Conferentie Danseducatie met Kwaliteit II

Hoe praat of filosofeer je met leerlingen over dans en dansexpressie? Wat is procesgerichte didactiek? Hoe geven we invulling aan begrippen als: maken, meemaken, betekenis geven en ‘artistiek-creatief vermogen’?
LKCA bijeenkomst
Deel dit artikel

In twee sessierondes kan je zelf aan de slag met theorie en praktijk. De middagsessies zijn een verdieping op de ochtendsessie. Ideaal als je je wilt onderdompelen in één thema. Kies je liever voor twee verschillende thema’s? Dat kan, de sessies zijn ook los van elkaar te volgen.

1.1 en 2.1 Speciaal Gedanst

In de interactieve ochtendsessie neemt Yolanda van der Heijden je mee in het ontdekken van de bijzonderheden van danseducatie voor het (v)so. De laatste jaren heeft het educatief team van Holland Dance Festival zich met name toegelegd op het ontwikkelen van dansactiviteiten in de breedste zin. Zo bieden ze met ‘Onwijs SPECIAAL Dansonderwijs’ dans op maat voor deze gevarieerde en mooie doelgroep.

Hoe kan kunsteducatie de ontwikkeling van de verbeeldende vermogens (creativiteit) van leerlingen met speciale leerbehoeften stimuleren? Zoë Zernitz deelt in de theoretische middagsessie de uitkomsten van het onderzoek dat LKCA afgelopen jaar deed. Ook ga je zelf aan de slag met het maken van een opzet voor een dansles waarbij je de verbeeldende vermogens van de leerling wilt stimuleren.

Yolanda van der Heijden is praktiserend dansdocent in educatie (V)SO en participatie (inclusief). Ook werkt ze als educatiemedewerker bij Holland Dance Festival. Als specialist onderzoek bij LKCA houdt Zoë Zernitz zich onder andere bezig met kunsteducatie in het speciaal onderwijs, zoals het project ‘Speciaal Verbeeld’.

1.2 en 2.2 Procesgerichte didactiek: de didactiek van creativiteit en eigenaarschap

Het denkkader ‘Procesgerichte didactiek, de basis voor cultuureducatie met kwaliteit’ geeft inzicht in de verschillende didactieken die bij (cultuur)onderwijs kunnen worden ingezet. De procesgerichte didactiek gaat uit van een meer of mindere mate van sturing van het creatieve proces. Zo worden kinderen eigenaar van hun eigen maakproces. Dat klinkt mooi maar hoe ziet dat er in de praktijk uit en wat betekent dat voor dansonderwijs? In de ochtendsessie geeft Karin Kotte een toelichting op het door haar ontwikkelde denkkader en de processtappen.

Daniëlle Bouwmeester neemt je ’s middags mee in de didactische vorming van dans. Je ervaart een les waarin de opbouw en interventies gericht zijn op – zoals letterlijk in het advies van Curriculum.nu te lezen valt – het ontdekken van (on)mogelijkheden van materialen en middelen, en het maken van keuzes zodat iedereen zich artistiek-creatief kan uitdrukken. Karin Kotte schuift deze middagsessie aan om het proces te aanschouwen, dingen te benoemen en vragen te stellen.

Karin Kotte is sinds 2009 als zelfstandige en houdt zich onder andere bezig met het versterken van studenten en schoolteams op het gebied van de didactiek van kunstonderwijs. Daniëlle Bouwmeester combineert als zelfstandig ondernemer haar achtergrond als leerkracht en docent dans. Zo schreef ze afgelopen jaar mee aan de publicatie Dans’es, een handreiking voor dans in het PO.

1.3 en 2.3 Dans meemaken

Hoe werkt betekenisgeving in dans en wat kun je leerlingen daarover leren? In deze sessie duik je dieper in de receptieve danservaring. Waarom en hoe kijk je met een klas naar dans? ‘

Josephine Voets zoomt in de ochtendsessie in op dansanalyse en de verschillende theorieën ten aanzien van de esthetische ontwikkeling van kinderen. Wat zou dat kunnen betekenen voor het kijken naar dans? ’s Middags ga je – wederom onder leiding van Josephine – zelf aan de slag met het maken van kijkopdrachten en reflectievragen voor je eigen lespraktijk.

Vanuit haar eigen bedrijf, Josephine Dansproducties, maakt Josephine Voets onder andere dansvoorstellingen voor het primair en voortgezet onderwijs. Ze heeft een universitaire master Theaterwetenschappen. Vanuit die rol schrijft en redigeert ze artikelen over dans.

1.4 en 2.4 Didactisch coachen

Als (dans)docenten doen we niet anders, onze leerlingen ‘voeden’. Met enthousiasme, fijne muziek, leuke opdrachten, zelf een swingend voorbeeld zijn en nog veel meer. En natuurlijk ook door het geven van correcties en aanwijzingen. Kunnen we daarnaast, in deze tijd waarin eigen verantwoordelijkheid en autonomie van de leerling nog belangrijker wordt, dit aanvullen met andere methoden? ’s Ochtends ga je met Minne van Loon fysiek aan het werk met didactisch coachen. Welke mogelijkheden zijn er, wat zijn de effecten van meer vragen stellen en het geven van feedback tijdens een dansles?

De theorie achter didactisch coachen komt terug in de middagworkshop. De focus ligt op het thema feedback en hoe je dat op een leerbevorderende manier aan de leerlingen geeft. Want het is allang wetenschappelijk vastgesteld dat de kwaliteit van interacties bepalend is voor het leerrendement in het onderwijs. Didactisch coachen is gebaseerd op de principes van activerende vragen stellen en alleen aanwijzingen te geven als het echt nodig is. Het is een evidence-based methode, gebaseerd op een fundamentele visie op groei en met hele concrete praktische handvatten. De ervaring is dat de methode leraren een instrument in handen geeft om leerlingen systematisch te coachen met feedback.

Een terugkerend thema in de carrière van dansdocent en freelancer Minne van Loon is ‘wat is aanwezig’, om vanuit iemands kracht en kwaliteiten samen verder te bouwen. Naast haar werk met beweging en dans, begeleidt zij nu ook docenten bij hun ontwikkeling door middel van beeldopnames. Frans Faber heeft op vrijwel alle lagen van het onderwijs gewerkt. Ruim tien jaar geleden ontwikkelde hij Didactisch Coachen. Inmiddels is er ook wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de achtergronden van de methode en de manier hoe je dit leert aan ervaren leraren.

1.5 Crashcourse dansimprovisatie

Dansexpressie is een pleonasme; dans is expressie, altijd. De werkvorm is anders, we improviseren onze eigen dans. Centraal staat: Hoe maak je van expressie, dans? En hoe maak je van dans, expressie? In deze snelle, actief dansende workshop, legt Ruth Wilmans tegelijkertijd methodisch uit wat ze doet en waarom. Je merkt aan den lijve wat er werkt in de richting van dans. Begrippen zijn: tweesporen methodiek, inspiratiebronnen, dansvertaling, danskwaliteiten, binnenmuziek, gevoel, fantasie en creativiteit.

Het is een hele korte spoedcursus met veel interactie: doen, en leren door te doen. Meedoen? Neem dan dansbare kleding mee. Je danst op blote voeten.

Meer weten over Ruth Wilmans? Check haar biografie op de keynotepagina.

Vond je dit artikel interessant?

Gemiddelde 3 / 5. totaal 2

Praat verder over dit onderwerp met deze expert:
Marian van Miert
Marian van Miert
Functie: Specialist Cultuureducatie
Expertise: cultuur- en erfgoedinstellingen,primair onderwijs
marianvanmiert@lkca.nl
030 - 711 51 45
Bekijk alle experts