Cultuurbeleid Achtkarspelen: Synoniem voor 'Mienskip'

auteur
Henk Smit
datum
21 januari 2016

Hoe ontwikkelde het lokaal beleid voor cultuurparticipatie zich de afgelopen jaren? Het LKCA onderzocht dit in zes gemeenten, waaronder Achtkarspelen.
De gemeente Achtkarspelen hecht belang aan cultuur, vanwege de bijdrage aan de persoonlijke ontwikkeling, de sociale samenhang en een goed woon- en leefklimaat. Achtkarspelen wil randvoorwaarden creƫren voor een breed cultureel aanbod en cultuurdeelname bevorderen. Ondanks politieke verschuivingen en bezuinigingen worden kortingen op verenigingen zoveel mogelijk beperkt. De bezuinigingen hebben vooral gevolgen voor de organisatie van de bibliotheek en de muziekschool.

Mienskip

Achtkarspelen zet in op een 'belutsen Mienskip': een betrokken gemeenschap waarin burgers hun verantwoordelijkheid nemen en hulp bieden waar nodig, waarin sport en cultuur verbinden en ook middelen zijn voor zelfontwikkeling.  

Volgens de gemeente spelen de verenigingen daarin een belangrijke rol. Verenigingen vergroten het saamhorigheidsgevoel, verstevigen de sociale structuur, en dus ook de leefbaarheid op het platteland. Zij bevorderen het zelfvertrouwen en de zelfontplooiing van de deelnemers. Muziek-, zang- en toneelverenigingen zijn dan ook een belangrijk middel om richting te geven aan een 'belutsen Mienskip'. En willen de verenigingen deze belangrijke rol binnen de gemeente blijven spelen dan is deelname door jongeren essentieel.

Structurele subsidie amateurkunstverenigingen

Vanwege de waarde voor de gemeenschap krijgen amateurkunstverenigingen een structurele basissubsidie. De hoogte is afhankelijk van het soort vereniging en het aantal actieve leden. Daarnaast stimuleert de gemeente deelname van jongeren door per jeugdlid een extra subsidie toe te kennen. Verder moeten de activiteiten grotendeels plaatsvinden in de gemeente en een regelmatig karakter hebben. Op deze manier komen niet alleen de actieve leden met deze vorm van kunstbeoefening in aanraking, maar kunnen alle inwoners passief deelnemen aan de activiteiten.

Ondanks het effect van de economische crisis (voor Achtkarspelen een korting op de inkomsten van de gemeente van ongeveer 10%) is er in de afgelopen tien jaar weinig veranderd voor de amateurkunstverenigingen. De subsidies aan muziek-, zang- en toneelverenigingen bleven voor de jaren 2014 tot 2017 nagenoeg gelijk.

Muziekonderwijs

Naast de verenigingen, hecht de gemeente grote waarde aan muziekonderwijs. De gemeente subsidieert via de muziekschool op basisscholen zowel Algemene Muzikale Vorming (zonder cofinanciering) als vervolgtrajecten (met cofinanciering). Het streven is om alle basisscholen hierin mee te krijgen. In 2013 is onderzocht of er draagvlak is voor brede invoering van AMV in de basisschool. De uitkomst was dat de basisscholen positief zijn, maar dat er geen breed draagvlak is voor een eigen financiële bijdrage.

Naast het muziekonderwijs op scholen kent de gemeente ook veel belang toe aan het vrijetijdsmuziekonderwijs. Het faciliteren van individuele muzieklessen is bijvoorbeeld van groot belang voor de levensvatbaarheid van muziekverenigingen. En om deze muzieklessen betaalbaar en toegankelijk te houden subsidieert de gemeente het vrijetijdsonderwijs voor jongeren tot 18 jaar.

Cultuurcentrum De Wâldsang

Gemeentelijke bezuinigingen hebben wel gevolgen gehad voor streekmuziekschool De Wâldsang. Zo is er op de muziekschool (en de bibliotheek) fors meer bezuinigd dan op de verenigingen. Tegelijkertijd kampte De Wâldsang de laatste jaren met dalende leerlingaantallen als gevolg van de economische crisis, de verhoging van het lesgeld, krimp en mogelijk ook de groeiende keuze van jongeren in vrijetijdsactiviteiten. De muziekschool stevende door dit alles af op een faillissement in 2015.

Om dit te voorkomen nam de muziekschool in 2013 zelf het initiatief om verder te gaan als een coöperatie van zzp’ers. De gemeente ondersteunde deze transitie (financieel), omdat De Wâldsang op deze manier aan de bezuinigingstaakstelling van de gemeente kon voldoen en tegelijkertijd kwalitatief goed en betaalbaar muziekonderwijs kon blijven verzorgen. En door het behoud van de muziekschool blijft de levensvatbaarheid van muziekverenigingen gegarandeerd. De subsidie is na de transitie wel flink gedaald: van €398.000 in 2012 tot ongeveer €275.000 in 2015.

Meer informatie

Cultuur op website gemeente Achtkarspelen 

Bronnen

Voor dit artikel zijn beleidsstukken bestudeerd en beleidsmedewerkers geïnterviewd. 

Foto overzicht: Baykedevries (Wikimedia Commons)

beleid

contact

Henk smit
naamHenk SmitfunctieSpecialist cultuureducatietelefoonnummer030 711 51 62e-mailHenkSmit@lkca.nl