Scholen en community arts

community arts

Wat kan community arts of gemeenschapskunst betekenen voor het onderwijs? In de praktijk blijkt dat scholen en community arts kunstenaars elkaar moeilijk kunnen vinden. Hoe kan samenwerking tot stand komen? 

Onderwijs in relatie tot de omgeving

Community arts of gemeenschapskunst is voor veel scholen onbekend terrein. Toch zijn er verschillende aspecten van community arts die goed aansluiten bij kunst- of erfgoedprojecten van scholen over de eigen omgeving. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat leerlingen een gevoel van sociale betrokkenheid ontwikkelen met de eigen omgeving.

Voor erfgoedprojecten werken scholen vaak al samen met bewoners in de buurt. Ook de samenwerking met professionele kunstenaars is belangrijk omdat leerlingen dan in aanraking komen met professionele kunst. Juist deze aspecten zijn ook onderdeel van community arts projecten.

Wat is community arts?

Er zijn verschillende definities van community arts. Een paar criteria zijn:

  • Bij community arts projecten werken professionele kunstenaars samen met niet-professionele leden van de gemeenschap.
  • Community arts is kunstbeoefening met groepen die normaal niet met kunst in aanraking komen.
  • Community arts staat midden in de maatschappij.
  • Community arts stellen ‘de vraag’, ‘de verhalen’, ‘het probleem’ van de gemeenschap centraal. Verhalen uit de gemeenschap worden via community arts teruggegeven aan de gemeenschap en krijgen zo méér of een nieuwe betekenis.

Samenwerking lastig

Ondanks dat community arts kunstenaars en scholen vergelijkbare doelstellingen hebben, komen zij niet altijd even soepel tot samenwerking. Vooral omdat er een verschil in benadering is: 

  • Bij community arts gaat het vooral om het artistieke proces en bij scholen meer om het leerproces. 
  • Het begrip community arts is bij scholen vaak niet bekend, waardoor zij, als ze wijkgerichte projecten willen ontwikkelen, niet snel zullen denken aan een partij die community arts projecten maakt. 
  • Community arts makers richten zich vaak, via buurtorganisaties, direct tot kinderen en hun ouders, en minder vaak tot een school als samenwerkingspartner.

Aanbevelingen voor scholen

  • Vaak zijn er in de omgeving van de school kunstenaars werkzaam. Neem contact op met de gemeente of een wijkbureau voor hun gegevens en benader hen dan zelf om met hen samen te werken.
  • Ontwikkel samen met kunstenaars projecten over de omgeving van de school, met bewoners uit de buurt en hun geschiedenis. Dit soort projecten bevordert de sociale cohesie in de buurt of wijk.
  • Voor community arts projecten zijn vaak eigen financiële bronnen via fondsen en maatschappelijke organisaties. Maak hier gebruik van zodat je als school niet alleen voor de kosten hoeft op te draaien.

Aanbevelingen voor community arts kunstenaars

  • De kans op draagvlak voor een community art project is groter als je samenwerkt met een school. Vooral brede scholen zijn geschikte partners, omdat zij vaak al samenwerken met buurtorganisaties, medische centra, sportcentra en culturele instellingen uit de omgeving.
  • Bedenk dat veel scholen graag meewerken aan projecten over de omgeving van de school, met bewoners uit de buurt en hun geschiedenis.
  • Bedenk dat het begrip community arts niet bekend is bij scholen, terwijl ze daar soms zonder het zelf te weten wel aan meedoen - vaak onder de noemer buurt- of wijkproject.
  • Breng de mogelijkheden van gemeenschapskunst actief onder de aandacht van scholen. Ga bijvoorbeeld met scholen in gesprek over manieren om de sociale cohesie in buurt of wijk te bevorderen en vertel hoe community arts projecten hieraan kunnen bijdragen.
  • Maak gebruik van het schoolgebouw en de faciliteiten (vooral brede scholen zijn vaak gehuisvest in grotere gebouwen).
  • Vertel scholen dat community arts projecten eigen financiële bronnen hebben via fondsen en maatschappelijke organisaties.

Meer informatie

Community Arts en het Amsterdamse onderwijs (Mocca Amsterdam)
Cultuur nieuwe stijl. Praktijkboek community arts en nieuwe cultuurfuncties (cal-xl)
Cal-xl.nl (laboratorium voor kunst en maatschappij)

contact

Finn Minke
naamFinn MinkefunctieSpecialist Cultuurparticipatietelefoonnummer030 711 51 39e-mailFinnMinke@lkca.nl
Ingrid Docter
naamIngrid DocterfunctieSpecialist Cultuurparticipatietelefoonnummer030 711 51 81e-mailIngridDocter@lkca.nl