‘Beeldende vorming uit de knutselhoek!’

Interview

Mieke Rozing
auteur
Eeke Wervers
datum
30 januari 2017

‘Door te werken met leerlijnen voor beeldend en aan te sluiten bij de thema’s van de school, wordt het werk van kinderen heel persoonlijk. Leerkrachten zien dat door de creatieve opdrachten onderwerpen op een andere manier bespreekbaar worden.’ Een interview met Mieke Rozing, bovenschools cultuurcoördinator en vakdocent beeldend.

Mieke werkt als bovenschools cultuurcoördinator en vakdocent beeldend voor een bestuur van twintig scholen. Ze is begonnen als leerkracht en werd vervolgens cultuurcoördinator. ‘Ik ben altijd heel creatief geweest en de lessen beeldend op de pabo vond ik geweldig. Op advies van de docent ben ik naar de vrije academie gegaan.’ Het bestuur waar Mieke voor werkt moest bezuinigen vanwege krimp. Ze deed het voorstel een bovenschools plan voor cultuureducatie te schrijven en dat werd gehonoreerd. Binnen de kunstkoets ontwerpt ze projecten en ondersteunt ze de scholen als  vakdocent. Uitgangspunt voor de projecten vormen vijf leerlijnen beeldend die ze ontwikkelde voor druktechnieken, tekenen & schilderen, klei & keramiek, textiele werkvormen en  audiovisuele vormgeving.

Rode draad

Een goed thema is het uitgangspunt voor de kunstprojecten. ‘Er is altijd een rode draad, een thema dat de beeldende vakken verbindt met de andere vakken en met wat leeft in de school en met wat er in de klas gebeurt. Zo stimuleer je vakintegratie en kun je betekenis geven aan wat je doet en maakt.

Met mijn projecten wil ik leerkrachten ontlasten. Ik probeer  het team enthousiast krijgen, help met dingen klaar zetten, regel ouders die meehelpen.. De kinderen moet je serieus nemen en hen goede beeldende vorming bieden. Zo haal je beeldend uit de knutselhoek en dat gun ik ieder kind.’

Vloggen & youtube

De leerlijn die Mieke nu bijna af heeft gaat over audiovisuele vormgeving, waarbij vloggen en youtuben centraal staan. ‘Door te vloggen leren kinderen zoveel! Ze leren tekenen en plannen bij het maken van een storyboard, ze leren presenteren en interviewen op een moderne manier. En natuurlijk filmen en editen. Ook mediawijsheid, burgerschap, eigenlijk zitten alle 21e eeuwse vaardigheden er in en het is ook super creatief. Je hebt er wel goede apparatuur voor nodig, anders loop je tegen teveel technische problemen aan. Ik ga nu werken met een school die iPads en minilaptops heeft, dat is makkelijker met filmen en downloaden.’

Poëzie en kunst

Een tijdje geleden kreeg Mieke de vraag van een directeur om een beeldend project te ontwikkelen bij de poëzieweek. Sociale vaardigheden moesten ook een rol spelen, omdat de school te maken had met pestgedrag. Ze is dan vijf weken lang twee dagen per week op zo’n school. Met de leerkrachten bepaalt ze het precieze thema en hoe ze de beeldende opdrachten kunnen verbinden met de overige lessen. ‘Uitgangspunt was de leerlijn tekenen & schilderen en de kinderen maakten een illustratie bij een zelfgemaakt gedicht. De kleuters gebruikten bijvoorbeeld witte wasco en ecoline en groep vier vloeipapier en fineliners.’

‘Iedere leerkracht behandelde in haar eigen klas het thema ‘wie ben ik’ waarbij de kinderen praten over gevoelens en emoties en daar hun gedicht over schrijven. Ik bespreek vervolgens met de kinderen hoe zij hun gevoelens het beste kunnen verbeelden en hun gedicht grafisch kunnen weergeven. Ik heb alle werkstukken digitaal gescand, de gedichten zijn erin gekopieerd en vervolgens is ieder werk afgedrukt op een eigen t-shirt.’

Binnen de leerlijn klei & keramiek  boetseerden de leerlingen in groep 7/8 een hand, die hun gevoelens op symbolische wijze weergaf. ‘Onderwerpen  die kinderen benoemden waren ‘laat me niet los’ en ‘ik wijs naar de hemel’.  Dan stel ik vragen naar aanleiding van hun werk en komen er ontroerende verhalen als reactie. Dat hoor ik ook terug van leerkrachten: door die creatieve verwerking kunnen kinderen beter bij hun gevoelens en ontstaan er hele andere gesprekken. Door die persoonlijke verhalen worden kinderen zich er niet alleen bewust van wie ze zelf zijn, maar ook wie de ander is. Zo hopen we dat kinderen respect voor elkaar en elkaars achtergrond krijgen, en dat weer invloed heeft op het pestgedrag.’

Expositie

De duurzame verbouwing van een school was de aanleiding voor een ander kunstproject. Mieke bedacht allerlei opdrachten rondom duurzaamheid, bouwen, de school van de toekomst, etc. Het bijzondere van dit project was dat ze de eindexpositie mocht organiseren bij het Recyclebedrijf GP Groot. ‘De kunstwerken van de kinderen waren gemaakt van afval en vormden een 72-luik, dat prachtig tot zijn recht kwam in de grote zaal van het bedrijf. Het bedrijf zorgde voor een feestelijke bijeenkomst met koffie, thee, limonade, snoep en koek voor alle kinderen, hun ouders, de leerkrachten en de kunstenaars. De directeur van de ISOB en de wethouder van duurzaamheid waren er natuurlijk ook. Het project van vorig jaar over Zuid Korea genereerde zelfs zoveel publiciteit dat mede daardoor de school behouden kon blijven, deels met een buurthuis-functie. Er zijn scholen die veel kunstactiviteiten schrappen uit concurrentieoverwegingen, maar je ermee profileren kan dus ook!

Tips

  • Het resultaat is belangrijk, zoek naar een podium waar kinderen hun werk kunnen presenteren. Daarmee profileer je ook je school.
  • Verlies het proces niet uit het oog, juist dat maakt een opdracht betekenisvol.
  • Directeur en team moeten achter het project staan, anders lukt het niet.
  • Werk vanuit een leerlijn, de techniek en vaardigheden passend bij de leeftijd, en leg van daaruit verbinding met andere vakken.
  • Wees niet zo bang voor de Cito-toets, kinderen leren zoveel van kunstprojecten.
  • Cultuurinstellingen: geef ruimte aan het werk van kinderen in je gebouw.

Meer informatie

Intergemeentelijke Stichting Openbaar Basisonderwijs 
Mieke Rozing

Wil je ook werken aan vakoverstijgende projecten vanuit leerlijnen? Bekijk dan de leerlijnen kunstzinnige oriëntatie en tule kunstzinnige oriëntatie