Educatie en participatie in de culturele basisinfrastructuur 2021-2024

Analyse adviezen Raad voor Cultuur
Gepubliceerd:
Deel dit artikel
Op 4 juni 2020 presenteerde de Raad voor Cultuur zijn adviezen voor de landelijke culturele basisinfrastructuur (BIS) voor 2021-2024. In dit artikel lees je hoe de Raad de plannen beoordeelde voor educatie & participatie en diversiteit & inclusie.

In totaal beoordeelde de Raad 220 aanvragen, waarvan er 107 zijn goedgekeurd. Wij gaan in dit artikel specifieker in op drie onderdelen in de adviezen:

  1. educatie en participatie
  2. diversiteit en inclusie
  3. corona

Educatie & participatie

Educatie & participatie is een van de criteria waar alle aanvragen op worden beoordeeld (lees de algemene procedure onderaan dit artikel). In haar adviesaanvraag schrijft de minister hierover:

‘Van alle aanvragers voor de basisinfrastructuur verwacht ik aandacht voor nieuwe publieksgroepen. Bij de beoordeling van plannen op het gebied van cultuureducatie is het van belang dat de aanvraag inspeelt op de behoefte van scholen.

In zijn beoordelingskader werkt de Raad dit criterium als volgt uit:

Om dit criterium optimaal te kunnen beoordelen, verwacht de raad dat de aanvrager in zijn aanvraag aandacht besteedt aan:

  • De kwaliteit en het bereik van het educatie- en participatieaanbod in relatie tot het profiel van de instelling, evenals de wijze waarop de instelling
    de activiteiten evalueert
  • De wijze waarop de instelling bestaande en nieuwe publieks- en gebruikersgroepen wil bereiken
  • De manier waarop publieksstrategieën, publieksdata en marketingmiddelen worden ingezet
  • Oriëntatie op andere maatschappelijke domeinen, zoals zorg, welzijn en ruimtelijke ordening.

In de meeste adviezen gaat de Raad specifiek in op de wijze waarop de aanvragers educatie en participatie willen vormgeven. In verband met de uitgebreidheid van deze passages hebben we hier een apart overzicht per sector van gemaakt.
Lees het overzicht [pdf]

Ook onze eigen aanvraag, voor de plek van bovensectorale instelling voor amateurkunst en cultuureducatie is natuurlijk beoordeeld.
Lees onze reactie hierop

Diversiteit & inclusie

De Code Diversiteit en Inclusie is één van de drie codes waar iedere aanvrager aandacht moest besteden (naast de Governance Code en Fair Practice Code). Met als doel dat het rijksgesubsidieerde cultuurbestel een breder en veelkleuriger publiek aanspreekt en nog meer van en voor iedereen wordt.

De Raad stelt dat op het gebied van diversiteit en inclusie nog een grote inhaalslag moet worden gemaakt. Cultuur is nog lang niet van en voor iedereen, en ook de instellingen in de culturele en creatieve sector zelf zijn geen evenwichtige afspiegeling van de maatschappij. Diversiteit en inclusiviteit spelen zich in veel gevallen af ‘aan de randen’ van instellingen en zijn beperkt zichtbaar in bijvoorbeeld de artistiek-inhoudelijke keuzes.

Bij de beoordeling van de code heeft de raad nauwkeurig gekeken hoe een instelling de code vertaalt naar de praktijk. Het principe ‘pas toe én leg uit’ was daarbij leidend . Hoe verhoudt de desbetreffende code zich tot de aard en het profiel van de instelling, hoe geeft ze nu en in de komende jaren invulling aan de code en welke resultaten wil ze in 2024 hebben bereikt?

De discussie over de code staat bij instellingen intern zelden hoog op de agenda. Pas als dat het geval is, kan diversiteit op een natuurlijke wijze doordringen tot alle lagen van de organisatie. Volgens de raad is het aanvragers onvoldoende gelukt om te benoemen hoe zij écht werk gaan maken van diversiteit en inclusie.

Corona

De coronacrisis werpt natuurlijk nog een ander licht op de situatie. Eerder stuurde de Raad al een brief aan de minister om de coulancemaatregelen ook in 2021 nog te hanteren. Dat houdt in dat instellingen op basis van vertrouwen de subsidie ontvangen, ook al kunnen zij hun voorgenomen plannen waarschijnlijk als gevolg van de coronacrisis niet volledig uitvoeren. Deze oproep is al door de minister overgenomen. De komende maanden wil de Raad mede op basis van gesprekken met instellingen, fondsen en overheden, een vervolgadvies voorbereiden over de wijze waarop de culturele sector zich kan aanpassen.

In haar Kamerbrief over de uitwerking van het steunpakket van €300 miljoen voor de culturele sector schrijft de minister dat de Raad voor Cultuur in zijn advies uitgaat van de omstandigheden van vóór het uitbreken van de coronacrisis. Gelet op de ontwikkelingen, vraag de minister aan alle instellingen om hun voorgenomen plannen en prestaties waar nodig aan te passen en haar daarover uiterlijk 1 juni 2021 te rapporteren. Op basis daarvan adviseert de Raad voor Cultuur uiterlijk 1 oktober 2021 of er wijzigingen in de monitoring (door het ministerie) moeten optreden. De uitgangspunten voor de nieuwe periode, zoals verbreding en vernieuwing en fair practice, blijven overeind.

Algemene procedure

De basisinfrastructuur (BIS) is het landelijke culturele subsidiestelsel. Binnen de BIS wordt subsidie verstrekt aan culturele instellingen en aan de landelijke cultuurfondsen. In de periode 2021-2024 is binnen de BIS ruimte voo


r 116 subsidieplekken voor culturele instellingen. Daarnaast financiert het ministerie zes Rijkscultuurfondsen. In totaal is er jaarlijks €375,46 miljoen beschikbaar (inclusief de fondsen). Die worden als volgt verdeeld over de verschillende sectoren:
download infographic BIS 2021-2024

Deze verdeling is uitgewerkt in een regeling, met een breder scala aan genres, disciplines en kunstvormen. Daarmee is invulling gegeven aan de wens om meer verbreding en vernieuwing van de BIS. Culturele gezelschappen en organisaties uit het hele land kunnen een aanvraag indienen voor deze plekken. Al deze aanvragen zijn door de Raad ter reflectie voorgelegd aan de stedelijke regio’s en nu is dus het advies van de Raad voor Cultuur gepresenteerd. De Raad doet dat op basis van een beoordelingskader dat al in november 2019 is gepresenteerd.

Dit advies is de basis voor de definitieve toekenning van de minister van cultuur, die haar definitieve besluiten kenbaar maakt op Prinsjesdag 2020.

Hoe luidt het advies van de Raad?

Van de 220 aanvragen heeft de Raad er 107 goedgekeurd. Dat wil zeggen dat zij een ‘ja’ of een ‘ja, mits’ van de Raad hebben gekregen als eindoordeel. Bij een ‘ja, mits’ is de aanvraag in principe goedgekeurd, maar wordt er nog wat extra aanvulling verwacht. Vaak is dit een aanpassing aan de begroting. Verder zijn er 8 instellingen die een ‘nee, tenzij’ hebben gekregen als eindoordeel. Dat betekent dat zij in principe een nieuw plan moeten indienen om alsnog voor de plek in aanmerking te komen. De verwachting is dat dat voor deze 8 instellingen wel gaat lukken. De overige 105 aanvragen hebben dus een ‘nee’ als eindoordeel gekregen.

Verbreding en vernieuwing zijn belangrijke uitgangspunten van het nieuwe cultuurbeleid van de minister. Nieuwe categorieën en de wens voor meer geografische spreiding dragen eraan bij dat 55 van de goedgekeurde instellingen nieuw zijn in de BIS. Bij de toekenningen is hield de Raad dan ook extra rekening met de profielen van de stedelijke regio’s. In de periode 2017 – 2020 zaten 27 instellingen buiten de vier Randstadprovincies in de BIS. Voor 2021 – 2024 is er een BIS-plek gereserveerd voor 46 instellingen buiten de Randstadprovincies. Ook procentueel neemt het aantal instellingen van buiten de Randstadprovincies in de BIS toe (van 31 procent naar 40 procent).

Ondanks de toegenomen spreiding blijven sommige regio’s ondervertegenwoordigd. De Raad geeft de minister expliciet in overweging om de jaarlijks beschikbare twee miljoen euro van de matchingsregeling ‘Verbreding en Vernieuwing’ in te zetten ten behoeve van projecten in deze regio’s. Met die middelen kan gericht een impuls aan de culturele infrastructuur worden gegeven, juist in regio’s waar deze nog minder stevig is.

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 4.5 / 5. totaal 2

Reageer

Uw bericht kan gewijzigd worden door de beheerder
Reacties (0)
Praat verder over dit onderwerp met deze expert(s):
Bas Verberk
Bas Verberk
Functie: Specialist Beleid
Expertise: lobbyondersteuning,overheidsbeleid
basverberk@lkca.nl
030-71151 89
Bekijk alle experts
Gepubliceerd:
Deel dit artikel