Muziekles volgens het Kodály concept

Interview

Kodaly
auteur
Chantal de Bonth
datum
19 mei 2016

Muziekles volgens het Kodály concept, dat is wat je leert tijdens de cursus ‘Muziek als Vak’ aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag. Suzanne Konings en Daniël Salbert zijn beiden als docenten aan de opleiding verbonden. Wat houdt het Kodály-concept precies in? Chantal de Bonth sprak hierover met Suzanne.

Suzanne vertelt dat ze de deelnemers bij festival Bombarie een kijkje in de keuken wil geven. 'Er wordt op actieve wijze kennisgemaakt met de basiselementen van het geven van muziekles in het basisonderwijs volgens het Kodály concept. Aan de hand van songs, games en gevarieerde activiteiten ervaren de deelnemers zelf de stappen in het muzikale leerproces. Zingen en bewegen zijn belangrijke uitgangspunten bij de Kodály werkwijze. We geven een introductie in de methodiek die het mogelijk maakt om kinderen op een uitdagende en inspirerende manier veelzijdige muzikale vaardigheden te leren, waaronder ook het leren lezen en schrijven van muziek. De workshop is bedoeld voor iedereen met belangstelling voor muziekonderwijs: groepsleerkrachten, vakleerkrachten, muziekdocenten en musici.' 

‘Powerful sources of spiritual enrichment spring from music. We must spare no effort to have them opened for as many people as possible’ – Zoltán Kodály

Muziekonderwijs volgens de Kodály-werkwijze

Muziekonderwijs voor alle kinderen, op een voor hen uitdagende en inspirerende manier, is mogelijk vanuit de combinatie van kwaliteit van het muzikale materiaal (het repertoire) en de kwaliteit van het leerproces (methodiek en didactiek). Bepaalde muzikale vaardigheden van de docent zijn hiervoor onmisbaar. Deze vaardigheden kunnen op verschillende niveaus worden geleerd: van het kunnen leiden van eenvoudige songs & games tot het kunnen zingen of spelen met de leerlingen van complexe composities. 'Zingen, spel en beweging vormen de uitgangspunten, waardoor leerlingen en leerkrachten het maken van muziek als verrijking van de dagelijkse activiteiten kunnen ervaren. Te beginnen bij de basis, die veel aandacht verdient.'

Een goede basis is een voorwaarde voor latere ontwikkeling. Een vergelijking met het taalon-derwijs is niet ver weg: het zelf spreken en een goed begrip van een taal ontwikkelen zich vanaf jonge leeftijd in de veelvuldige interactie (communicatie) tussen mensen. Dit zijn ook voorwaarden voor het later leren lezen en schrijven. 

Aanbod scholing op verschillende niveaus

Scholing in de Kodály-werkwijze vindt op verschillende niveaus plaats: allereerst in de vorm van de éénjarige cursus 'Muziek als Vak' aan het Koninklijk Conservatorium Den Haag. Er wordt gewerkt in verschillende niveaugroepen en er is geen toelatingsexamen. Dan is er ook nog een tweejarige Master of Music Education according to the Kodály Concept aan hetzelfde conservatorium. Deze opleiding biedt een internationaal programma voor musici en muziekdocenten die zich willen specialiseren in de Kodály-werkwijze. 

Tenslotte kan scholing ook op locatie op maat worden aangeboden, bijvoorbeeld voor een bepaalde school of scholengemeenschap. 'Scholen kunnen bijvoorbeeld in het kader van Meer Muziek in de Klas direct aan de slag met de Kodály-werkwijze. Tijdens een studiemiddag geven we op locatie een kennismakingsworkshop. We gaan dan actief met elkaar aan de slag met muzikale activiteiten, songs & games. Zo maken leerkrachten voor het eerst kennis met het Kodály concept.'

KodalyRol van de leerkracht

In het Kodály concept wordt ervan uitgegaan dat de groepsleerkracht zélf in staat is de muzikale activiteiten uit te voeren en te leiden. Zelfvertrouwen op basis van de ontwikkelde eigen vaardigheden ligt hieraan ten grondslag. Dit is mogelijk op verschillende niveaus en bovendien noodzakelijk voor de motivatie van de leerkracht om muziek een blijvend onderdeel te laten zijn van het onderwijsaanbod in de school.
 
Het goed en gezond gebruik van de eigen stem en aandacht voor de mogelijkheden van de kinderstem staat centraal bij de Kodály werkwijze. De cursisten leren een groot aantal veelzijdige muzikale activiteiten voor in de klas of in de buitenschoolse muziekles, die worden uitgevoerd met aandacht voor de muzikale kwaliteit. Daarnaast worden de eigen muzikale vaardigheden op verschillende niveaus, voor beginners en gevorderden, getraind. Ook leren cursisten hoe de keuze voor bepaald repertoire samenhangt met de ontwikkeling van vaardigheden in logische en haalbare stappen, leidend tot praktische muzikale vaardigheden, muzikaal begrip en eventueel ook muzikale geletterdheid.

De Kodály werkwijze wordt internationaal toegepast binnen het reguliere onderwijs, waarbij zingen het uitgangspunt vormt. Verbinding van deze werkwijze met instrumentaal muziekonderwijs is volop in ontwikkeling.

Meer informatie

Website Muziek als Vak
Cursus Muziek als Vak 2016-2017 
Master of Music Education according to the Kodály Concept

Fotograaf: Jasper Grijpink
Op de bovenste foto staat docente Anouk Vinders en de kinderen op beide foto's zijn leerlingen van Daltonschool De Margriet in Rotterdam