Eerste ronde onderzoeksconferentie

Utrecht, 28 november 2016, 10:00-11:15u.

Omgaan met autoriteit en idealen

Spreker: Stijn Sieckelinck
Karakter: Lezing & gesprek

Interessant voor iedere professional die werkt met jongeren en hen wil ondersteunen in de zoektocht naar zingeving, idealen en identiteit.

Het pedagogisch en bestuurlijk veld lijkt geobsedeerd door vroege signalering van risico's. Soms vergeet men dat sommige problemen gewoon moeten plaatsvinden. De adolescentie - oftewel de tijd tussen kindheid en volwassenheid - is zo’n periode die per definitie problemen moet geven om van ontwikkeling te kunnen spreken.

In onderzoek naar radicalisering en andere uitingen van onaangepastheid duikt vaak autoriteit op als een sleutelconcept: de weigering om zich aan het gezag van de vader, van de leerkracht, de imam, of van 'het Westen' (die eigenlijk allemaal voor hetzelfde conflict staan) te onderwerpen. Stijn Sieckelinck (Universiteit Utrecht) probeert in deze lezing dit conflict te doorgronden en doet aanbevelingen over hoe we als samenleving vreedzame verzetspogingen tegen autoriteit beter zouden kunnen ondersteunen en welke rol de kunsten daarbij kunnen spelen.
Lees meer over Stijn Sieckelinck
Bekijk de lezing op onze Facebookpagina
Lees het artikel Neither Villains Nor Victims: Towards an Educational Perspective on Radicalisation (betaald)

Kwaliteit meten van educatieve activiteiten en vergelijken

Sprekers: Claudia de Graauw en deelnemer benchmark
Karakter: Interactieve presentatie met oefening (max. 20 deelnemers)

Hoe meet en vergelijk je de kwaliteit van educatieve activiteiten van culturele instellingen? In deze sessie maak je kennis met een praktische onderzoeksmethode voor musea, gezelschappen, bibliotheken en andere culturele organisaties om van elkaar te leren en zo educatieve projecten en programma’s te verbeteren.

Claudia de Graauw (Onderzoeksbureau Claudia de Graauw) zette in 2013 een benchmark (vergelijkend onderzoek) op voor binnenschoolse educatieve activiteiten van wetenschapsmusea en science centra. Nu ontwikkelt zij een benchmark voor cultuureducatieve programma’s. Daarbij gaat het om de vraag: Wat bepaalt de kwaliteit van een cultuureducatieve activiteit? Samen met een van de deelnemers aan de nieuwe benchmarkt presenteert Claudia deze nieuwe benchmark, met behulp van een praktische oefening.
Factsheet Kwaliteit van wetenschapseducatie (VSC Netwerk i.s.m. Claudia de Graauw)

Deze sessie maakt onderdeel uit van de lijn Museumeducatie én de lijn Leren van evalueren

Cultuureducatie in het vmbo: leren door te doen

Sprekers: Karin Hoogeveen, Peter van der Zant, vmbo-docenten en educatief medewerkers van culturele instellingen
Karakter: Presentatie en paneldiscussie 

Hoe kan cultuureducatie een plaats krijgen in het vmbo? Wat werkt wel en wat niet? Aan welke voorwaarden voldoet een succesvolle samenwerking tussen een culturele partner en een vmbo-school?

Karin Hoogeveen (Sardes) en Peter van der Zant (Bureau Art) beantwoorden deze vragen op basis van hun onderzoek naar de effecten van de Regeling Cultuureducatie in het vmbo. Met de subsidiegelden van deze regeling ontwikkelden 30 culturele instellingen samen met 50 vmbo-scholen culturele projecten, in de periode 2013-2016. In de aansluitende paneldiscussie delen deelnemende scholen en instellingen hun inzichten en ervaringen.
Bekijk de presentatie van Karin Hoogeveen en Peter van der Zant
Lees onderzoeksrapport 'Een nieuw beroep op cultuur?'
Lees de masterscriptie van Patrick van Berkel

Deze sessie maakt onderdeel uit van de lijn Voortgezet onderwijs.

Expressievormen voor speciale kinderen

Sprekers: Dirk Monsma en Celine Schweizer
Karakter: Discussie en workshop (max. 30 deelnemers)

Deze sessie geeft je zicht op problemen en mogelijkheden van cultuureducatie in het speciaal onderwijs én gaat dieper in op beeldend werken in de klas met kinderen met autisme.

Dirk Monsma geeft een algemeen beeld en laat op basis van onderzoek (zie Cultuur+Educatie 45) zien dat de verankering van cultuuronderwijs op speciale scholen achter loopt. Wat zijn de sterke en zwakke kanten van het cultuuronderwijs op deze scholen? Daar gaat hij met je over in discussie.

Celine Schweizer (Stenden Hogeschool & Lectoraat Kennisontwikkeling Vaktherapieën) doet promotieonderzoek naar werkzame elementen van beeldende therapie bij kinderen met autisme. In een beeldende werkvorm ervaar je hoe je met kinderen met autisme werkt en wat de benadering van de beeldend therapeut kan opleveren.   

Makersonderwijs, niet alleen omdat het kan

Sprekers: Peter Troxler en Mirjam van Tilburg
Karakter: Interview en discussie

Makersmovement, makerspaces, FabLab, flashy gadgets. Hoe maken we makersonderwijs dat verder gaat dan alleen buzz-woorden?

Dr. Peter Troxler (Lector Revolutie van de Maakindustrie, Hogeschool Rotterdam) geeft een toelichting op het onderzoek Niet alleen 'omdat het kan'. Een onderzoek naar bestaande kennis over maker education. De makersmovement wil een onderwijscurriculum geënt op creativiteit, technologie en innovatie. Het onderzoek gaat in op vragen wat makersonderwijs is en waarom het interessant en belangrijk is. 

Hierna volgt een discussie getiteld Makersonderwijs, is dat niet gewoon cultuuronderwijs? onder leiding van Mirjam van Tilburg (Projectleider Innovatie Voortgezet Onderwijs, Kenniscentrum Cultuureducatie Rotterdam). In de discussie ligt de focus op kansen voor de kunstvakken.
Lees 'Makersonderwijs versus cultuuronderwijs: verschil en overlap'

Deze sessie maakt onderdeel uit van de lijn Voortgezet onderwijs

Onderzoeksagenda cultuureducatie & cultuurparticipatie

Sprekers: Sanne Scholten, Lenie van den Bulk en Teunis IJdens
Karakter: workshop

Onder leiding van Sanne Scholten presenteert het LKCA in deze werksessie de onderzoeksagenda cultuureducatie en cultuurparticipatie.

Lenie van den Bulk blikt terug op het onderzoek naar cultuureducatie en cultuurparticipatie van de afgelopen tien jaar. Welke onderwerpen zijn actueel, welke antwoorden hebben we al gekregen en welke vraagstukken staan nu, met prioriteit, op de agenda? Teunis IJdens combineert dit met resultaten uit de internationale enquête Monitoring National Arts Education Systems.

In drie interactieve rondes ga je in gesprek met LKCA-medewerkers en met elkaar om gezamenlijk concreet onderzoekbare vragen te bedenken binnen de grote vraagstukken die het LKCA agendeert.

Robert Oosterhuis (ministerie van OCW) en Bart van Rosmalen (lector kunst en professionalisering, HKU) reflecteren ter plekke op de discussies en de onderzoeksagenda.

Presentatie onderzoeksagenda (LKCA)

Eerst praktijk dan theorie

Spreker: Euwe de Jong
Karakter: Interactieve sessie (max. 40 deelnemers)

Kunnen we theorie en praktijk ook omdraaien? Zodat de theorie de praktijk volgt, zonder zich los te zingen en voor zichzelf te beginnen? Die vraag stelt Euwe de Jong (HKU Lectoraat Kunst en Professionalisering) aan het theorieonderwijs van het Utrechts Conservatorium.

Sinds 2014 draait op het conservatorium een pilot muziektheorie. Door het 'ontschotten' van de verschillende (traditionele) muziektheoretische vakken, kunnen studenten de theorie in samenhang ervaren met de andere muziekvakken. Via het muziekschrijven toveren studenten 'droge' kennis via ervaring om tot 'levende' kennis. Zo probeert Euwe de Jong autonome en creërende studenten af te leveren.

Of dit lukt? Dat hoor je en ervaar je in deze sessie.
Lees alvast Euwe's artikel De speler als maker

Deze sessie maakt onderdeel uit van de lijn Professionele ontwikkeling

Kunsteducatie in de wijk

Sprekers: Marieke Stein en Sandra Trienekens
Karakter: Interactieve workshop en presentatie (max. 40 deelnemers)

Marieke Stein (SKVR) onderzoekt samen met Sandra Trienekens (Urban Paradoxes & lectoraat Dynamiek van de stad/Hogeschool Inholland) de betekenis van kunsteducatie in enkele wijken op Rotterdam-Zuid. Hoe kan het stedelijk cultuuraanbod kinderen en jongeren beter bereiken? En wat zijn de effecten van cultuurdeelname in de wijk voor de individuele deelnemers en de buurt? Hiertoe ontwikkelen SKVR en het lectoraat nieuwe methoden en projecten.

Daarbij zoeken ze naar een beter geschikt onderzoeksinstrumentarium. Zij zetten hierbij in op non-invasief, kwalitatief onderzoek met kwantificerende elementen, photovoice, voorwaardenonderzoek en netwerkanalyse. Tot 2018 werken SKVR en het lectoraat op deze manier samen. In deze sessie delen Marieke en Bieke tussentijdse bevindingen en ervaringen.
Lees het literatuuronderzoek

Deze sessie maakt onderdeel uit van de lijn Cultuurparticipatie

Onderzoekslab

Wat kan poëzie betekenen voor kinderen in een taalarme omgeving?

Onderzoeker: Trees Steeghs
Organisatie: Trees en Gedichten

Dragen imiterend en verbeeldend leren bij aan dansvaardigheden in het primair onderwijs?

Onderzoeker: Petra  Beers
Organisaties: OBS De Notenkraker Amsterdam, Marnixacademie Utrecht, AHK

Lees meer over de onderzoekslabs