Kennisdossier ‘Cultuur en armoede’

Voor mensen die leven in armoede is het niet altijd makkelijk om deel te nemen aan cultuur. De kosten spelen een belangrijke rol. Maar er zijn ook sociale, culturele en psychologische drempels. Voor kinderen beperkt dit de ontwikkeling en voor volwassenen liggen psychische problemen op de loer.
Gepubliceerd:
Deel dit artikel

Kinderen in armoede

10CHILDREN is een wereldwijd kunstproject dat kinderen en jongeren die opgroeien in armoede een stem en een gezicht geeft. Het is een initiatief van Liesbeth Coltof, Dennis Meyer en Margreet Huizing. In 10 steden in 10 landen werken kinderen, jongeren, professionele kunstenaars, musea, theaters, filmscholen, maar ook universiteiten, humanitaire organisaties en NGO’s aan verschillende kunstprojecten: een voorstelling, een documentaire, een foto- en beeldende kunsttentoonstelling en een uitgebreid educatieprogramma. De verhalen van de kinderen en hun perspectief staan centraal. Zij zijn de auteurs en de experts.

De zomerweek Kinderen aan Zee, die al in zeven gemeenten wordt uitgevoerd, is gericht op kinderen (9-12) en jongeren (12-15) die niet op vakantie kunnen, zoals kinderen uit arme gezinnen of van statushouders, of uit pleeggezinnen, of van ouders die ziek zijn.

De 16-jarige Floris, Amsterdammertje van het Jaar in de categorie tot en met 18 jaar, zet zich al jaren in voor de strijd tegen kinderarmoede. Zo organiseert hij via het door hem opgerichte kinderarmoede.nl ‘armoede time-outs’ voor kinderen in armoede: uitjes naar bijvoorbeeld een museum of speelparadijs. Ook leert hij deze kinderen om te gaan met de negatieve gevolgen van armoede en werkt hij met hen aan hun zelfvertrouwen en een positiever zelfbeeld.

Dansen op een voetbalveld, rappen op de middenstip. Dat is Cultuur@CruyffCourts, een nieuw initiatief van het Jeugdfonds Sport & Cultuur en de Johan Cruyff Foundation. Dankzij een unieke samenwerking met de Johan Cruyff Foundation worden er nu ook culturele en creatieve activiteiten op de Cruyff Courts georganiseerd.

Gemeentelijke regelingen voor kinderen in armoede zijn vaak veel te ingewikkeld of niet bekend bij de mensen die ze nodig hebben. Dit blijkt uit onderzoek van de Rotterdamse kinderombudsman. “Armoede werkt door op het hele leven van een kind”, legt kinderombudsman Stans Goudsmit in De Nieuws BV op NPO Radio 1.
Goudsmit deed onderzoek naar armoederegelingen en ziet dat van sommige regelingen onvoldoende gebruik wordt gemaakt. Zoals de regelingen voor sport en cultuur of voor een laptop en een fiets.

De kinderombudsman bracht op 14 januari 2021 het rapport ‘Wie, wat, waar? Onder de loep: gemeentelijke regelingen voor kinderen in armoede’ uit. De gemeentelijke kinderombudsman sprak met kinderen jongeren over deze regelingen. Hun goede ideeën lees je in dit rapport.

Volwassenen in armoede

Binnen Mia maakt scène wordt gebruik gemaakt van de Self Made-methodiek. De methodiek biedt handvaten om een groep van begin tot einde zelfstandig een eigen theaterproductie te laten maken. Theater wordt in al haar aspecten benaderd, zodat mensen in armoede kunnen meewerken als acteur, technieker, logistiek medewerker,… Zo kan elke deelnemer worden aangesproken op een capaciteit of talent.

De Joseph Wresinski Cultuur Stichting maakt hoogwaardige Theater en Muziekprodukties onder het credo ‘cultuur als wapen tegen armoede’. Ervaringsdeskundigen in armoede werken hierbij samen met ervaren theatermakers en muzikanten. Met de voorstellingen wordt op creatieve en poëtische wijze inzichtelijk en invoelbaar gemaakt hoe armoede in onze maatschappij menselijke waardigheid aantast. Onderliggende mechanismen worden blootgelegd.

Is het mogelijk dat kunst en cultuur een rol spelen bij het dieper en breder activeren van mensen die leven in armoede? En kan cultuur een rol spelen in het bereiken van doelgroepen die zich vanwege schaamte niet gemakkelijk laten vinden? Samen met theatermakers Karlijn van Kruchten en Esther de Haas, Voedselbank Arnhem en stichting 2Switch maakte het team van Bureau Ruimtekoers de theatrale film ‘Alleen Sukkels Hebben Het Druk! 😉

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 4.8 / 5. totaal 9

Reageer (je reactie verschijnt na goedkeuring, vanwege spam)

Reacties (0)
Praat verder over dit onderwerp met deze expert(s):
Ingrid Smit
Ingrid Smit
Functie: Specialist Cultuurparticipatie
Expertise: cultuurparticipatie,zorg en welzijn
ingridsmit@lkca.nl
030 - 711 51 17
Bekijk alle experts
Gepubliceerd:
Deel dit artikel