Nies Medema: 'Hoe ziet jouw wereldkaart er uit?'

Portret Nies Medema   foto Rumeysa Deveci van Persbureau Gibraltar

Tijdens de sessie 'Intercultureel werken met ouderen' laat Nies Medema, oprichter van bureau Jonge Sla, zien hoe het project 'Wereldkaarten in West' tot stand kwam. Een kunstproject met portretten en persoonlijke wereldkaarten.

Waarover gaat Wereldkaarten in West?

'Het is een project dat van hyperlokaal naar internationaal gaat. Het is ontstaan vanuit de gedachte dat wijzelf en onze buren samen al veel contacten met mensen in andere landen hebben. Die verwantschappen wilden we in kaart brengen. Dat kan je eigenlijk bij iedereen doen. Al ga je maar af en toe naar de Chinees, of koop je Turkse thee of een bordje bij de Hema, dan koop je iets wat zij al in hun handen hebben gehad.'

'Dit project doe ik samen met een ouderenpersbureau in Bos en Lommer. Daar trainde ik een groepje oudere buurtbewoners. Niet alleen op schrijven, redigeren en je eigen buurtkrant maken, maar ook op een wijder perspectief: Wat heb je als ouderenpersbureau te bieden? Hoe profileer je je als oudere niet alleen op leeftijd?'

Wereldkaarten in West'Voor Wereldkaarten in West moesten ze ook portretfotografie leren. Leuk is dat ik een goede fotograaf van 80 heb gevonden, Jutka Rona, die hun les heeft gegeven. Dan denk ik: je kunt er wel een jonkie op zetten en die kan het vast ook goed, maar ik vind het wel meer indruk maken om iemand in te schakelen die 10 jaar ouder is dan de oudste van het persbureau.
Ze moesten vervolgens hun eigen buurtbewoners interviewen en hun wereldkaart met hen vastleggen. Dan moest er nog een krant komen, met daarin de interviews, en een fototentoonstelling in Podium Mozaïek. Dat hebben we allemaal in enorm korte tijd gedaan, in twee, drie maanden.'

Het is een community art-project en het gaat over erfgoed…

'Het is altijd een soort kruising. Ik heb de hogeschool voor de kunsten gedaan, maar dat vond ik te weinig maatschappelijk. Toen ben ik journalist geworden. En tegenwoordig doe ik allemaal dingen die op het snijvlak van maatschappij, kunst en journalistiek zitten. Dan verzin ik iets met een werkgroep of een aantal mensen die willen meedenken en -doen.'

Hoe verliep de samenwerking met de deelnemende ouderen?

Wereldkaarten in West'De kennis van ouderen wordt te weinig benut. Ze hebben gemerkt dat ze nog veel meer kunnen dan een buurtkrant te maken. Ze zijn van een bewonersplatform in de wijk en al jaren actief. Dat gaat veel over vergaderen en klagen wat er allemaal niet goed gaat. Maar nu – en daar kunnen zij en ik erg van genieten – komt er iets uit hun handen en dat kan je zien en vast houden. Dat is ook erg prettig!'

Krijgt het project nog een vervolg, bijvoorbeeld op andere locaties?

'We doen het project al in verschillende buurten. De ouderen die ik getraind heb, zijn nu zelf trainer geworden. Wat ik heel leuk vind is die combinatie van mijn inbreng en hun initiatief. Ze geven er weer een heel eigen invulling aan. Als we ergens een workshop geven, bijvoorbeeld in Amsterdam-Oost, dan regelen de ouderen dat zelf. De een komt met de brommer, de ander regelt een auto om de fototentoonstelling daar te krijgen. Daar hoef ik zelf bijna niets meer aan te doen. Ja, de locatie regelen…'

'In cultureel buurtcentrum De Meevaart in de Balistraat organiseren we binnenkort een Heimwee- en Fernweh-diner. Heimwee is het verlangen naar je land, naar je thuis. Fernweh is meer een verlangen naar de verte, waar je ooit was of naar toe wil. Tijdens dit diner worden gerechten geserveerd die je ooit hebt geproefd en die een herinnering bij je oproepen. Waar een verhaal aan vast zit. Daarna maken we een hele grote wereldkaart van De Meevaart zelf.'

'Graag zou ik het project ook in andere wereldsteden doen, als uitwisselingsproject in bijvoorbeeld Colombo in Sri Lanka of Dhaka in Bangladesh, waar ik contacten heb. Ik heb ook diverse partners in het onderwijs zoals de Hogeschool van Amsterdam (CMV) en Trade Management for Asia in Rotterdam.'

Wat is jouw ‘persoonlijke wereldkaart’?

'Ja, ik had net mijn beste vriend aan de telefoon, die komt uit Iran. Allebei mijn dochters komen uit China, ik heb een jongere broer – zoals hij zichzelf noemt – uit Nigeria. Ik heb veel gereisd door Europa, in Oost-Europa ook. En ik ben met een collega in Suriname geweest. Daarnaast hebben we een stad met 176 nationaliteiten. Als ik de voordeur van mijn kantoor openzet, dan komen er toch een hoop mensen binnenlopen, om te kijken wat wij te bieden hebben.
En die van jou, hoe ziet jouw wereldkaart eruit?'

Meer informatie

Nies Medema is oprichter van multimediabureau Jonge Sla.
Ze schreef boeken en artikelen en startte diverse culturele projecten in en buiten Nederland. Ze geeft mediatrainingen en trainingen sociaal ondernemerschap.
www.jongesla.org

Interview: Joost Groeneboer