Een visie op cultuuronderwijs, hoe bepaal je die?

Als je een visie op cultuuronderwijs hebt ontwikkeld, kun je antwoord geven op de vraag: ‘Wat willen we als school over drie tot vijf jaar bereikt hebben op het gebied van cultuuronderwijs'. Met als onderliggende vraag: Waar zou cultuureducatie op onze school aan moeten bijdragen? Hoe ga je te werk om deze vraag te beantwoorden?

Gedeelde visie

Bij cultuuronderwijs gaat het niet om je eigen visie. Ook de beelden en ideeën van collega’s, culturele partners en ouders spelen een rol. Samen met hen probeer je de gestelde doelen voor de leerlingen te bereiken. 

Wat speelt een rol bij het formuleren van een visie op cultuuronderwijs?

  • een helder toekomstbeeld als basis voor de visie
  • de samenwerking met anderen die aan de realisatie van die visie gaan meewerken
  • zicht op alles wat er (al) speelt

Waarom is het bepalen van een visie belangrijk?

Een visie
  • zorgt voor betrokkenheid en draagvlak.
  • stelt je in staat om keuzes te maken.
  • maakt het mogelijk om anderen aan te spreken op specifieke competenties en vaardigheden.
  • maakt reflectie mogelijk op het gezamenlijke proces.
  • maakt ontwikkeling zichtbaar.
  • zorgt voor structuur in je ontwikkeling.
  • geeft continuïteit, waardoor cultuuronderwijs minder afhankelijk wordt van personen.

Tien stappen bij visievorming

Er zijn veel aspecten waar scholen aan moeten denken bij het formuleren van hun visie op de rol van cultuur in hun onderwijs. Het ministerie van OCW heeft enkele jaren geleden een aantal suggesties gedaan die kunnen dienen als uitgangspunt.
Belangrijk: het gaat hier om suggesties. Scholen of icc'ers kunnen hier naar eigen inzicht mee aan de slag. 

Visie op cultuureducatie

Lees meer

Breng in kaart welke ideeën de basis kunnen vormen voor een visie op cultuureducatie, eventueel met behulp van het Kompas Cultuuronderwijs. Geef aan of deze ideeën: 

Onderzoek:

  • of er draagvlak is voor de ideeën (zowel binnen als buiten de school)
  • hoe deze ideeën intern en extern kunnen worden gecommuniceerd

Cultuureducatie in de school

Lees meer

Waar liggen momenteel de accenten en waar moeten deze in de toekomst liggen?

  • op onderbouw, middenbouw of bovenbouw
  • op kunsteducatie of erfgoededucatie
  • op beeldende vorming, muziek, dans, drama, literatuur of een andere discipline

In welke mate zijn de ouders momenteel betrokken bij cultuureducatie? Wat is hun rol in de toekomst?

Samenwerken met andere scholen

Lees meer

Met welke scholen gaat de school samenwerken?
Onderzoek ook de mogelijkheden voor samenwerking met MBO en HBO (bijvoorbeeld pabo's en kunstvakopleidingen). 

Samenwerken met culturele instellingen

Lees meer

Onderzoek de mogelijkheden voor samenwerking met:

  • individuele kunstenaars
  • zzp'ers
  • musea
  • muziekcentra / muziekgezelschappen
  • theaters / theatergezelschappen
  • centra voor de kunsten
  • erfgoedhuizen
  • bibliotheken
  • regionale steunpuntinstellingen

Mogelijke scenario's voor samenwerking met culturele instellingen zijn:

  • de school en de instelling maken samen afspraken over meerjarig of incidenteel aanbod;
  • de school besteedt aanbod en uitvoering geheel uit aan de instelling;
  • de school heeft een eigen cultuureducatieprogramma, de instelling levert aanvullend aanbod

Samenwerking met onderwijsbegeleidingsinstanties

Lees meer

Onderzoek de mogelijkheden voor samenwerking met de OnderwijsBegeleidingsDienst of andere soortgelijke instanties. 

Coördinatie

Lees meer

Wie gaat voor de coördinatie van het cultuureducatieve programma zorgen? Mogelijke invullingen hiervoor zijn:

  • iedere leerkracht richt eigen programma in voor zijn of haar klas
  • de school stelt een cultuurcoördinator of een projectleider cultuur aan

Doorlopende leerlijn, materialen

Lees meer

Onderzoek op welke manier cultuureducatie een vaste plaats kan krijgen op de school door de volgende vragen te beantwoorden:

  • is er een doorlopende leerlijn cultuur van onderbouw, via middenbouw naar bovenbouw?
  • zijn er materialen en/of methoden voor beeldende vorming, muziek, dans, drama, audiovisueel, literatuur en erfgoed (op school, in de gemeente, in de regio, op landelijk niveau)?
  • zijn er verbindingen met aardrijkskunde, geschiedenis, taal, lichamelijke oefening of andere vakken?
  • zijn er afspraken met het vervolgonderwijs?

Ruimtelijke omstandigheden

Lees meer

Zijn er geschikte (multifunctionele) ruimten voor culturele activiteiten binnen en/of buiten de school? 

Structurele aanpak en financiën

Lees meer

Wat zijn de mogelijkheden voor financiering van cultuureducatieve activiteiten? Kunnen meerjarige afspraken worden gemaakt over financiering binnen of buiten de school?

Welke geldbronnen zijn er?

  • geld beschikbaar binnen de begroting
  • gemeentelijke of provinciale subsidies
  • projectsubsidies
  • structurele ouderbijdragen
  • financiering via externe bemiddelaars

Evaluatie

Lees meer

Zaken om te evalueren als een visie op cultuureducatie is bepaald (en op basis waarvan het programma kan worden bijgesteld):

  • het proces
  • het cultuureducatieprogramma
  • aantoonbare resultaten
  • rol van de betrokkenen