‘We geven antwoord op de vraag van scholen’

Interview

Karlijn Benthem
auteur
Marian van Miert
datum
21 november 2016

Jeugdtheatergezelschap Het Houten Huis maakt beeldend muziektheater vanuit thuishaven Groningen. In hun voorstellingen komen pijn, humor en schoonheid samen. Ze laten het publiek op een andere manier kijken naar zichzelf, de ander en de wereld om zich heen. Wij vroegen educatiemedewerker Karlijn Benthem naar de Groninger aanpak.

De Raad voor Cultuur oordeelde positief over de educatieve activiteiten van het Huis. ‘Bij het Houten Huis creëren ze innoverende manieren om kinderen te laten kennismaken met theater, bijvoorbeeld met een boom die in de klas groeit’, zo luidde de toelichting. Bij het Houten Huis zijn ze er maar wat blij mee. ‘Voor ons is educatie altijd belangrijk geweest. Met educatie rondom een voorstelling kun je een opgedane ervaring verdiepen. We ontwikkelen materiaal voor de landelijke scholentoer. Onze voorstellingen reizen door het hele land en met dit materiaal kan iedere leerkracht zelfstandig uit de voeten. Dit materiaal is ook beschikbaar voor onze eigen regio maar daar bieden we scholen ook intensieve projecten aan rondom voorstellingen.’  

Kun je een voorbeeld geven van een intensief project?

‘Neem Muziek van Beneden, dat is een voorstelling voor kinderen van 4 jaar en ouder. Oók geschikt voor groep 8, en dat is tekenend voor ons gezelschap. We hebben scholen in de regio uitgenodigd met alle klassen naar de voorstelling te komen. Als ze dat deden dan zouden wij drie dagen met ons artistieke team op school komen wonen.’

Stonden scholen daar met open armen op te wachten?

‘Ja, grappig genoeg wel. Omdat alle lessen gewoon door konden gaan en we werkten met de structuur van de school.’

Wat gebeurde er tijdens zo’n logeerpartij?

‘De voorstelling gaat over een flatgebouw waarin heel veel verschillende personages langs en naast elkaar leven maar steeds dichterbij elkaar komen. Dat gegeven hebben we gebruikt. We hebben de school als leefgemeenschap benaderd waar we een aantal interventies toepasten. We plaatsten een brievenbus en twee keer per dag lieten we kinderen de post rondbrengen. Zo ontvingen klassen opdrachten van ons. Bijvoorbeeld dat ze bij elkaar op bezoek moesten gaan.’

En wat leverde het de scholen op?

‘Ze zeiden dat ze op een andere manier met elkaar omgingen, een andere manier van contact hadden met elkaar. Omdat je dat bevraagt en zichtbaar maakt, gingen de leerkrachten er over nadenken. Er ontstonden ontmoetingen tussen groot en klein, tussen klassen onderling waar anders eigenlijk geen tijd voor was.’

Hoe zit het precies met die boom in de klas?

‘Hier in het noorden van het land hebben we een uitdaging. Veel scholen komen niet naar onze voorstelling in het theater, zij vragen ons om naar de school te komen. Het is niet zo dat we dat perse niet willen maar het past niet in ons artistieke beleid. Onze regisseurs hebben de zwarte doos nodig voor wat zij maken en voor kinderen is naar het theater gaan een bijzondere belevenis. Maar we vonden dat er wel een antwoord moest komen op deze vraag van de scholen en dat we als gezelschap ook een bijdrage moeten leveren aan de ontwikkeling van doorgaande leerlijnen kunsteducatie.

Jeugdtheater Het Houten HuisWe zijn gaan praten met de scholen: wat wilden zij graag en hoe spiegelde dit aan onze wensen? Al heel snel ontstond het idee voor een dagelijks ritueel in de klas. Omdat religie minder belangrijk is, zijn er steeds minder rituelen in het klaslokaal. Theater raakt aan rituelen. We hebben een boom ontwikkeld die in de klas staat, daar wortelt en meegroeit met de seizoenen. De seizoenen spelen een belangrijke rol in onze voorstellingen dus het past bij ons artistieke profiel.’

Wat gebeurt er bij zo’n boom?

‘Het is een boom met een kist eronder. Een soort podiumpje met een gat erin waar ook weer van alles mee kan en gebeurt. Bij de boom hoort een pakket opdrachtkaarten. Per seizoen gaat het om zo’n 80 kaarten met creatieve opdrachten. Iedere dag kiest de leerkracht een kaart. De kaarten hebben we ontwikkeld tijdens expertmeetings met schrijvers, kunstenaars, beeldende vormgevers, leerkrachten, yogadocenten, etc..’

Kun je een voorbeeld noemen van wat er op zo’n kaart staat?

´Dat ze bijvoorbeeld allemaal de volgende dag in rode kleding naar school moeten komen. Of tegen de wind in lopen door het lokaal. Maar er zitten ook schrijfopdrachten tussen. Twee pepernoten bijvoorbeeld, die zijn achtergebleven in de zak- Wat zeggen ze tegen elkaar? We proberen in te gaan op vieringen en kaarten te ontwikkelen die het dagelijkse onderwijs ondersteunen. De tijdsinvestering verschilt per kaart van 10 minuten tot een dag. Er is bijvoorbeeld een opdracht dat je een dag lang geen klinkers mag gebruiken.’

Het klinkt als iets wat ontregelt. Een opdracht die je even uit het normale ritme haalt en de dingen vanuit een ander perspectief aanvliegt…

‘Dat is absoluut een belangrijke doelstelling, kunstenaars doen dat ook. We leren de kinderen niet van alles aan maar vooral anders te kijken en dat uiteindelijk ook vorm te geven. De opdrachten doen iets met de groepsdynamica. Kinderen zien van elkaar ineens andere talenten. Het hoeft niet heel groot en meeslepends. Er was een jongen in het speciaal onderwijs die de vraag wat hij ervan leerde, beantwoordde met: ‘Ik leer ontspannen.’’

Wat krijg je terug van leerkrachten?

‘Ze worden er heel blij van en vinden het fijn dat ze het niet allemaal zelf hoeven te bedenken. Dat ze letterlijk een kaartenbak hebben waar ze van alles uit kunnen halen. Ook horen we dat de kinderen zich hechten aan de boom.’

Hoeveel bomen moeten er gaan groeien in Groningen?

‘We hebben nu 13 bomen van 1 meter 80 staan. We zijn nog aan het testen en hopen volgend jaar zomer klaar te zijn. Dan moet er voor iedere school in de provincie Groningen een boom verkrijgbaar zijn.’

Website Het Houten Huis