aanbod voor volwassenen te ontwikkelen. Daarbij helpt dat men op meerdere locaties les kan volgen, van dorpscentra tot scholen, kloosters en kerken. De huurprijs van deze locaties berekent de coöperatie door in het uurtarief, maar die kan laag blijven vanwege de subsidie.

De inkomsten zijn nu 50% uit contributie van de leden en lesgelden (vrije tijd). De andere 50% is overheidssubsidie: de inkomsten uit het onderwijs en de helft van het vrijetijdsaanbod. Maar de gemeenten willen de subsidie afbouwen naar 30%. Dat betekent een kostenverlaging, extra middelen uit fondsen of rijksregelingen, of hogere tarieven. Mede dankzij de subsidie lukt het de coöperatie nu om hun begroting sluitend te krijgen. De grootste kostenpost is de docentenvergoeding, oftewel de inkomsten van de leden van de coöperatie.

Zzp'ers in andere disciplines welkom

Cultuurcentrum de Wâldsang is een dominante marktspeler op het gebied van kunsteducatie. Er zijn maar een paar zzp-docenten actief naast dit collectief, met een handjevol leerlingen. De huidige docenten van het collectief zijn gespecialiseerd in muziek en zang. De coöperatie staat echter ook open voor zzp-docenten in andere disciplines. De afgelopen jaren zijn docenten op projectbasis aangehaakt en was er cursusaanbod dans, drama, fotografie en film. Zij zijn echter geen lid geworden van de coöperatie.

Coöperatie een duurzame oplossing voor kunsteducatie in krimpgebieden? Hoewel de coöperatie open staat voor meer diversiteit en samenwerkt met bibliotheken en lokale musea, functioneert hun website nog niet als een ‘marktplaats’ voor het vrijetijdsaanbod in de vier gemeenten. De coöperatie als succesvolle samenwerkingsvorm zou een meer discipline-overstijgend karakter en publieke functie kunnen krijgen en daarmee misschien een duurzame oplossing bieden om kunsteducatie in alle disciplines een boost te geven in een krimpgebied.

Zichtbaar particulier aanbod; een keuze?

Beeldend kunstenaar en zzp’er Tamme Hoekstra is zo’n zelfstandige aanbieder in een andere discipline. Na zijn kunstvakopleiding en de lerarenopleiding werkte hij als tekendocent. Door een fusie van middelbare scholen in de jaren ’90 ontstond een overschot aan docenten en is hij voor zichzelf begonnen. De afgelopen tien jaar verzorgt hij in zijn atelier aan huis in Surhuisterveen cursussen tekenen en schilderen, als bijverdienste.

Beeldend kunstenaar en zzp'er Tamme Hoekstra profiteert vooral van mond-op-mondreclameHij biedt niet het hele jaar door cursussen aan en wil het ook klein houden. Wanneer hij een cursus start, zit deze altijd vol; 20-25 volwassenen komen dan wekelijks bij hem over de vloer. Hoewel het creativiteitscentrum (SOKS) in het dorp ook schilderlessen aanbiedt, ziet hij dat niet als concurrent. Zijn relatief kleine en vaste klantenkring komt uit de buurt. Ze weten dat ze kwaliteit kunnen verwachten, omdat hij hun leervraag op maat begeleidt. Hij hoeft weinig moeite te doen om zijn cursussen vol te krijgen; hij profiteert vooral van mond-tot-mondreclame.

Hij hoeft er niet van rond te komen en subsidie heeft hij nog nooit aangevraagd. Wel vindt hij dat de overheid de rol heeft om het culturele welzijn van de burger, bijvoorbeeld via kunsteducatie, te stimuleren.

Meer informatie

Cultuurcentrum de Wâldsang
Atelier en cursusaanbod Tamme Hoekstra

beleid

contact

Fenna van Hout
naamFenna van HoutfunctieSpecialist beleidtelefoonnummer030 711 51 83e-mailFennavanHout@lkca.nl