Tijdens drie symposia werd het thema 'het leren van docenten' uitgediept. De onderwerpen waren: excellent leraarschap, professionele leergemeenschappen en leren door het doen van onderzoek.

Symposium 1 Excellent leraarschap

Excellentie staat hoog op de agenda in het onderwijs. Vaak staan excellente leerlingen centraal, maar ook professionalisering van docenten kan gericht zijn op excellentie. In dit symposium wordt de scheidslijn tussen de professionele en de excellente docent verkend – als die al bestaat.

Anje Ros is lector 'Leren & Innoveren' bij de Fontys Pabo's. Zij richt zich op het bruikbaar maken van wetenschappelijke kennis over het leren van leerlingen voor de onderwijspraktijk. Ze gaat in op de verschillende soorten professionaliteit van de leraar, de ontwikkeling van een excellente leraar en de attitude die daarbij past.

De OCW-regeling Krachtig Meesterschap (2009) moest de innovatie en excellentie van de lerarenopleidingen én het lerarenberoep versterken. Het Koninklijk Conservatorium in Den Haag kreeg subsidie voor 'Muziek als vak'. De zoektocht naar goed muziekonderwijs leidde tot een verandering in het samenwerkingsproces tussen conservatorium en scholen.
Suzanne Konings, hoofd theorieafdeling, Aad de Been, hoofd onderwijsopleidingen en Adri de Vugt, docent en coördinator Master Muziekeducatie, geven een presentatie over het project.

Symposium 2 Collectief leren: professionele leergemeenschappen van leraren

Samenwerking tussen leraren, bijvoorbeeld van dezelfde school, leerjaar of vaksectie is een kenmerk van effectieve professionalisering. Een kenmerk dat sterk samenhangt met actief en onderzoekend leren. Onderlinge uitwisseling, discussie en feedback over de eigen lespraktijk is een krachtig leermiddel. Ook gezamenlijke verantwoordelijk en betrokkenheid komt de effectiviteit van leren ten goede.

Dit symposium gaat over collectief leren van leraren in leergemeenschappen. Bij professionele leergemeenschappen, ook wel communities of practice genoemd, vindt leren plaats in (informele) netwerken, docententeams of kenniskringen, waar soms ook onderzoekers deel van uitmaken.

De presentatie van Femke Nijland (OU, LOOK) gaat over de kenmerken, en de stimulerende en belemmerende factoren, van deze vorm van leren.

In de presentatie van Tine Stolte (Hanzehogeschool, Prins Claus Conservatorium) staat onderzoek naar de rol van collectief leren bij de professionele ontwikkeling van muziekdocenten centraal.

Symposium 3 Leren van – en over – onderzoek

Het belang van onderzoek door leraren en lerarenopleiders wordt steeds groter. In de hbo-lerarenopleidingen is er dan ook steeds meer aandacht voor praktijkonderzoek, mede  door de komst van lectoraten.

Hoe denken lerarenopleiders en docenten in het kunstvakonderwijs over onderzoek? Kunnen of moeten de hbo-docenten meer (met) onderzoek doen? Waarom wel of juist niet? Wat is het doel van het onderzoek en om welk onderzoek gaat het? Welke kwaliteitscriteria gelden hierbij? En: hoe begeleid je dit soort onderzoek?

De presentatie van Fer Boei en Martijn Willemse (Windesheim) heeft een opiniërende functie en moet het denken over onderzoek door hbo-docenten meer reliëf geven.

De tweede presentatie wordt gegeven door Karin Hoogeveen (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht). Zij kijkt naar onderzoek vanuit het perspectief van de leeropdracht van het specifieke lectoraat.

Cultuur+Educatie 37 heeft hetzelfde thema, met bijdragen van de moderator, sprekers en panelleden op dit symposium.