De oudere actieve levensgenieter: een groeimarkt voor cultuur

Met de toenemende vergrijzing aan de ene kant en betere zorg aan de andere kant, groeit het aantal ouderen dat nog actief is in de samenleving, waarvan veel in de sector kunst en cultuur.

Een groep van een miljoen ouderen, ongeveer een derde van de 65-plussers, zijn vitale, gezonde mensen met een actief vrijetijdspatroon, waarbij ook vrijwilligerswerk meer dan bij andere bevolkingsgroepen een rol speelt. Wie het zich kan veroorloven, gaat graag en veel op vakantie en neemt veel deel aan cultuur. Dit heeft te maken met hun relatief hoge welvaart en opleidingsniveau. 

Veel cultuurdeelname

Met name de groep actieve en vitale ouderen is prominent aanwezig in het publiek van musea, monumenten, bij een balletvoorstelling of klassiek concert. Maar ook in toenemende mate bij tentoonstellingen of opvoeringen van meer avantgardistische aard. Vertalen we dit naar de sociale milieus uit het Mentality-model, dan is dit publiek veelal afkomstig uit de hogere, postmoderne milieus. Het zijn zelfbewuste, kritische en kwaliteitsbewuste ouderen, vaak cultureel onderlegd.  

Maar ook de meer traditionele en moderne burgerij is te porren voor cultuurbezoek, al kiezen zij vaker voor de bekende en/of populaire cultuur. Dit varieert van concertbezoek van de populaire Volendamse zangers en van grote musicals tot tentoonstellingen van beroemde schilders (Van Gogh, Rembrandt). Ook bezoek aan cultureel erfgoed (monumenten, kerken, kastelen, oude binnensteden) is zeer populair. 

Tips

Bij het ontwikkelen van en communiceren over kunstprogramma’s kun je rekening houden met de volgende factoren om oudere doelgroepen te trekken:

  • vooralsnog heeft de grootste groep ouderen een voorkeur voor traditionelere vormen van kunst en cultuur. 
  • naarmate de huidige volwassenen, die minder klassiek geschoold zijn, met pensioen gaan, zal deze voorkeur veranderen naar de meer populaire cultuur. Erfgoed en de populaire klassiekers blijven het echter goed doen.
  • vitale ouderen houden er niet van als senior benaderd te worden.
  • ouderen hebben interesse in en geduld voor educatie, uitleg, rondleidingen.
  • Paul Schabel wijst op de senior-onvriendelijke aspecten van culturele voorzieningen: ongezellig, moeilijk zittende designstoelen, lawaaierige lounges, pauzes met lange rijen, avondvoorstellingen of -activiteiten die te laat starten.

Meer lezen?

Sandra Jongenelen, 'Voor een 'jonge geest' is cultuur noodzakelijk', in Boekman 86 De vergrijzing
Paul Schnabel in Lang Leve Kunst!