Bijzondere leerstoel Cultuureducatie en Cultuurparticipatie

Folkert Haanstra

Prof. dr. Folkert Haanstra nam op 15 december 2015 afscheid als bijzonder hoogleraar Cultuureducatie en Cultuurparticipatie aan de universiteit Utrecht. Hij bekleedde die positie sinds 2001.
Evert Bisschop Boele volgt hem op als bijzonder hoogleraar Betekenis van cultuurparticipatie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Afscheidscollege

In zijn afscheidscollege 'Wat neemt de leerling mee van kunsteducatie?' wierp Folkert een blik op zijn bijdrage aan 40 jaar wetenschappelijk onderzoek naar gewenste en bereikte effecten van kunsteducatie en naar manieren om die effecten te meten en te beoordelen. Hij deed dit aan de hand van de verschillende rollen die hij als onderzoeker speelde: die van sceptische buitenstaander, van betrokken wetenschapper en van idealist.
Website UU: overzicht projecten en publicaties

Onderzoek naar beoordeling

Haanstra richtte zich vanaf 2012 op beoordeling in de kunsteducatie. Het gaat om beoordeling van prestaties van leerlingen (assessment) op micro en meso niveau met als functies feedback, diagnose en selectie. Beoordelingsprocedures en -criteria zijn rechtstreeks verbonden met de vraag naar kwaliteit. Het thema past daarmee in het huidige beleid ten aanzien van cultuureducatie, dat minder gaat over randvoorwaarden en meer over inhoudelijke kwaliteit.
Resultaten van de reviewstudie Assessment in kunsteducatie

Beoordeling van beeldend werk

Vanaf 2003 deed hij onderzoek naar culturele invloeden op de beoordeling van beeldende producten van leerlingen. Het theoretisch model van de zogeheten U-vormige ontwikkeling diende daarbij als uitgangspunt.
Cultuur+Educatie 24: Culturele invloeden op de esthetische beoordeling van beeldend werk (2009)
Haanstra, F., Damen, M.L. & Van Hoorn, M. (2011). The U-Shaped Curve in the Low Countries: A Replication Study. Visual Arts Research 37 (1) p. 16-29.
Haanstra, F., Van Hoorn, M.  & Damen, M.L. (2011). The U-curve going Dutch: Cultural differences in judgments of artwork from different age and expertise groups. International Journal of Education through Art  7 (2) p. 153-169.
Haanstra, F., Van Hoorn, M.  & Damen, M.L. (2013). Interestingness and Pleasingness of Drawings from Different Age and Expertise Groups. Empirical Studies of the Arts 31 (2) p. 173-194.
Haanstra, F., Damen, M.L. & Van Hoorn, M. (2014). Beoordeling van beeldende producten in het primair onderwijs. Pedagogische studiën 91 (4) p. 250-269.

Authentieke kunsteducatie

In zijn oratie presenteerde Folkert Haanstra het concept authentieke kunsteducatie. Belangrijke kenmerken van authentiek leren zijn: verbinding met de leefwereld van de leerlingen, relevantie van het leren buiten de school en leren door complexe taaksituaties.

Tien jaar later maakte Haanstra in het tijdschrift Cultuur+Educatie de balans op van authentiek leren in de kunstvakken. Tijdens de Conferentie Authentieke Kunsteducatie, georganiseerd door de AHK en Cultuurnetwerk Nederland, werd verdere theorievorming en praktische uitwerkingen besproken.
Oratie: De Hollandse Schoolkunst (2001)
Cultuur+Educatie 31: Authentieke kunsteducatie (2011)
Verslag: Conferentie Authentieke Kunsteducatie (2011)

Een kwarteeuw onderzoek

De bijzondere leerstoel analyseerde het onderzoek dat vanaf 1975 uitgevoerd is naar cultuureducatie in Nederland.
Cultuur+Educatie 4 Een kwarteeuw onderzoek naar kunst- en cultuureducatie in Nederland (2002)

Overige werkzaamheden Folkert Haanstra

Folkert Haanstra blijft  nog tot december 2016 werkzaam als lector Kunst- en cultuureducatie aan de Amsterdamse Hogeschool voor de Kunsten (AHK).
Lectoraat Kunst- en cultuureducatie