Educatieve apps van het Koninklijk Concertgebouworkest

Interview

Educatieve apps van Het Concertgebouw
auteur
Gert Bomhof
datum
13 juni 2017

Het Koninklijk Concertgebouworkest liet een educatief programma ontwikkelen om kinderen op de basisschool te interesseren voor klassieke muziek. Het resultaat: vier apps over klassieke meesterwerken met concertopnames van het Koninklijk Concertgebouworkest. Nu gratis aan te vragen voor scholen! En wij spraken met Berlinda Kerkhof en Klazien Brummel van Uitgeverij Follow a Muse.

Vier educatieve apps over klassieke meesterwerken. Waar en hoe is het idee ontstaan?

‘Het idee ontstond bij het Koninklijk Concertgebouworkest. Ter gelegenheid van het 125-jarig bestaan ontving het orkest een gift met daarbij de uitdrukkelijke wens om een educatief programma voor schoolkinderen te ontwikkelen. Al snel ontstond het idee voor educatieve apps rondom concertopnames. Uitgeverij Follow a Muse werd aangetrokken om het idee uit te werken.’

Wat is jullie doel met deze apps, wat willen jullie bijdragen aan muziekeducatie in het primair onderwijs?

‘Met onze apps hopen we zoveel mogelijk kinderen te interesseren voor kunst en cultuur, in dit geval voor klassieke muziek. De apps moeten visueel aantrekkelijk zijn en kinderen met plezier laten leren over klassieke muziek. In de apps staan vier klassieke muziekstukken centraal: Carnaval der dieren (groep 1-2), Peter en de Wolf (groep 3-4), Schilderijen van een tentoonstelling (groep 5-6) en Romeo & Julia (groep 7-8). Deze prachtige verhalen en thema’s bieden veel aanknopingspunten om samen met professionele vakdocenten lesmateriaal voor het basisonderwijs te ontwikkelen.’ (lees verder onder afbeelding)

Educatieve apps van Het Concertgebouw

Waarin onderscheiden deze apps zich van bestaande MuziekApps?

‘De werken in deze apps zijn uitgevoerd door het Koninklijk Concertgebouworkest, een van de beste orkesten ter wereld. Dat levert aan de basis al veel kwaliteit op. Daarnaast zijn de apps en het lesmateriaal erop gericht om alle zintuigen aan te spreken. Ze laten kinderen kijken, denken, luisteren, zingen, klappen en bewegen.’

‘Ook de vormgeving maakt deze apps bijzonder. Om ze visueel aantrekkelijk te maken, hebben we professionele animatoren en illustratoren ingeschakeld. Verder werken we toe naar een eindpresentatie: een theaterspel, een bodypercussie met zelfgeschreven raps, een digitale muzikale schilderijententoonstelling en een lied.’

‘De apps zijn makkelijk in te zetten en bieden een kant-en-klaar pakketje, waarin alles zit wat je nodig hebt voor een (thematisch) muziekproject in de klas. Wij mikken hiermee bewust op projectonderwijs en op verdieping van de lesstof naast de bestaande methodes.’

Waarom hebben jullie voor deze werken gekozen?

‘De eerste voorwaarde voor het maken van de apps in deze reeks was dat de muziekwerken geschikt zijn voor jonge kinderen en dat er audio en/of video-opnames van beschikbaar zijn. Deze composities worden ook geprogrammeerd in de serie Familieconcerten van het Concertgebouw.’  

De apps zijn leuk om naar te kijken, maar wat leren de kinderen ervan?

‘Bij elke app worden zes lesbrieven meegeleverd, compleet met interactieve werkbladen, weetjes en instructiefilmpjes. Alles bij elkaar is elke app goed voor een project van ongeveer vier tot zes weken. Als leerkrachten het hele project doen, leren de kinderen veel over klassieke muziek door ernaar te luisteren, erover te praten, door mee te doen en door zelf iets te maken. Ze leren iets over componisten, over het symfonieorkest, de instrumenten, ze tikken ritmes, doen klankrijm, klappen woordritmes, schrijven raps, voeren samen bodypercussies uit en spelen ook spelletjes zoals auditieve memoriespelen.’ 

‘Interactief is vooral de doe-app Schilderijen van een tentoonstelling. Daar is een ‘sequenzer’ in opgenomen, waarmee je korte melodieën kan componeren en daar weer een kleur (emotie) aan kunt verbinden. Daarnaast zitten er interactieve quizen in en een animatietool, waarmee je op muziek de elementen in een schilderij van Kandinsky kan laten dansen. De apps zijn heel rijk aan materiaal.’ (lees verder onder afbeelding)

Educatieve apps van Het Concertgebouw

Zit er in de vier apps een doorlopende leerlijn of zijn het vier muzikale eilandjes?

‘In principe volgen we de leerroute van kerndoel 54 Muziek, en die biedt een soort doorlopende lijn voor de groepen 1 tot en met 8. De apps kunnen dus een onderdeel vormen van een doorlopende leerlijn.’

Aan welke competenties werken de leerlingen met deze apps?

‘Culturele competenties, maar ook samenwerken, emotionele competenties (expressie en omschrijving van emoties) en cognitieve competenties (schrijven, taalbevordering, woordbegrip, klankbegrip, sociaal gedrag).’ 

Wordt er voor het gebruik van de apps ook specifieke voorkennis van de leerkrachten verwacht?

‘Nee! De apps en het lesmateriaal zijn gemaakt voor groepsleerkrachten zonder specifieke muziekkennis. We raden wel aan de handleiding te lezen. Daarna kan de leerkracht meteen aan de slag. Het lesmateriaal is zo geschreven dat de leerkracht er kleine pareltjes inhoudelijke informatie uit kan halen om zichzelf en de leerlingen te inspireren.’

Zijn de apps alleen voor android of ook voor iOs?

‘Van Carnaval der dieren, Peter en de Wolf en Romeo & Julia zijn versies voor de iPad beschikbaar.’ 

Hoe kunnen scholen eraan komen en waar kunnen ze alle informatie vinden?

‘De apps zijn voor scholen gratis aan te vragen via onze website Follow a Muse.’