Assessment in kunsteducatie

materiaal
digitale publicatie
auteur(s)
T. Groenendijk; M-L. Damen; F. Haanstra; C. van Boxtel
plaats van uitgave
Amsterdam
uitgever(s)
UVA
jaar van uitgave
2015
annotatie
Met literatuuropgave en bijlage. - Eindrapport NWO Review studie 411-12-228.
pagina's
31 p.

Welke beoordelingsinstrumenten voor de kunstvakken in het basis- en voortgezet onderwijs zijn beschreven in de wetenschappelijke literatuur? Wat beoordelen deze instrumenten? Wat is de kwaliteit van deze instrumenten? Die vragen stonden centraal in de reviewstudie Assessment in kunsteducatie, uitgevoerd door onderzoekers van UvA en AHK.

Soorten instrumenten

De meeste onderzochte beoordelingsinstrumenten hebben betrekking op muziek (61%). Daarna volgen beeldende kunst (22%), dans (11%) en theater (3%). Nog 3% had betrekking op meerdere disciplines.

Meestal gaat het om de beoordeling van een uiting in het artistieke medium (zoals een muziekuitvoering of een beeldend product) aan de hand van criterialijsten of rubrics. Andere soorten instrumenten zijn: schriftelijke of mondelinge vragen en een portfolio.

Wat wordt beoordeeld?

In 71% van de gevallen is naar een product gekeken, in 5% naar een proces en in 13% naar beiden. De meeste instrumenten richten zich op competenties die vallen onder de noemers ‘perform’ (realiseren van artistieke ideeën door interpretatie en presentatie) en ‘create’ (het bedenken en ontwikkelen van nieuwe artistieke ideeën en werk). Beoordelingscriteria die te maken hebben met het beschouwen van kunst of met reflecteren komen weinig voor.

De instrumenten beperken zich niet tot makkelijk te meten kennis of technische vaardigheden, maar hebben ook betrekking op kwalitatieve aspecten, zoals bijvoorbeeld expressie, toonkwaliteit, sfeer en originaliteit. Ze zijn in meerderheid disciplinespecifiek, maar er zijn aspecten die bij alle kunstdisciplines voorkomen; technische beheersing, originaliteit/creativiteit, zelfreflectie, samenwerking en inzet/houding.
Overzicht deelcompetenties per discipline (pdf)

Kwaliteit van de instrumenten

De kwaliteit waarover de artikelen rapporteerden betrof betrouwbaarheid, validiteit, haalbaarheid, transparantie en eerlijkheid. De kwaliteitsmetingen zijn erg heterogeen. Er konden twintig verschillende kwaliteitsoordelen onderscheiden worden. De beschreven instrumenten scoorden in bijna alle gevallen een voldoende tot goed op de gekozen kwaliteitsmetingen. Een vergelijking van de beoordelingsinstrumenten op basis van de kwaliteitsmetingen bleek lastig vanwege de grote heterogeniteit.

Onderzoekers

Het onderzoek is uitgevoerd door:

  • Talita Groenendijk (Research Institute of Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam)
  • Marie-Louise Damen (Research Institute of Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam)
  • Folkert Haanstra (Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten)
  • Carla van Boxtel (Research Institute of Child Development and Education, Universiteit van Amsterdam)

Dit onderzoek werd gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Bronnen

De onderzoekers selecteerden artikelen uit peer reviewed tijdschriften verschenen tussen 2000 en 2013, met een beschrijving van een beoordelingsinstrument en een oordeel over de kwaliteit van het instrument. Dit resulteerde in 118 artikelen uit 44 (Engelstalige) tijdschriften, waarin in totaal 153 beoordelingsinstrumenten zijn beschreven. In de informatiebank van het LKCA vindt u korte beschrijvingen van alle artikelen.

Achtergrond

Met het programma 'Cultuureducatie met kwaliteit' stimuleert de Nederlandse overheid onder meer de ontwikkeling van een beoordelingsinstrumentarium. Deze overzichtsstudie is een eerste stap in deze ontwikkeling.

Lees het rapport

Trefwoorden

- toetsing - onderzoek - onderzoek (vorm) - cultuureducatie - literatuuronderzoek - kunsteducatie - Regeling Cultuureducatie met Kwaliteit - beeldende kunsten - muziek - dans - danseducatie - beeldende vormgeving - beeldende vorming - muziekeducatie - theatereducatie - theater - basisonderwijs - voortgezet onderwijs